I SA/Gd 810/11

SENTENCJA Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 1 września 2011 r. (data stempla pocztowego), S. S. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawcę prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, z którym mają na utrzymaniu dorosłego, niepracującego syna. Rodzina utrzymuje się z dochodów wnioskodawcy i jego małżonki uzyskiwanych ze stosunku pracy w łącznej wysokości 5.450 zł. Małżonkowie nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, nie są właścicielami nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przedsiębiorstwo wnioskodawcy ze względu na panujący na rynku kryzys osiąga minimalne obroty w stosunku do obrotów lat ubiegłych oraz że organ podatkowy prowadzi egzekucję spornych należności względem wnioskodawcy, co powoduje, że nie wywiązuje się on z zobowiązań publicznoprawnych. Wnioskodawca oświadczył także, że zatrudnia 12 pracowników i pomimo słabej kondycji finansowej firmy stara się ich nie zwolnić. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie wskazanego przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 8 września 2011 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów źródłowych: odpisów wszystkich złożonych przez wnioskodawcę i jego małżonkę zeznań podatkowych za rok 2010 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38), a w przypadku nieskładania za ww. rok zeznań podatkowych stosownych zaświadczeń w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, zaświadczenia od pracodawców wnioskodawcy i jego małżonki o wysokości średniego wynagrodzenia brutto i netto za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z informacją, czy są dokonywane z tych wynagrodzeń potrącenia egzekucyjne, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości, odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu i dochodu (lub poniesionej straty) za okres ostatnich trzech miesięcy z tytułu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę rachunków bankowych (rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdą z wymienionych osób stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę i jego małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie z majątku wnioskodawcy lub jego małżonki, dokumentów obrazujących aktualną wysokość zobowiązań wnioskodawcy lub jego małżonki (wobec ZUS, urzędu skarbowego, instytucji finansowych, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów) oraz dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę i jego małżonkę kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, itp.). Powyższe wezwanie doręczono wnioskodawcy w dniu 22 września 2011 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, k. 27), jednakże pozostało ono bez odpowiedzi. Wnioskodawca nie wykonał nałożonego na niego obowiązku i nie przedłożył żadnego z wymienionych dokumentów, uniemożliwiając tym samym dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej. Powyższe postępowanie wnioskodawcy, polegające na uchyleniu się od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, a tym samym stanowi przeszkodę wykluczającą przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.