V SA/Wa 1608/14

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania; oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi wniesionej przez S. z siedzibą w S. jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014r. Nr [...] w zakresie, w jakim utrzymuje w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy ( WUP) w Z. nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. zobowiązującą beneficjenta do zwrotu części przyznanego dofinansowania przeznaczonego na realizację projektu pt. "[...]" w ramach umowy nr [...], wykorzystanego z naruszeniem procedur w kwocie [...] zł. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. S. (zwane dalej także "Beneficjent" lub "Skarżący") na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie projektu nr [...], zawartej z Wojewódzkim Urzędem Pracy w Z. w dniu [...] kwietnia 2011r. otrzymało dofinansowanie w wysokości [...] zł, do projektu pt. " [...]" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet: VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich , Działanie: 6.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie, Poddziałanie 6.1.1. Wsparcie osób pozostających bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy o okresie realizacji od dnia 1 lutego 2011 r. do dnia 30 września 2011 r. Zgodnie z § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu S. zobowiązane było do realizacji projektu zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie projektu, a w myśl § 3 ust. 4 umowy przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu do stosowania aktualnej wersji Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL ( dalej Wytyczne ). W okresie realizacji projektu były to Wytyczne z dnia 22 listo[pada 2010 r. W wyniku kontroli realizacji projektu przeprowadzonej przez WUP w dniach [...] września oraz [...] listopada 2011 r. stwierdzono nieprawidłowości w wydatkowaniu przyznanych środków skutkujące uznaniem ich za niekwalifikowane. Na podstawie danych zawartych w Informacji pokontrolnej nr [...] oraz Zaleceniach pokontrolnych nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. WUP w Z. wszczął, a następnie przeprowadził postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu środków w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych. W wyniku wniesionego odwołania od ww. decyzji, Minister Rozwoju Regionalnego decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę WUP w Z. do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. Nr [...] orzekł o zwrocie kwoty [...] zł. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków tj. [...] maja 2011r. do dnia zapłaty. WUP zakwestionował następujące pozycje wydatków uznając je za niekwalifikowane i podlegające zwrotowi: 1. koszty stypendium szkoleniowego wypłaconego uczestnikom projektu za godziny nieobecności na zajęciach ([...] zł); 2. koszty ryczałtowej dopłaty za dojazdy na szkolenia i kursy w nadmiernej wysokości ([...] zł); 3. koszt wypłaty stypendium szkoleniowego za godziny zajęć, które się nie odbyły ([...] zł); 4. koszty poniesione na podstawie umowy o świadczenie usług noclegowych zawartej z M. W. ([...] zł); 5. koszty wypłaty stypendium szkoleniowego oraz ryczałtowej dopłaty za dojazdy uczestnikowi projektu S. K. ze względu na ich nieudokumentowanie ([...] zł); 6. koszty za Internet i telefon ponoszone na podstawie ryczałtowych miesięcznych opłat ze względu na nieudokumentowanie metodologii wyliczenia wysokości miesięcznego ryczałtu oraz brak dowodów zapłaty ([...] zł); 7. koszty wynagrodzenia T. M. zaangażowanego na podstawie umowy o dzieło jako prowadzący zajęcia w ramach T. ([...] zł); 8. koszty najmu pracowni na potrzeby spotkań uczestników projektu z kadrą oraz interesariuszami projektu w miesiącach marzec, maj, lipiec i sierpień 2011 r. poniesione niezasadnie ze względu na wykorzystywanie w tym okresie do tego celu Biura projektu ([...] zł); 9. koszty wynagrodzenia koordynatora projektu W. T. ze względu na brak dowodu dokonania zapłaty ([...] zł); 10. koszt najmu sali komputerowej w [...] ze względu na brak dowodu dokonania zapłaty ([...] zł); 11. koszt wynagrodzenia M. C. prowadzącego zajęcia z [...] za dzień, kiedy nie prowadził zajęć ([...] zł); 12. wynagrodzenie egzaminatora W. T. poniesione na podstawie umowy o dzieło z dnia [...].04.2011 r., podczas gdy obowiązek brania udziału w egzaminach kończących szkolenia mieścił się w zakresie obowiązków ww. osoby w ramach stanowiska koordynatora na podstawie umowy o dzieło z dnia [...].02.2011 r. ([...] zł); 13. wynagrodzenie egzaminatora A. M. poniesione na podstawie umowy o dzieło z dnia [...].08.2011 r., podczas gdy obowiązek brania udziału w egzaminach kończących szkolenia mieścił się w zakresie obowiązków ww. osoby w ramach stanowiska zastępcy