II GZ 472/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1109/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. O. na decyzję Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 10 marca 2022 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 26 lipca 2022 r., odmówił wstrzymania wykonania objętej skargą Z. O. decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 10 marca 2022 r., w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Sąd I instancji wskazał, że we wniesionej na powołaną decyzję skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania tejże decyzji. Uzasadniając wniosek wskazała, że dla wstrzymania wykonania decyzji wystarczające jest wykazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, co w przekonaniu skarżącej wynika z treści skargi. Ponadto skarżąca podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki w postaci zepchnięcia skarżącej w obszar biedy, brak możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a w dalszej konsekwencji wykluczenie społeczne. Sąd I instancji wskazując na przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że skarżąca nie wykazała, iż wykonanie decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Podniesione we wniosku ogólne twierdzenia nie zostały poparte żadnymi dokumentami finansowymi. Wobec tego Sąd I instancji stwierdził, że nie miał możliwości porównania obciążenia wynikającego z decyzji z sytuacją finansową skarżącej. Tym samym nie mógł rzetelnie ocenić, że wykonanie tej decyzji pociągnie za sobą skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z. O., zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne przyjęcie, że w okolicznościach sprawy nie zachodzą przesłanki wskazujące na prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącej, bądź spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji, w której skarżąca jest osoba starszą, osiągającą niskie dochody z tytułu świadczeń emerytalnych, a w związku z bardzo niskimi dochodami z prowadzonej działalności gospodarczej (działalność kantorowa) i przekroczeniem progu opłacalności tej działalności zmuszona była do zakończenia prowadzenia działalności kantorowej. Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 10 marca 2022 r, i poprzedzającej ją decyzji z dnia 28 września 2021 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesiony w nim zarzut wraz z jego argumentacją pomieszczoną w uzasadnieniu zażalenia nie podważają prawidłowość oceny wniosku strony o zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej, jakiej dokonał Sąd I instancji. Wskazania wymaga, że zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślenia wymaga również, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, za prawidłową uznać należy ocenę wniosku skarżącej o zastosowanie ochrony tymczasowej, jakiej dokonał Sąd I instancji. Istotnie bowiem wniosek, co wynika z lektury wniesionej w sprawie skargi, w której został on zawarty, ograniczał się do wskazania przez stronę, że za celowością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przemawiało prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonej decyzji zaś samo jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki "w postaci zepchnięcia skarżącego w obszar biedy co dalej może spowodować swego rodzaju wykluczenie społeczne" oraz "wywoła nieodwracanie skutki i uniemożliwi zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.". Tak sformułowany wniosek, co słusznie stwierdził Sąd I instancji, nie pozwalał na obiektywną i rzetelną ocenę wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wystąpienie jednej bądź obu przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a., albowiem w swojej istocie treść żądania oparta została na ogólnikowych i gołosłownych twierdzeniach strony odnośnie negatywnego wpływu, jaki wywoła wykonanie rozstrzygnięcia Prezesa NBP. Co również słusznie stwierdził Sąd I instancji, strona na poparcie swojej argumentacji nie przedstawiła żadnych dowodów lub dokumentów źródłowych pozwalających na dokonanie oceny wpływ na sytuację skarżącej wykonania rzeczonej decyzji organu. Podsumowując, za prawidłową uznać należy ocenę wniosku skarżącej o zastosowanie w sprawie art. 61 § 3 p.p.s.a., jakiej dokonał Sąd I instancji. Wskazania również wymaga, że negatywne orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie pozbawia strony prawa do ponownego żądania zastosowania w stosunku do niej ochrony tymczasowej przy spełnieniu opisanych wymogów wniosku. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w z w. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.