I GSK 1017/21
Sądy administracyjne2021-12-10
Sygnatura
I GSK 1017/21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2021-12-10
Rodzaj
Wyrok NSA
Sędziowie
Izabella JansonMałgorzata GrzelakPiotr Piszczek
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 5/21 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 14 kwietnia 2021r., sygn. akt I SA/Ol 5/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę [...] (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej też: "DW-M OR ARiMR", "Dyrektor ARiMR", "Dyrektor", "organ odwoławczy, "organ II instancji") z [...] listopada 2020r., nr [...] w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej i odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2018.
Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy:
W dniu 7 maja 2018r. skarżący złożył wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności na rok 2018, w ramach pięcioletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, realizowanego od 2016r. Do wniosku dołączono oświadczenie o lokalnych rasach zwierząt gospodarskich, w którym skarżący wskazał, że ubiega się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w zakresie Pakietu 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie, Wariant 7.3.1. Owce rasy wrzosówka (dalej jako "Wariant 7.3.1."), do [...] sztuk owiec matek rasy wrzosówka. W toku postępowania skarżący przedstawił dokument zawierający wykaz zwierząt, które zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych opatrzony datą, pieczątką i podpisem przedstawiciela podmiotu upoważnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych - Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego (dalej: "[...]").
Decyzją z [...] kwietnia 2019r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (organ I instancji) przyznał skarżącemu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) na rok 2018 w ramach realizacji Wariantu 7.3.1. w łącznej wysokości [...] zł do [...] sztuk zwierząt (dalej: "decyzja ostateczna"). Decyzja nie została zaskarżona. Płatność została przekazana w dniu 17 maja 2019r. na rachunek skarżącego.
W dniu 16 marca 2020r. [...] przedłożył organowi I instancji kopię dokumentu pt. "[...]." ze wskazaniem [...] sztuk owiec matek objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym z datą brakowania na dzień 30 listopada 2018r. z powodu selekcji. Protokół został podpisany przez hodowcę (skarżącego) oraz przez specjalistę Warmińsko-Mazurskiego Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2020r. organ I instancji, powołując m.in. art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.), wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z [...] kwietnia 2019r., a następnie decyzją z [...] sierpnia 2020r. uchylił tę decyzję i odmówił skarżącemu przyznania ww. płatności oraz nałożył sankcję w wysokości [...] zł jednocześnie ustalając liczbę zwierząt objętych w dniu 15 marca 2016r. zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach Wariantu 7.3.1.w ilości [...] sztuk.
W wyniku odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2020r., Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie decyzją z [...] listopada 2020r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący od 15 marca 2016r. realizuje pięcioletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, a składane przez niego w kolejnych latach wnioski były wnioskami kontynuacyjnymi, odnoszącymi się do trwającego już zobowiązania. Oceniono, że "[...]." został przedstawiony przez skarżącego jako dowód w sprawie - świadectwo zdarzenia, wskutek, którego konieczne było zastąpienie [...] sztuk owiec rasy wrzosówka w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatycznego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015r., poz. 415 ze zm., dalej: "rozporządzenie RŚK"). Stwierdzono, że protokół ten nie ma charakteru ogólnego, wskazuje natomiast konkretnie [...] szt. owiec matek, co do których skarżący nie wypełnił obowiązku, wynikającego z § 7 ust. 2 rozporządzenia RŚK. Ponadto uznano, że skarżący nie zastosował się do § 8 ust. 2 rozporządzenia RŚK, według którego uczestnik programu ma 30 dni na poinformowanie kierownika Biura Powiatowego o dokonanym zastąpieniu. Zaznaczono, że skoro skarżący nie dokonał skutecznego zastąpienia [...] szt. zwierząt wskazanych w Protokole brakowania owiec rasa wrzosówka, złożonym w dniu 16 marca 2020r. w organie I instancji, to sztuki te zasadnie zostały wykluczone z płatności.