koordynatora na podstawie umowy o dzieło z dnia [...].05.2011 r. ([...] zł); 14. koszt najmu pracowni w miesiącu wrześniu 2011 r. jako zbędny i nie mający bezpośredniego związku z projektem z powodu niewykorzystywania pracowni w tym okresie ([...] zł); 15. koszt poniesiony na wynagrodzenia tematycznych instruktorów, instruktora do ćwiczeń doszkalających oraz egzaminatorów ze względu na nie dokonanie rozeznania rynku podczas wyboru wykonawców zgodnie z zasadą efektywnego zarządzania finansami ([...] zł); 16. koszt poniesiony na catering dla uczestników i kadry projektu ze względu na nie dokonanie rozeznania rynku podczas wyboru wykonawców zgodnie z zasadą efektywnego zarządzania finansami ([...] zł). W ocenie WUP — kontrola, a w jej wyniku przeprowadzone postępowanie ujawniło szereg nieprawidłowości i zaniedbań S. podczas realizacji projektu "[...]" współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego poprzez jego realizację niezgodnie z umową i założeniami wniosku o dofinansowanie projektu oraz niezgodnie z przepisami prawa krajowego i wspólnotowego". Zdaniem organu I instancji, naruszone przez Odwołującego Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, oraz Zasady finansowania PO KL wpisują się w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych (ufp), tj. są "innymi procedurami" obowiązującymi przy wykorzystaniu środków finansowych przeznaczonych na realizację projektu PO KL. Stowarzyszenie nie zgodziło się z powyższym rozstrzygnięciem, zaskarżając je w całości do Ministra Rozwoju Regionalnego (aktualnie Ministra Infrastruktury i Rozwoju). Odwołujący wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jednocześnie Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów: I) prawa materialnego tj. art. 207 ust. 9 ufp, Wytycznych, Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz ustawy z dnia 06.12.2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z późn. zm.; dalej: "uzppr") — w zakresie, w jakim dotyczą uznania wydatków za niekwalifikowalne, II) postępowania, tj. art. 7, 8, 9, 11, 12, 77, 80, 86 i 107 kpa — poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bez dbałości o interes społeczny i słuszny interes obywateli, przekreślenie zaufania do władzy publicznej, brak należytego i wyczerpującego informowania Strony, niewyjaśnienie zasadności przesłanek, brak wnikliwości w ustalaniu okoliczności sprawy, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, nieprzesłuchanie strony na okoliczność niewyjaśnionych faktów oraz nieodniesienie się do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie. W wyniku rozpoznania odwołania Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa w zw. z art. 207 ust 1 pkt 2 i ust 9 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych uchylił decyzję Dyrektora WUP w Z. w części dotyczącej zwrotu kwoty [...] zł. wraz z odsetkami oraz w części dotyczącej naliczenia odsetek od kwoty [...] zł. od dnia [...] marca 2014r. do dnia doręczenia decyzji i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz w oparciu o zebrany materiał dowodowy, odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołania ustalił okoliczności sprawy uznając jedynie w części rację odwołującego się. Ad 1) Minister wskazał, że beneficjent rozliczył we wnioskach o płatność nr [...] oraz [...] wydatki poniesione na stypendia szkoleniowe dla uczestników projektu za godziny zajęć, w których uczestnicy nie brali udziału. W związku z powyższym, stypendia wypłacone i rozliczone w projekcie za zajęcia, w których nie uczestniczyły osoby objęte wsparciem w łącznej wysokości [...] zł uznano za niekwalifikowalne. Ad 2) Jako niezasadne, a tym samym niekwalifikowane organ odwoławczy uznał ryczałtowe dopłaty wypłacone i rozliczone w projekcie za dojazdy na zajęcia, w których nie uczestniczyły osoby objęte wsparciem w łącznej wysokości [...] zł. Ad 3) Podobnie w ocenie Ministra stypendia wypłacone i rozliczone w projekcie za godziny zajęć, w których nie uczestniczyli wskazani uczestnicy projektu uznać należało za niekwalifikowalne. Ad 4) IZ PO KL nie zgodziła się również z argumentacją S., iż postąpiono oszczędnie płacąc [...]zł za niezrealizowaną usługę noclegową. W ocenie Ministra słusznym było przyjęcie przez organ I instancji, że weryfikacja potrzeb noclegowych dopiero po upływie 2 tygodni świadczy o niedochowaniu przez beneficjenta należytej staranności, wymaganej ze względu na dysponowanie środkami publicznymi. Odwołujący nie sprawdził przed podpisaniem umowy, czy rzeczywiście zachodzi potrzeba zapewnienia noclegów dla instruktorów. Tym samym, naruszył zapisy podrozdziału 3.1 pkt 1 lit. a Wytycznych, gdyż poniósł wydatek, który nie był niezbędny do realizacji projektu. Ad 5) Organ odwoławczy nie uwzględnił też kosztów