V Pa 29/25

<p>Sygn. akt V Pa 29/25</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 20 marca 2025 r.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim, </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Wydział V w składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: Sędzia Magdalena Marczyńska</p> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Alicja Jesion</p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 r. w Piotrkowie Trybunalskim </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na posiedzeniu niejawnym</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z powództwa <span class="anon-block">I. P.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o wynagrodzenie za pracę</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> na skutek apelacji pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt IV P 120/24</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->V Pa 29/25</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie z dnia 31 stycznia 2024 roku powódka <span class="anon-block">I. P.</span> wniosła o zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> kwot:</p> <p>1)  458,47 zł z ustawowymi odsetkami od za okres od 1 lutego 2021 roku do dnia zapłaty;</p> <p>2)  458,47 zł z ustawowymi odsetkami za okres od 1 marca 2021 roku do dnia zapłaty;</p> <p>3)  458,47 zł z ustawowymi odsetkami za okres od 1 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty;</p> <p>4)  458,47 zł z ustawowymi odsetkami za okres od 1 maja 2021 roku do dnia zapłaty;</p> <p>5)  458,47 zł z ustawowymi odsetkami za okres od 1 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty;</p> <p>6)  458,47 zł z ustawowymi odsetkami za okres od 1 lipca 2021 roku do dnia zapłaty;</p> <p>7)  458,47 zł z ustawowymi odsetkami za okres od 1 sierpnia 2021 roku do dnia zapłaty;</p> <p>8)  458,47 zł z ustawowymi odsetkami za okres od 1 września 2021 roku do dnia zapłaty;</p> <p>9)  458,47 zł z ustawowymi odsetkami za okres od 1 października 2021 roku do dnia zapłaty;</p> <p>10)  458,47 zł z ustawowymi odsetkami za okres od 1 listopada 2021 roku do dnia zapłaty;</p> <p>11)  458,47 zł z ustawowymi odsetkami za okres od 1 grudnia 2021 roku do dnia zapłaty;</p> <p>12)  458,47 zł z ustawowymi odsetkami za okres od 1 stycznia 2022 roku do dnia zapłaty;</p> <p>13)  1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 1 lutego 2022 roku do dnia zapłaty;</p> <p>14)  1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 1 marca 2022 roku do dnia zapłaty;</p> <p>15)  1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 1 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty;</p> <p>16)  1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 1 maja 2022 roku do dnia zapłaty;</p> <p>17)  1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 1 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty;</p> <p>18)  1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 1 lipca 2022 roku do dnia zapłaty;</p> <p>19)  1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 1 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty;</p> <p>20)  1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 1 września 2022 roku do dnia zapłaty;</p> <p>21)  1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 1 października 2022 roku do dnia zapłaty;</p> <p>22)  1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 1 listopada 2022 roku do dnia zapłaty;</p> <p>23)  1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 1 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty;</p> <p>24)  1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za okres od dnia 1 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty;</p> <p>25)  1.019,87 zł tytułem ustawowych odsetek za opóźnienie w wypłacie wyrównania wynagrodzenia za rok 2023.</p> <p>W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że pełniła służbę sędziego w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, a następnie przeszła w stan spoczynku z uposażeniem w wysokości 75% wynagrodzenia zasadniczego, powiększonego o dodatek za wysługę lat na ostatnio zajmowanym stanowisku, to jest w stawce siódmej. Zdaniem powódki jej uposażenie wypłacane za okres objęty pozwem zostało wypłacone w zaniżonej wysokości, bez uwzględnienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 91;art. 91 § 1 c)">art. 91 § 1c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z dnia 27 lipca 2001 roku</a>, a na podstawie przepisów ustaw okołobudżetowych. Zdaniem powódki zamrożenie wynagrodzeń sędziowskich w 2021, 2002 i 2023 roku jest niezgodne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 178;art. 178 ust. 2)">art. 178 ust. 2 Konstytucji RP</a>, a ustalone uposażenie nie odpowiada godności urzędu sędziego w stanie spoczynku, ani też zakresowi powierzonych wcześniej obowiązków.</p> <p>W odpowiedzi na pozew <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> wniósł o oddalenie powództwa jako nieuzasadnionego. Zdaniem pozwanego wysokość wypłaconego powódce uposażenia była ustalona w oparciu o powszechnie obowiązujące normy ustaw okołobudżetowych za lata 2021 i 2022 i pozwany nie mógł tych norm pominąć przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia powódki. Pozwany podniósł także, że sąd powszechny nie uprawnień do orzekania o niekonstytucyjności przepisów ustawy i odmowy ich stosowania.</p> <p>Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2024 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie IV P 120/24 w punkcie I zasądził od pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">I. P.</span> kwoty:</p> <p>1)  <strong> <!-- -->458,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 lutego 2021 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>2)  <strong> <!