Oddalając skargę na powyższą decyzję wskazanym na wstępie wyrokiem z 14 kwietnia 2021r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, że dopuszczalne było wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie przedłożonego w dniu 16 marca 2020r. przez skarżącego datowanego na dzień [...] grudnia 2018r. dokumentu. W ocenie Sądu I instancji organ prawidłowo przyjął, że pomiędzy treścią protokołu oraz treścią decyzji z [...] kwietnia 2019r., zachodzi taka zależność, że dotyczą tych samych [...] sztuk zwierząt, które były zgłoszone do płatności na 2018r. i które zostały uwzględnione przez organ I instancji przy rozpatrywaniu wniosku, wyrazem czego było wydanie decyzji z [...] kwietnia 2019r., przyznającej płatność także w odniesieniu do tych [...] sztuk zwierząt. WSA zaznaczył, że oceniając, czy wynikająca z protokołu nowa okoliczność jest istotna z punktu widzenia sprawy dotyczącej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, należy wziąć pod uwagę przepisy dotyczące przyznania tej płatności. Wskazał, że z treści przepisów rozporządzenia RŚK wynika, że przyznanie płatności w ramach Pakietu 7. Wariant 7.3.1. wymaga wykazania we wniosku określonej ilości zwierząt ras lokalnych z podaniem numerów identyfikacyjnych tych zwierząt. Należy zatem wskazać konkretnie oznaczone zwierzęta, zaś oświadczenie złożone przez rolnika w tym zakresie jest wiążące. Oznacza to, że rolnik nie może swobodnie zmniejszyć ilości zwierząt lub zastępować zwierząt zgłoszonych innymi. Zmiany dopuszczalne są jedynie na zasadach opisanych w § 7 i 8 ww. rozporządzenia RŚK, tj. można zwiększyć ich ilość lub zastąpić zwierzętami tej samej rasy, lecz wymaga to powiadomienia organu w ciągu 30 dni od dokonania zmiany. Dokonanie zmiany (zastąpienie) w sposób zgodny z § 7 i 8 rozporządzenia RŚK nie skutkowałoby zmniejszeniem płatności za dany rok. Jak wskazał WSA, w rozpatrywanej sprawie okazało się, że przed wydaniem decyzji w sprawie płatności ilość zwierząt uległa zmniejszeniu w stosunku do ilości zgłoszonej we wniosku o płatność, bez zachowania wymogów wynikających z § 7 i 8 rozporządzenia RŚK. O brakowaniu owiec na 20 listopada 2018r. nie wiedział organ wydając decyzję przyznającą płatność, wobec czego rozpatrzył wniosek, przyjmując że w 2018r. skarżący posiadał [...] sztuk owiec zgłoszonych do płatności. Gdyby organ wiedział o powyższej okoliczności, to poddałby ocenie zadeklarowanie do płatności [...] sztuk owiec, a nie [...] sztuk. To oznacza, że ujawniona w dniu 16 marca 2020r. okoliczność wynikająca z przedłożonego przez skarżącego protokołu była nie tylko nowa, ale także istotna z punktu widzenia sprawy dotyczącej przyznania płatności na 2018r. Skoro po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego okazało się, że wydając decyzję o przyznaniu płatności na 2018r. organ niezasadnie przyjął, że skarżący w okresie, za który przysługiwała płatność posiadał [...] sztuk zwierząt zadeklarowanych, zaś po wydaniu decyzji z [...] kwietnia 2019r., okazało się, że były to [...] sztuki, to wystąpiły przesłanki do uchylenia i zmiany decyzji w sprawie płatności.
W skardze kasacyjnej [...] zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości oraz decyzji Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z [...] listopada 2020r., nr [...] i wydanie wyroku reformatoryjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. Naruszenie przepisów prawa procesowego:
1. art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zaszły okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego, w szczególności wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
2. art. 7, 77 § 1 k.p.a. wskutek braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ materiału dowodowego i tym samym dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do przyjęcia przez organ stanowiska, że doszło ujawnienia istotnych dla sprawy nowych dowodów, istniejących uzasadniających w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi który ją wydał.
II. Naruszenie prawa materialnego:
1. § 19 rozporządzenia RŚK poprzez uznanie, że "[...]" sporządzony pomiędzy hodowcą a Regionalnym Związkiem Hodowców Owiec i Kóz jest dokumentem weryfikującym zasadność przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.
Pismem z 8 lipca 2021r., skarżący oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania przed Sądem I instancji, a zatem należało dokonać kontroli zaskarżonego wyroku jedynie pod kątem zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa.
