II SA/Sz 723/14

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi L. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej L. H. kwotę[...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Prezydent Miasta w dniu 6 sierpnia 2009 r. udzielił L.H. – na czas ograniczony od 6 sierpnia 2009 r. do 30 kwietnia 2014 r. - zezwolenia nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 18 % alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w punkcie zlokalizowanym w [...]. Decyzją z dnia [...] organ I instancji na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1356 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą", cofnął L.H. ww. zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych - z uwagi na fakt sprzedaży, w dniu 8 lutego 2013r., napoju alkoholowego w postaci jednego piwa o pojemności 0,5 I "H" (piwo jasne o zawartości 6 % alkoholu) osobie nietrzeźwej przez sprzedawcę w sklepie przy ul. [...]. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, fakt sprzedaży napoju alkoholowego nietrzeźwemu klientowi, ustalono w oparciu o zaprotokołowane zeznania świadków, tj. sprzedawczyni L.Z., T.B. (policjanta), B.W. (policjantki), A.C. - członka Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Po analizie materiału dowodowego, organ I instancji dał wiarę ocenie nietrzeźwości kupującego dokonanej przez funkcjonariuszy Policji oraz członka Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Zdaniem organu, nieprawidłowa ocena zachowania klienta przez sprzedawczynię, która twierdziła, że nie zauważyła, by kupujący był pod wpływem alkoholu, nie stanowi usprawiedliwienia złamania zakazu sprzedaży napoju alkoholowego osobie w stanie nietrzeźwości. Organ uznał, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wykazuje, że osoba pełniąca obowiązki sprzedawcy w sklepie przy ul. [...] dokonała w dniu 8 lutego 2013 r. sprzedaży alkoholu osobie w stanie nietrzeźwości, w ten sposób rażąco naruszając zasady sprzedaży napojów alkoholowych, wynikające z ustawy. Od powyższej decyzji odwołała się L.H., wskazując, że z zeznań L.Z. nie wynika aby wbrew przepisom ustawy dokonała sprzedaży napoju alkoholowego osobie nietrzeźwej oraz że organ pominął dowód w postaci postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 K.p.k., oraz okoliczność, iż decyzja została wydana na podstawie wyniku testu na obecność alkoholu w wydychanym powietrzu, który nie został podpisany przez osobę badaną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 czerwca 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013, poz. 267 ze zm.) – określanej jako "K.p.a." w związku z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy, po rozpatrzeniu odwołania L.H., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy, stanowiącym podstawę prawną rozstrzygnięcia tej sprawy, ustawodawca przewidział, że zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Zdaniem organu, z przepisu tego jednoznacznie wynika obowiązek cofnięcia wydanego przez organ zezwolenia na sprzedaż alkoholu w przypadku stwierdzenia, że doszło do naruszenia jednej z zasad sprzedaży określonych w ustawie. W świetle art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy, dla przyjęcia, że nastąpiła sprzedaż lub podanie alkoholu osobie nietrzeźwej konieczne jest ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, że alkohol został sprzedany osobie, której zachowanie wskazywało na to, iż znajduje się w stanie nietrzeźwości. W ocenie organu II instancji, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że niewątpliwie w placówce handlowej odwołującej się doszło w dniu 8 lutego 2013 r. do sprzedaży alkoholu osobie, której zachowanie wskazywało, iż znajduje się w stanie nietrzeźwości. Okoliczności stanowiące podstawę cofnięcia zezwolenia potwierdzają zeznania świadków, złożone pod odpowiedzialnością karną z art. 233 § 1 K.k. Fakt, że P.S. był nietrzeźwy wynika również z protokołu użycia urządzenia pomiarowego do ilościowego oznaczenia alkoholu w wydychanym powietrzu. Niedostrzeżenie przez sprzedawczynię zachowania klienta, bądź nieprawidłowa ocena tego zachowania, nie stanowią usprawiedliwienia złamania omawianego zakazu, zwłaszcza w sytuacji, gdy zachowanie to było dostrzegalne i zostało zauważone przez inne osoby. Organ I instancji prawidłowo zatem ustalił, że zaistniała podstawa do cofnięcia L.H. zezwolenia. Dla oceny zdarzenia, nie ma znaczenia odmowa wszczęcia dochodzenia przez Prokuratora Rejonowego w tej sprawie. Brak podpisu badanego alkosensorem pod wynikiem testu również nie przesądza o tym, że badanie to zostało przeprowadzone wadliwie. Wynik tego badania uznać należy jedynie za jeden z dowodów podlegających ocenie organu i nie jest on przy tym dowodem koniecznym do uznania, że zostały spełnione warunki do cofnięcia zezwolenia. L.H., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie art. 80, art. 77 ust. 1, art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez : - nieuprawnione ustalenie, że L.Z. dokonała sprzedaży napojów alkoholowych osobie nietrzeźwej, podczas gdy z jej zeznań to nie wynika, a zeznania pozostałych świadków nie są jednoznaczne, - pominięcie przez organ dowodu w postaci postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie o czyn z art. 43 ust. 1 ustawy oraz okoliczności, że decyzja została wydana na podstawie wyniku