II SAB/Po 160/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w dniu 26 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. A. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia odrzucić skargę /-/ P. Daniel UZASADNIENIE Wniesioną w dniu 17 czerwca 2022 r. skargą A. A. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika zaskarżył przewlekłość Wojewody w zakresie przyznania świadczenia wychowawczego. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarżący nie posiada interesu prawnego do jej wniesienia. Jak podkreślił organ stroną postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego jest wyłącznie osoba składająca wniosek, którą w przedmiotowej sprawie była matka dzieci M. A.. Skarżący A. A. nie złożył podpisów na wnioskach, jak również nie złożył żadnych wniosków samodzielnie. Pismem procesowym z dnia 29 lipca 2022 r. M. A. zgłosiła swój udział w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Jest to przepis ogólny, który doznaje doprecyzowania poprzez regulacje art. 32 i art. 33 p.p.s.a. W myśl art. 32 p.p.s.a. stronami, w wąskim rozumieniu tego pojęcia, w postępowaniu sądowoadministracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Natomiast zgodnie z art. 33 p.p.s.a. w postępowaniu mogą brać udział uczestnicy na prawach strony (§ 1) oraz pozostali uczestnicy (§ 2). Obie kategorie uczestników postępowania należy traktować tak jak strony w szerokim rozumieniu stosownie do art. 12 p.p.s.a. W tym miejscu należy też wskazać, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 424). Innymi słowy, osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu. W przedmiotowej sprawie - jak trafnie podniósł Wojewoda w odpowiedzi na skargę – skarżący nie posiada przymiotu strony, bowiem stroną postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie świadczenia wychowawczego jest wyłącznie wnioskodawca, tj. osoba, która domaga się tegoż świadczenia, czyli M. A.. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby skarżący występował jako pełnomocnik wnioskodawczyni. Sąd zauważa, że warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia, reguluje art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1577 ze zm., dalej jako: "ustawa"), zgodnie z którym, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następują odpowiednio na wniosek matki, ojca, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, dyrektora domu pomocy społecznej rodziny zastępczej, osoby prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektora regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektora interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego. Z powyższego wynika, że postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest postępowaniem wszczynanym na wniosek, przy czy uprawnionym do złożenia takiego wniosku jest matka lub ojciec dziecka, nie zaś np. rodzice wspólnie. Brak jest przy tym również możliwości uznania drugiego rodzica w przedmiotowym postępowaniu w sposób niejako automatyczny, czy też w formie zgłoszenia uczestnictwa w postępowaniu, do czego zmierza pełnomocnik skarżącego. Zauważyć bowiem należy, ze stosownie do treści art. 18 ust. 2b ustawy, w przypadku śmierci rodzica, któremu zostało przyznane świadczenie, drugi rodzic, aby wyplata świadczenia była kontynuowana, zobowiązany jest do złożenia ponownego wniosku. Oznacza to, że rodzicowi, który nie jest wnioskodawcą, w żadnej sytuacji nie przysługuje przymiot strony, nawet w przypadku śmierci rodzica – wnioskodawcy. W tej sytuacji przedmiotowa skarga podlegała odrzuceniu, gdyż skargę wniósł podmiot, który nie posiada "interesu prawnego" w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a, albowiem w toku postępowania administracyjnego skarżący nie występował jako strona. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. /-/ P. Daniel