Zważywszy na sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych w pierwszej kolejności rozważenia wymaga ocena spełnienia przez skargę kasacyjną ustawowych wymogów formalnych. Skarga kasacyjna jest bowiem szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. powinna ona zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; skargę kasacyjną można zaś oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie, a przedmiotem zarzutu mogą być tylko te przepisy, które zastosował Sąd I instancji lub które powinien był zastosować, lecz je pominął. Skarga kasacyjna winna być bowiem skierowana przeciwko przyjętej w zaskarżonym wyroku podstawie prawnej rozstrzygnięcia, co oznacza wymóg powołania w pierwszej kolejności przepisów normujących działalność orzeczniczą sądów administracyjnych, a w dalszej kolejności wskazania przepisów materialnego i/lub procesowego prawa administracyjnego. Sądy Administracyjne nie stosują bowiem bezpośrednio przepisów prawa administracyjnego, lecz przyjmują je jako normatywny wzorzec kontroli działań lub zaniechań administracji publicznej i mogą je naruszyć poprzez naruszenie tego wzorca. Zarzuty skargi kasacyjnej powinny być kierowane pod adresem Sądu I instancji, a więc jako podstawę zaskarżenia wnoszący skargę kasacyjną powinien w pierwszej kolejności wskazać przepisy mające zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym ewentualnie w połączeniu z przepisami procesowymi i/lub materialnymi, jakie miały lub mogły mieć zastosowanie w postępowaniu administracyjnym. Wyraźne rozdzielenie podstaw kasacyjnych (na materialną i procesową) nakazuje, aby zarzut natury procesowej był oparty na normach prawa procesowego (ustrojowego), natomiast zarzut natury materialnej na normach prawa materialnego. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno zaś szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez Sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Z kolei zwrot "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" w odniesieniu do naruszenia przepisów prawa procesowego należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to, że na stronie skarżącej spoczywa obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (tak wyrok NSA z dnia 14 marca 2018r., II FSK 2480/17, LEX nr 2475433). Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z dnia: 5 sierpnia 2004r., FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005r., GSK 1423/04; 10 maja 2005r., FSK 1657/04; 12 października 2005r., I FSK 155/05; 23 maja 2006r., II GSK 18/06; 4 października 2006r., I OSK 459/06, publ. w CBOSA).
Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia powyższych wymogów.
Nie jest prawidłowo skonstruowany podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego oraz zarzuty naruszenia prawa procesowego poprzez brak ich powiązania z naruszeniem przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również brak ich odniesienia do postępowania przed Sądem I instancji w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Brak jest też wskazania przy zarzucie naruszenia prawa materialnego nie tylko jednostki redakcyjnej naruszonego przepisu, ale też czy jego naruszenie nastąpiło poprzez błędną wykładnię, czy niewłaściwe zastosowanie. Nadto, formułując zarzut oparty na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej powinien nie tylko wskazać dokładnie który przepis postępowania został naruszony, lecz również uzasadnić, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje bowiem każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem istnieje związek przyczynowy pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem Sądu administracyjnego I instancji, który, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc wskazanie podstaw kasacyjnych, a także ich uzasadnienie.
Jednakże mając na uwadze treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09 Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadził kontrolę merytoryczną podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Rozpoznawana w tych granicach skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. podstawach, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania.
W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść w granicach określonych w skardze kasacyjnej do ocen o charakterze prawnomaterialnym.