wypłaty stypendium szkoleniowego oraz ryczałtowej dopłaty za dojazdy uczestnikowi projektu S. K. wskazując, że wypłata nie znajduje potwierdzenia w dokumentach księgowych i z tego powodu nie może zostać uznana za wydatek kwalifikowalny. Nie został bowiem spełniony, jak wskazano warunek, o którym mowa w podrozdziale 3.1 pkt 1 lit. c i g Wytycznych, tj. że wydatek jest kwalifikowalny, o ile jest m.in. faktycznie poniesiony oraz udokumentowany. Ad 6) Wydatki w kwocie [...] zł poniesione przez odwołującego na Internet i połączenia telefoniczne. również uznano za niekwalifikowane gdyż zdaniem Ministra przeprowadzone postępowanie dowodowe nie ujawniło dowodu księgowego potwierdzającego wydatkowanie tej kwoty. Ad 7) Przyczyną uznania tego wydatku za niekwalifikowalny był brak udokumentowania godzin zaangażowania we wszystkie zadania w ramach projektu oraz brak kwalifikacji p. M. do prowadzenia zajęć [...]. W świetle dokonanych przez organ odwoławczy ustaleń stwierdzono natomiast, że zadania zastępcy koordynatora sprowadzały się wyłącznie do starannego działania. Ich efektem w żadnej mierze nie miało być dzieło. Konstatacja tego doprowadziła organ odwoławczy do wniosku, że do ww. umów miały zastosowanie zapisy podrozdziału 4.5 Wytycznych. Wyłączenie z przewidzianego w tym podrozdziale obowiązku prowadzenia przez personel projektu zaangażowany na podstawie więcej niż jednej umowy cywilnoprawnej ewidencji godzin zaangażowanych we wszystkie zadania w ramach tego projektu dotyczy, jak wskazano wyłącznie ,,umów, w wyniku których następuje wykonanie oznaczonego dzieła, np. raportu z badania lub ekspertyzy". Ponieważ przy angażowaniu p. M. do prowadzenia kursów [...] naruszono wspomniany warunek, określony w pkt 3 lit. b sekcji 2 podrozdziału 4.5 Wytycznych wynagrodzenie p. M. w kwocie [...] zł z tego tytułu należało, zdaniem IZ PO KL uznać za niekwalifikowalne. Ad 8) IZ PO KL uznała natomiast wydatek w kwocie [...] zł stanowiący koszty najmu pracowni na potrzeby spotkań uczestników projektu z kadrą za kwalifikowalny i niepodlegający zwrotowi. Ad 9) W ocenie IZ POKL również wydatek w kwocie [...] zł należało uznać za poniesiony i kwalifikowany gdyż oświadczenie p. T., że otrzymał kwotę [...] zł jako część swojego wynagrodzenia spełnia, zdaniem Ministra ww. zapis Wytycznych. Skoro wynagrodzenie był należne p. T. i potwierdził on, że je otrzymał, należało uznać wydatek za poniesiony. Ad 10) Organ II instancji podzielił natomiast zdanie WUP, że wydatek w kwocie [...] zł za wynajem sali komputerowej w [...] jest niekwalifikowalny. Nie spełnia bowiem warunku, o którym mowa w podrozdziale 3.1 pkt 1 lit. c Wytycznych: "1) Wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile łącznie spełniają następujące warunki: (...); c) zostały faktycznie poniesione;". Wydatek ten, jka podniesiono nie znajduje potwierdzenia w dokumencie księgowym (np. faktura, rachunek). Odwołujący nie dysponuje także dowodem jego zapłaty. Dokument KW został bowiem wystawiony na p. M., nie zaś na [...], od której była wynajmowana na potrzeby projektu sala komputerowa. Stąd wydatek podlega zwrotowi. Ad 11) Zdaniem Ministra ustalony w tej kwestii stan faktyczny nie pozwala na spełnienie warunku określonego w podrozdziale 3.1 pkt 1 lit. d Wytycznych, tj. że wydatki kwalifikowalne "dotyczą towarów dostarczonych lub usług wykonanych oraz zaliczek dla wykonawców poniesionych zgodnie z sekcją 3.1.1 pkt 4, o ile ten warunek ma zastosowanie;". Zdaniem organu II instancji skoro umowa w tym zakresie nie została wykonana przez p. C., wypłata wynagrodzenia za całość usługi nie spełnia ww. warunku z podrozdziału 3.1 pkt 1 lit. ci Wytycznych. Na tej podstawie wydatek w kwocie [...] zł jest niekwalifikowalny i podlega zwrotowi. Ad 12 i 13) IZ PO KL podzieliła też zdanie organu I instancji w zakresie naruszenia przez beneficjenta przepisów sekcji 2 podrozdziału 3.1 Wytycznych dotyczących zakazu podwójnego finansowania wydatków ze środków publicznych wskazując, że w sytuacji, gdy do obowiązków p. T. jako koordynatora oraz p. M. jako zastępcy koordynatora należał udział w komisjach egzaminacyjnych wypłata im wynagrodzenia za udział w komisjach na podstawie odrębnych umów stanowiła podwójne finansowanie tego samego wydatku. W związku z powyższym, wydatek w kwocie [...] zł jako niekwalifikowany podlega, jak wskazano zwrotowi. Ad 14) Zdaniem IZ PO KL skoro wydatek z tytułu wynajmu pracowni w miesiącu wrześniu 2011 r. nie był zgodny z zatwierdzonym budżetem projektu, naruszał postanowienia Wytycznych i jako niekwalifikowalny i podlega zwrotowi. Ad 15) Odnosząc się do kosztu poniesionego na wynagrodzenia tematycznych instruktorów, instruktora do ćwiczeń doszkalających oraz egzaminatorów IZ PO KL uznała i wyjaśniła, że ocena zebranego