testu na obecność alkoholu w wydychanym powietrzu, który nie został podpisany przez osobę badaną, a nie został sporządzony protokół bądź notatka na okoliczność przyczyn braku podpisu osoby badanej. W ocenie skarżącej, analiza zeznań świadków w tej sprawie dowodzi, że bardziej oni przypuszczają, niż z całą stanowczością stwierdzają, iż zachowanie klienta mogło świadczyć, że jest on pod wpływem alkoholu. Ponadto organ II instancji w ogóle nie odniósł się do zeznań świadka J.M., które uwiarygadniają zeznania sprzedawczyni. Organ nie odniósł się też do postanowienia z Prokuratury, w sytuacji gdy ten dowód, ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, wprost bowiem stanowi, że nie można jednoznacznie ustalić, iż L.Z. dokonała sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej. Powyższe zarzuty oraz brak podpisu badanego pod wynikiem testu na zawartość alkoholu i nie wyjaśnienie tej kwestii przez organ wskazują wprost na nierzetelność i niekompletność oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, a tym samym wskazują na wadliwość zapadłej w sprawie decyzji. Pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, mianowicie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie, pomimo, że w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 ust. 12 pkt 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Na wstępie przypomnieć należy, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej zwanej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem kontroli sądu, w tak zakreślonych granicach kognicji, była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 czerwca 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta w przedmiocie cofnięcia skarżącej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w punkcie (sklepie) zlokalizowanym w [...]. Podstawę materialnoprawną wymienionych decyzji stanowił art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, która określa zasady oraz warunki sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, w tym procedurę dotyczącą udzielania, odmowy wydania i instytucji cofnięcia zezwoleń na sprzedaż alkoholi. Jak wynika z akt administracyjnych zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu udzielone L.H. w dniu 6 sierpnia 2009 r., zostało wydane na czas oznaczony od 6 sierpnia 2009 r. do 30 kwietnia 2014 roku. Decyzją z dnia 29 kwietnia 2014 r. Prezydent Miasta cofnął L.H. zezwolenia Nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu, w punkcie sprzedaży zlokalizowanym w [...]. Złożenie przez skarżącą odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych skutkowało koniecznością ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej sprawy przez SKO organ odwoławczy. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozpatrzoną decyzją organu I instancji, uwzględniając zmiany stanu faktycznego i prawnego sprawy. Nie może zatem ograniczyć się wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji wywołanej odwołaniem strony. W myśl art. 18 ust. 9 uwtpa zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wydaje się na czas oznaczony, nie krótszy niż 4 lata, a w przypadku sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży-nie krótszy niż 2 lata. Stosownie zaś do art. 18 ust. 12 u.w.t.p.a. zezwolenie to wygasa w przypadku zaistnienia sytuacji w nim wymienionych w punktach od 1 do 5. Upływ terminu ważności zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, o którym mowa w cyt. przepisie w pkt 2 powoduje, że wygasa zezwolenie, czyli stosunek administracyjnoprawny obejmujący uprawnienie do sprzedaży napojów alkoholowych. Skoro zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wygasa, a więc nie funkcjonuje już w obrocie prawnym, to nie może ono być przedmiotem postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Wygaśnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z powodu upływu terminu jego ważności powoduje, że prowadzenie postępowania w sprawie cofnięcia tego zezwolenia, nie będącego już w obrocie prawnym, jest bezprzedmiotowe. W dacie rozstrzygnięcia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze 18 czerwca 2014 r., w obrocie prawnym nie funkcjonowało już zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, bowiem wygasło z dniem 30 kwietnia 2014 r. Organ odwoławczy nie dostrzegł tego faktu, co w ocenie Sądu, stanowi o naruszeniu przez ten organ zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 77 K.p.a. oraz art. 15 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy zobligowany będzie jeszcze raz rozpoznać sprawę cofnięcia skarżącej zezwolenia na sprzedaż alkoholi z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, a więc i z uwzględnieniem kwestii utraty bytu prawnego decyzji zezwalającej. Wobec stwierdzonych uchybień proceduralnych, sąd odstąpił od merytorycznego rozstrzygnięcia zasadności cofnięcia skarżącej zezwolenia i zgłoszonych, w tym zakresie, zarzutów skargi. Mając na względzie powyższe, sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. orzekł w punkcie I wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji. W punkcie II sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na zasadzie art. 200 P.p.s.a. w związku z § 18 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat na czynności adwokackie (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 461).