Wskazać należy, że Sąd I instancji akceptując zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu wydanego wyroku wskazał, że dopuszczalne było wznowienie przez organ postępowania administracyjnego na podstawie przedłożonego przez skarżącego w dniu 16 marca 2020r. datowanego na dzień [...] grudnia 2018r. dokumentu. W rozpatrywanej sprawie przed wydaniem decyzji ilość zwierząt uległa zmniejszeniu w stosunku do ilości zgłoszonej we wniosku o płatność, bez zachowania wymogów wynikających z § 7 i § 8 rozporządzenia RŚK. O brakowaniu owiec na [...] listopada 2018r. nie wiedział organ wydając decyzję przyznającą płatność, wobec czego rozpatrzył wniosek przyjmując, że w 2018r. skarżący posiadał [...] sztuk owiec zgłoszonych do płatności. Ujawniona w dniu [...] marca 2020r. okoliczność wynikająca z przedłożonego przez skarżącego Protokołu była nie tylko nowa, ale także istotna z punktu widzenia sprawy dotyczącej przyznania płatności na 2018r. Skoro po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego okazało się, że wydając decyzję o przyznaniu płatności na 2018r. organ niezasadnie przyjął, że skarżący w okresie, za który przysługiwała płatność posiadał [...] sztuk zwierząt zadeklarowanych, zaś po wydaniu decyzji z [...] kwietnia 2019r., okazało się, że były to [...] sztuki, to wystąpiły przesłanki do uchylenia i zmiany decyzji w sprawie płatności.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte wadą, określoną w art. 145 § 1 k.p.a. lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a k.p.a.
Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia będącego aktem procesowym wskazującym przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.).
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności i dowody stanowią podstawę wznowienia postępowania, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy: są nowe (1), istniały w dniu wydania decyzji (2), są istotne dla sprawy (3), nie były znane organowi, który wydał decyzję (4). W przypadku braku choćby jednej z wymienionych przesłanek, nie można uznać, że zaistniała podstawa wznowienia postępowania określona we wskazanym przepisie.
Z kolei, dwuetapowość wznowienia postępowania polega na tym, iż w pierwszej jego fazie bada się kwestie formalnej dopuszczalności takiego działania np. możliwość wznowienia z urzędu, podane przez stronę przesłanki wznowienia, dopiero zaś w drugiej fazie, potwierdza się rzeczywiste występowanie tych przesłanek i ocenia wpływ wad postępowania na wydaną decyzję. Należy przy tym dodać, że ewentualna decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) musi być połączona z rozstrzygnięciem o istocie sprawy.
Podkreślić również należy, iż istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść rozstrzygnięcia w sprawie, a więc gdy wydano by w sprawie decyzję odmienną od dotychczasowej. Tak więc, nie każdy nowy dowód, czy nowy fakt będzie miał wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 marca 2013, sygn. akt II SA/Łd 1120/12, LEX nr 1301222). Nadto, przyczyną wznowienia postępowania mogą być tylko okoliczności faktyczne i dowody nieznane organowi, który wydał decyzję.
Organ administracji państwowej, wznawiając postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zobowiązany jest więc wykazać, że będące przesłanką wznowienia postępowania nowe okoliczności i dowody są rzeczywiście nowe i istotne dla sprawy, a nadto te nowe dowody i okoliczności istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. W postanowieniu z [...] kwietnia 2020r. organ I instancji, powołując m.in. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z 17 kwietnia 2019r., a następnie decyzją z [...] sierpnia 2020r. uchylił tę decyzję i odmówił skarżącemu przyznania ww. płatności oraz nałożył sankcję w wysokości [...] zł jednocześnie ustalając liczbę zwierząt objętych w dniu [...] marca 2016r. zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach Wariant 7.3.1.w ilości [...] sztuk.
W wydanych decyzjach organy zawarły uzasadnienie przesłanek, na podstawie których wznowiono postępowanie zakończone decyzją ostateczną.
Tym samym niezasadny okazał postawiony w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zaszły okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego. Niezasadny tym samym jest zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ materiału dowodowego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego stwierdzić trzeba, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jaki przepis lub przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi naruszył Sąd I instancji kontrolując zaskarżoną decyzję. Wskazał jedynie naruszenie § 19 rozporządzenia RŚK poprzez uznanie, że "[...]" sporządzony pomiędzy hodowcą a Regionalnym Związkiem Hodowców Owiec i Kóz jest dokumentem weryfikującym zasadność przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Podkreślić należy, że § 19 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015r. ma osobne ustępy oraz dalsze jednostki redakcyjne w postaci punktów i liter, a obowiązkiem kasatora było wskazanie, którą konkretnie normę obejmuje zakresem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się i zastępować skarżącego kasacyjnie w poprawnym formułowaniu zarzutów. Brak dokładnego wskazania naruszenia konkretnej jednostki redakcyjnej czyni taki zarzut bezpodstawnym.
Ponieważ zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, zatem należało ją oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.