materiału pozwala przyjąć za niekwalifikowalne tylko wydatki w kwocie [...] zł stanowiące część wynagrodzenia firmy R. Zatem w zakresie zwrotu kwoty[...] zł stanowisko organu I instancji było, zdaniem Ministra nieprawidłowe. Ad 16) Co do wydatków w kwocie [...] zł dotyczących wynagrodzenia firmy dostarczającej catering dla uczestników szkoleń w ramach projektu IZ PO KL nie przyjęła wyjaśnień strony uznając, że organ I instancji prawidłowo oparł się na listach obecności na szkoleniach, gdyż we wniosku o dofinansowanie w ramach zadania 2 Organizacja szkoleń, warsztatów, pozostałych zajęć i form wsparcia przewidziano wyżywienie dla uczestników i kadry. Zatem, zdaniem Ministra za kwalifikowane należało uznać wyłącznie wydatki dotyczące faktycznie dostarczonych posiłków, zgodnie z listami obecności. Z tych względów, wydatki w kwocie [...] zł dotyczące większej liczby posiłków niż wynikało to z list obecności naruszają, zdaniem organu II instancji warunki, o których mowa w podrozdziale 3.1 pkt 1 lit. a i g Wytycznych. Podsumowując Minister stwierdził, że naruszenie Wytycznych, do których stosowania Beneficjent zobowiązał się na podstawie § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu, stanowi naruszenie procedury, o której mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. Powyższe, jak wskazano spełnia jednocześnie przesłankę do zwrotu środków przewidzianą w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Z tego względu ustalone w wyniku rozpozna odwołania wydatki niekwalifikowalne (do zwrotu) stanowią kwotę [...] zł wraz z należnymi odsetkami. Na koniec organ odwoławczy wyjaśnił, z powołaniem podstawy prawnej, rozstrzygnięcie co do odsetek za zwłokę. Pismem złożonym [...] czerwca 2014 r. S. z siedzibą w S., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję z [...] kwietnia 2014r., w zakresie w jakim utrzymuje ona w mocy decyzję organu I instancji, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. 1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bez dbałości o interes społeczny i słuszny interes obywateli; 2. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób przekreślający jakiekolwiek zaufanie ze strony uczestników postępowania do władzy publicznej; 3. art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, jak również brak czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i brak udzielenia jej niezbędnych wskazówek; 4. art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy; 5. art. 12 k.p.a. poprzez brak wnikliwości w ustalaniu okoliczności sprawy; 6. art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie; 7. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów; 8. art. 86 k.p.a. poprzez brak przesłuchania strony, mimo tego że zostały nie wyjaśnione fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; 9. art. 107 k.p.a. poprzez braki w uzasadnieniu decyzji, tj. nieodniesienie się do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie w szczególności do treści składanych przez stronę w toku postępowania pisemnych wyjaśnień; oraz naruszenie prawa materialnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. - art. 207 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (u.f.p.) poprzez jego zastosowanie pomimo braku zaistnienia przesłanek warunkujących takie zastosowanie i wydanie decyzji w sprawie określenia kwoty przypadającej do zwrotu, pomimo, że nie zaszły przesłanki do wydania takiej decyzji, albowiem środki na realizację projektu nie zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, ani z naruszeniem procedur, ani w nienależnej wysokości; - ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL - w zakresie w jakim dotyczą uznania wydatków za niekwalifikowane — poprzez błędną wykładnię i na skutek tego niewłaściwe zastosowanie, a w efekcie uznanie, iż Skarżący dokonał wydatków, które nie mogą być uznane za kwalifikowane (w szczególności organ naruszył postanowienia podrozdziału 3.1. pkt 1 Wytycznych). W motywach skargi jej autor, relacjonując przebieg postępowania, rozwinął i szeroko uzasadnił przedstawione wyżej zarzuty w zakresie każdej zakwestionowanej przez organ pozycji. Zarzuty te, w znacznej części okazały się zbieżne z podniesionymi uprzednio w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia Minister Infrastruktury i Rozwoju przedstawił argumenty zgodne z motywami wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 j.t.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podziela zarzutów podniesionych w skardze, zarówno w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przechodząc do wyjaśnienia motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż istota sprawy sprowadza się do zbadania dwóch kwestii. Po pierwsze prawidłowości prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, w świetle podniesionych w skardze zarzutów niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, a po drugie oceny zastosowanej przez organ wykładni zapisów procedur obowiązujących przy realizacji przedmiotowego projektu. Zdaniem Sądu w obu kluczowych zagadnieniach sprawy rację należało przyznać Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju oceniającemu sprawę, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu organy administracyjne podjęły wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Sąd nie dopatrzył się tutaj naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. Organ administracyjny zebrał bowiem i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające ustosunkowując się przy tym szczegółowo do dokonanych na ich skutek ustaleń. Organ zobowiązany jest bowiem zakreślać granice postępowania wyjaśniającego, kierując się obowiązkiem wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w oparciu o własne przekonanie co do konieczności udowodnienia pewnych faktów. Materiał dowodowy zebrany w sprawie, zdaniem Sądu obejmował całokształt badanej sprawy. Pamiętać tutaj należy, iż strona skarżąca nie kwestionuje faktu zawarcia umowy z [...] kwietnia 2011r. Niesporna jest również wysokość udzielonej dotacji oraz okoliczność przeprowadzenia przez organy kontroli beneficjenta z wykonania projektu. Skarżący nie zgadza się natomiast z wnioskami przeprowadzonej kontroli oraz konsekwencjami jakie z tego tytułu wyprowadziły organy administracyjne orzekające w sprawie. Organ odwoławczy oceniając materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dokonał własnej oceny i potwierdził prawidłowość dotychczasowego postępowania w znacznej części, uznając jednakże również w części przedstawione w odwołaniu racje beneficjenta co doprowadziło ostatecznie do odstąpienia od żądania od niego zwrotu kwoty [...]zł. Nadto wskazać tutaj należy, iż w toku postępowania doręczano stronie wszystkie wydawane w sprawie pisma organu w tym: Zalecenia pokontrolne, Wezwanie do zapłaty, Zawiadomienie o wszczęciu i zakończeniu postępowania, pouczając przy tym za każdym razem o możliwości ustosunkowania się do treści tych pism. Odnosząc się do zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej, co w ocenie skarżącego doprowadziło do wadliwie ustalonego stanu faktycznego, zdaniem Sądu nie jest on zasadny. Organ odwoławczy bowiem wbrew twierdzeniom skarżącego przeanalizował każdy pojedynczy wydatek uznany przez organ I instancji za niekwalifikowany i przedstawił swoje stanowisko wraz z należytą argumentacją co do powodów nie uznania części wydatków w łącznej kwocie [...] zł za spełniające warunki określone w Wytycznych. Prawidłowe jest stanowisko Ministra co do niekwalifikowalnosci wydatków dotyczących kosztów stypendium szkoleniowego wypłaconego uczestnikom projektu, kosztów ryczałtowej dopłaty za dojazdy na szkolenia i kursy oraz stypendium szkoleniowego za godziny zajęć, które się nie odbyły, skoro poza sporem pozostaje, że część uczestników nie była obecna na wszystkich zajęciach. Organ nie zakwestionował również, że uczestnicy, co do zasady odrabiali zajęcia w dodatkowym czasie. Jednak szczegółowe zestawienie nieobecności i odrabianych godzin wykazało, że pojedyncze dni i godziny w przypadku poszczególnych (zakwestionowanych) osób nie zostały w całości odrobione. W efekcie jedynie te pojedyncze, nieodrobione dni i godziny zostały uznane za podstawę wyliczenia niekwalifikowanych wydatków z tytułu wypłaconego stypendium szkoleniowego i ryczałtowej dopłaty za dojazdy uczestników. Brak jest podstaw do przyjęcia podnoszonego w skardze stanowiska, że uczestnicy odrobili wszystkie nieobecności, skoro analiza dokumentacji w postaci list obecności tego nie potwierdza. Dowód w postaci list obecności, które powstawały w okresie realizacji szkoleń był zatem, jak słusznie uznano dla organu dokumentem wiarygodnym i wystarczającym do przyjęcia, że zawarte tam informacje są potwierdzone. Wytyczne, jako warunek kwalifikowalności wskazują na obowiązek udokumentowania każdego wydatku. Zatem zapłata stypendium czy dopłata za dojazdy w przypadku nieobecności i nieodrobienia zajęć szkoleniowych przez poszczególnych uczestników oznacza, że skarżący jako beneficjent w istocie poniósł wydatek zupełnie zbędny dla realizacji projektu i niemający bezpośredniego związku z jego celami. Odnośnie wydatku dokonanego na rzecz uczestnika projektu S.K. również prawidłowym jest uznanie, że skarżący nie udokumentował wypłaty całej należnej uczestnikowi kwoty. Skarżący nie dostarczył dokumentów potwierdzających wypłatę całej tj. wyższej kwoty, a tym samym nie spełnił warunku kwalifikowalności wydatku zgodnie z Wytycznymi. W związku z powyższym wydatki poniesione z naruszeniem Wytycznych są niekwalifikowalne i podlegają jak słusznie wskazano zwrotowi. Beneficjent we wniosku o dofinansowanie wskazał, że zarówno on sam jak i kadra, którą angażuje do projektu np. do rozliczania posiada doświadczenie w realizacji projektów współfinansowanych z EFS. Zatem zarzut, że nie udzielano stronie wskazówek i nie informowano jej rzetelnie jest nieuprawniony. Sąd podziela również wnioski, jakie wywiódł organ odwoławczy z analizy dokumentacji ustalając okoliczności poniesienia kosztów ( [...] zł ) usługi noclegowej zawartej z M. W. uznając je za niekwalifikowane i podlegające zwrotowi. Fakt podpisania umowy na noclegi bez szczegółowego rozpoznania potrzeb oraz bez zagwarantowania sobie możliwości bezkosztowego jej rozwiązania potwierdza, jak słusznie przyjęto nieprawidłowość w dysponowaniu nie swoimi środkami. Rację ma organ odwoławczy wskazując na powinności beneficjenta poprzez sprawdzenie przed podpisaniem umowy czy i w jakiej liczbie będą potrzebne noclegi i wtedy dopiero negocjowanie umowy z potencjalnym wykonawcą. Podobnie w przypadku posiłków, ( kwota [...] zł) beneficjent powinien wiedzieć, że nieobecności na zajęciach są normalną rzeczą i należy ją brać pod uwagę kalkulując wszelkie koszty. Skarżący popisując umowę z dostawcą posiłków, miał obowiązek zabezpieczając swoje interesy, jako dysponenta środków publicznych, zapewnić sobie korzystny system rozliczeń, tj. za wydany, a nie przygotowany posiłek, do czego zobowiązują go przepisy ustawy o finansach publicznych (art. 44 ust. 3 u.f.p.), powinności gospodarowania środkami unijnym i wydawania w sposób oszczędny Słusznie też organ II instancji podnosi, nie można uznać zarzutu skarżącego braku wyjaśnienia przesłanek, jakimi się kierował podejmując rozstrzygnięcie. W decyzji odwoławczej wyraźnie bowiem wskazano, że zapłata za noclegi (nawet w formie opłaty rezerwacyjnej) w sytuacji, gdy żaden nocleg nie został zrealizowany lub zapłata za posiłki, które nie zostały wydane stanowi wydatkowanie środków bez pokrycia w świadczonych usługach i w efekcie nie ma związku z projektem. Wytyczne wymagają, aby środki były wydatkowane jedynie na towary dostarczone lub usługi wykonane i mały bezpośredni związek z celami projektu. Natomiast fakt, że wydatki były przewidziane we wniosku o dofinansowanie więc są kwalifikowane jest nie jest zasadny bowiem nie oznacza on wyłącznie gwarancji kwalifikowalności. Sąd podziela również stanowisko organu co do braku kwalifikowalności wydatków poniesionych na Internet i telefon ([...] zł), skoro nie zostały one w żaden sposób udokumentowane. Warunkiem kwalifikowalności zgodnie z Wytycznymi jest obowiązek udokumentowania każdego wydatku, co obejmuje udokumentowanie zarówno wysokości, jak i potwierdzenie zapłaty. Fakt nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania właścicielki lokalu mimo podejmowanych przez organ prób, nie oznacza braku wyczerpującego przeprowadzenia postępowania, skoro sam skarżący nie zadbał o rzetelne udokumentowanie przedmiotowego wydatku. Tym samym beneficjent nie może przerzucać na innych odpowiedzialności za brak staranności w swoim działaniu. Rozstrzygnięcie w zakresie zwrotu kosztów wynagrodzenia T.M. ([...] zł), w ocenie Sądu okazało się również prawidłowe. Analiza charakteru umów dotyczących "przeprowadzenia kursów w dniach [...] maja 2011r."oraz pełnienia funkcji zastępcy koordynatora, zakresy zadań w nich zawarte, zasadnie wskazuje, że miały one charakter umów starannego działania, czyli umów zlecenia, a nie umów o dzieło. Rozróżnienie to ma określone znaczenie z punktu widzenia Wytycznych, bowiem w przypadku zaangażowania osoby stanowiącej personel projektu na podstawie więcej niż jednej umowy cywilnoprawnej w ramach projektu, wydatki związane z wynagrodzeniem personelu są kwalifikowalne, jeżeli: a) obciążenie wynikające z wykonywania wszystkich umów cywilnoprawnych nie wyklucza możliwości prawidłowej i efektywnej realizacji zadań w ramach projektu; b) osoba ta prowadzi ewidencję godzin zaangażowanych we wszystkie zadania w ramach tego projektu, która może podlegać kontroli; c) rozliczenie umowy cywilnoprawnej następuje na podstawie protokołu odbioru wskazującego szczegółowy zakres wykonanych czynności oraz liczbę godzin dotyczących realizacji danej umowy. Powyższe nie obejmuje umów, w wyniku których następuje wykonanie oznaczonego dzieła, np. raportu z badania lub ekspertyzy. Tak więc w przypadku umów o dzieło powyższy zapis dotyczący ewidencji godzin pracy nie obowiązuje. Słusznie organ przyjął, że nie nazwa lecz charakter wykonywanych obowiązków decyduje o jej charakterze. Wykonywane przez instruktora czynności potwierdzają, że umowa miała charakter umowy starannego działania. Nawet sam Skarżący stwierdza, że może umowy miały charakter mieszany. Na podstawie w/w zapisu Wytycznych p. M., który był w projekcie zaangażowany na podstawie więcej niż jednej umowy cywilnoprawnej miał obowiązek prowadzenia ewidencji godzin zaangażowania we wszystkie realizowane przez niego zadania. Skarżący wskazuje, że ewidencja godzin p. M. zawarta jest w dzienniku zajęć [...]. Jednak, na co zasadnie zwrócono uwagę ewidencja powinna obejmować godziny zaangażowania we wszystkie zadania, a nie tylko szkolenia. Natomiast T. M. był także zastępcą koordynatora projektu i nie prowadził w tym zakresie żadnej ewidencji, gdyż ewidencja godzin prowadzenia szkoleń nie spełnia tego warunku. Zatem prawidłowo przyjęto, ze przedmiotowy wydatek na wynagrodzenie T. M. jest niekwalifikowany. Uznanie wydatków na wynajem sali komputerowej w siedzibie [...] za niekwalifikowane ([...]zł) wynikało z braku udokumentowania poniesienia wydatku. Rozstrzygnięcie to uznać należy za prawidłowe, skoro nawet próba potwierdzenia okoliczności podawanej przez skarżącego, podejmowana zarówno przez organy jak i stronę notabene już po kontroli i zakwestionowaniu wydatku nie powiodła się. Wydatek na wynagrodzenie M. C. za przeprowadzenie szkolenia ( [...] zł ) , którego nie prowadził zasadnie uznano niekwalifikowany skoro z dokumentacji (dziennika zajęć ) wynikało, że w te dwa dni szkolenie prowadziła p. A. M. Kwestia wynagrodzenia dla p. M. za to zakwestionowane szkolenie nie była przedmiotem badania w tym postępowaniu. Wydatek wypłacony na podstawie umowy zawartej z p. C. wskazywał, że szkolenie prowadził on, a nie osoba trzecia, gdyż wypłacono mu całą kwotę, tj. za [...] godz. (a przeprowadził tylko [...] godz. szkoleń). Takie działanie nie było zgodne ze stanem faktycznym. Okoliczność, że kwota wypłacona p. C. obejmowała wynagrodzenie dla p. M. nie była podnoszona przez skarżącego w toku postępowania, a dopiero w skardze. W związku z powyższym, jest to okoliczność w żaden sposób nie udokumentowana. Wynagrodzenie egzaminatorów wypłacone na podstawie odrębnych umów o dzieło [...] zł ) również należało uznać za niekwalifikowane, gdyż w ramach umów na pełnienie funkcji koordynatora projektu i zastępcy koordynatora osoby te miały wpisane w ramach obowiązków udział w egzaminach kończących szkolenia. W ocenie organu, gdyby rzeczywiście wpisano powyższy obowiązek omyłkowo w zakresy zadań to Skarżący powinien podpisać aneksy do przedmiotowych umów zmieniając zawarty tam zakres zadań. Natomiast w sytuacji kiedy każda z tych osób miała dwie umowy, m.in. obejmujące obowiązek udziału w egzaminach kończących szkolenia i na podstawie każdej z tych umów otrzymała wynagrodzenie za wykonane usługi to doszło do podwójnego finansowanie ze środków publicznych tego samego zadania, co narusza Wytyczne zakazujące podwójnego finansowania wydatków. Wydatek na wynajem pracowni w miesiącu wrześniu 2011r. ( [...]zł) zasadnie organ przyjął jako zbędny, nie mający bezpośredniego związku z projektem, gdyż nie był zgodny z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie. W harmonogramie realizacji projektu przygotowanym przez skarżącego i zawartym we wniosku przewidziano wynajem sali jedynie w okresie maj-sierpień 2011r. Tym samym przedstawienie do rozliczenia wydatku za wynajem sali za miesiąc wrzesień zasadnie uznano za niezgodne z wnioskiem i tym samym niekwalifikowane. Niezasadne też okazały się zarzuty skargi dotyczące oceny wydatków dla wykonawców kursów [...]. W zaskarżonej decyzji Minister wyjaśnił, że we wniosku o dofinansowanie projektu na realizację szkolenia [...] beneficjent zaplanował kwotę [...] zł. Tymczasem zlecił przeprowadzenie tego szkolenia dwóm wykonawcom: Z. (kwota umowy [...] zł; wydatkowano [...] zł, w tym koszty egzaminu [...] zł) oraz R. (kwota umowy [...] zł; wydatkowano [...] zł, w tym koszty egzaminu [...] zł). W świetle powyższego, uznano za kwalifikowalne wydatki dotyczące umowy z Z.. Skoro umowa zawarta z wykonawcą nakładała na niego m.in. obowiązek przeprowadzenia egzaminów, należało uznać, że prawidłowo (w granicach zleconych zadań, jak też w ramach kwoty wynagrodzenia przewidzianego umową) wystawił faktury za egzaminy dla I i II grupy szkoleniowej. Zatem wydatek w kwocie [...] zł należało uznać za kwalifikowalny i niepodlegający zwrotowi. Natomiast odnośnie wynagrodzenia zapłaconego wykonawcy R. , przyjęto, że jest ono częściowo niekwalifikowalne. Jakkolwiek wykonawca w zakresie swych obowiązków również miał przeprowadzenie egzaminów, za co należało mu się wynagrodzenie, to jednak skarżący zapłacił firmie R. więcej, niż jej przysługiwało z tytułu zawartej umowy o przeprowadzenie szkolenia [...] dla III grupy szkoleniowej. Z tego względu, kwota [...] zł, będąca różnicą pomiędzy kwotą zapłaconą ([...] zł) a kwotą należną z umowy ([...] zł) stanowi wydatek niekwalifikowalny. Stanowisko to należy uznać za słuszne w świetle zapisów 3.1 pkt 1 lit. a i b Wytycznych, skoro wydatku tego nie obejmowała umowa z wykonawcą. Zasadnie uznano, ze Umowa zawarta z R. przewidywała niższe wynagrodzenie za przeprowadzenie szkolenia i egzaminu tym samym nie można przyjąć racjonalności w wydatkowaniu tej kwoty, skoro beneficjent nie miał obowiązku zapłaty jej w takiej jak dokonał wysokości . Podsumowując, skoro skarżący w umowie z firmą R. ustalił, że wykonawca za świadczone usługi (obejmujące zarówno przeprowadzenie kursów jak i egzaminów) otrzyma wynagrodzenie w kwocie [...] zł, natomiast faktycznie otrzymał kwotę wyższą tj. [...] zł., różnicę pomiędzy powyższymi kwotami należało uznać niekwalifikowalną, gdyż została wypłacona bez podstawy prawnej, tj. bez umowy. Sąd nie podziela zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej - art. 8 , 9 ,11 kpa. Kwalifikowalność wydatków badana jest na etapie realizacji projektu, aż do jego zakończenia i rozliczenia. Każda kontrola obejmuje całość projektu, aby wyeliminować możliwość przeoczenia jakiś wydatków, które są niekwalifikowalne. Skarżący przystępując do konkursu, miał obowiązek zapoznania się z Wytycznymi. Sam zresztą we wniosku o dofinansowanie wskazał, że zarówno on sam jak i kadra, którą angażuje do projektu np. do rozliczania posiada doświadczenie w realizacji projektów współfinansowanych z EFS. W tym kontekście zarzut, że nie udzielano stronie wskazówek i nie informowano jej rzetelnie nie jest zasadny. Również nie można mówić o prowadzeniu postępowania w sposób przekreślający jakiekolwiek zaufanie ze strony uczestników postępowania do władzy publicznej; W ocenie Sądu analiza akt oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazują również dowolności w ustaleniach faktycznych jak też niekorzystnej, pozbawionej logiki rozumowania interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego. W zakresie oceny ustaleń faktycznych wskazać także należy, iż w stopniu wystarczającym uzasadnione zostało wyliczenie przypadającej do zwrotu kwoty. Mając na uwadze, iż strona skarżąca kwestionuje ustalenia organu co do zasady, Sąd uznał, iż brak było zastrzeżeń wysokości kwoty podlegającej zwrotowi z tytułu wypłaconego dofinansowania. Kierując się powyższym w świetle dokonanych ustaleń, w ocenie Sądu stan faktyczny ustalony został w sposób prawidłowy. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie - art. 207 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (u.f.p.) i ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL — w zakresie w jakim dotyczą uznania wydatków za niekwalifikowane — (w szczególności naruszenia postanowienia podrozdziału 3.1. pkt 1 Wytycznych) polegające na uznaniu części wydatków poniesionych przez skarżącego jako nie spełniających warunków uznania ich za kwalifikowane, wskazać należy, że skarżący podpisując w dniu [...] kwietnia 2011r. umowę na dofinansowanie projektu, zobowiązał się do zrealizowania w/w projektu zgodnie z warunkami określonymi w umowie, w tym do wydatkowania środków zgodnie z zapisem treścią Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki (§ 3 ust. 1 umowy). Upoważnienie dla Ministra do wydania przedmiotowych Wytycznych wynika wprost z ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - art. 26 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 4a. Jednym z warunków kwalifikowalności określonym w przedmiotowych Wytycznych jest obowiązek ponoszenia wydatków w sposób racjonalny i efektywny. Skarżący w sposób niestaranny prowadził dokumentację projektową w zakresie rozliczeń. Powyższe doprowadziło do sytuacji, że nie był w stanie udokumentować poniesionych wydatków w sposób prawidłowy lub w ogóle, ponadto podpisując umowy nie zabezpieczał swoich interesów jako dysponenta środków publicznych w efekcie czego płacił za niewykonane usługi. W tej sytuacji, skoro na podstawie podpisanej umowy o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się do wydatkowania środków zgodnie z Wytycznymi - naruszenie Wytycznych (nieracjonalne wydatkowanie) oznacza naruszenie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków europejskich tj. art. 184 ust. 1 u.f.p. Powyższe z kolei oznacza konieczność zwrotu pobranych kwot dotacji w oparciu o art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p, zgodnie z którym przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. W ocenie Sądu organ II instancji, w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, należycie ustalił okoliczności sprawy i wydał rozstrzygnięcie, które uzasadnione w sposób wyczerpujący znalazło umocowanie w wyżej wskazanych przepisach prawa. W tej sytuacji skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.