-- -->458,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 marca 2021 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>3)  <strong> <!-- -->458,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>4)  <strong> <!-- -->458,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 maja 2021 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>5)  <strong> <!-- -->458,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>6)  <strong> <!-- -->458,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 lipca 2021 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>7)  <strong> <!-- -->458,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 sierpnia 2021 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>8)  <strong> <!-- -->458,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 września 2021 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>9)  <strong> <!-- -->458,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 października 2021 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>10)  <strong> <!-- -->458,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 listopada 2021 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>11)  <strong> <!-- -->458,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 grudnia 2021 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>12)  <strong> <!-- -->458,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2022 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>13)  <strong> <!-- -->1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 lutego 2022 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>14)  <strong> <!-- -->1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 marca 2022 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>15)  <strong> <!-- -->1.123,75 zł z ustawnymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>16)  <strong> <!-- -->1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 maja 2022 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>17)  <strong> <!-- -->1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>18)  <strong> <!-- -->1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 lipca 2022 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>19)  <strong> <!-- -->1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>20)  <strong> <!-- -->1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 września 2022 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>21)  <strong> <!-- -->1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 października 2022 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>22)  <strong> <!-- -->1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 listopada 2022 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>23)  <strong> <!-- -->1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p>24)  <strong> <!-- -->1.123,75 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty. </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> W punkcie II zasądził od pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">I. P.</span> kwotę 1.019,87 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 31 stycznia 2024 roku do dnia zapłaty. Wyrokowi w punkcie I i II nadał rygor natychmiastowej wykonalności co do kwoty nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika.</strong> </p> <p>Uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego znajduje się na kartach 44-53 w aktach sprawy.</p> <p>Powyższy wyrok zaskarżył w całości pozwany. Apelacja zredagowana w imieniu pozwanego przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżonemu wyrokowi zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:</p> <p>1)  art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (Dz. U. z 2020 roku poz. 2400) oraz art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 2021 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 (Dz. U. z 2021 roku poz. 2445) poprzez ich niezastosowanie przez Sąd I instancji, podczas gdy przepisy te, jako szczególne rozwiązanie służące realizacji ustawy budżetowej, jako regulacje stanowiące lex specialis i lex posterium w stosunku do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 91;art. 91 § 1 c)">art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych</a>, powinny być podstawą ustalania wynagrodzenia zasadniczego sędziego oraz uposażenia sędziego w stanie spoczynku za lata 2021 i 2022;</p> <p>2)  art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 oraz art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 2021 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 91;art. 91 § 1 c;art. 100;art. 100 § 2)">art. 91 § 1 c oraz art. 100 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych</a>, poprzez błędne uznanie, że są one sprzeczne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 178;art. 178 § 1;art. 178 § 2;art. 2)">art. 178 § 1 i 2 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej</a>, a w konsekwencji, że nie mogły i nie mogą stanowić podstawy do ustalenia wysokości i wypłaty należnego powódce wynagrodzenia w okresach obowiązywania wymienionych ustaw.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych za obie instancji, a w przypadku nieuwzględniania apelacji, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> o nieobciążanie pozwanego kosztami postępowania.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja pozwanego jest niezasadna.</strong> </p> <p>Sformułowane w apelacji zarzuty naruszenia prawa materialnego są chybione. Sąd Okręgowy w pełni akceptuje poglądy prawne i wykładnię prawa w zakresie wynagrodzenia sędziów, wyrażone przez Sąd Rejonowy.</p> <p>Zasady ustalania wynagrodzeń sędziów sądów powszechnych zostały uregulowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 91)">art. 91 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych</a>, dalej jako u.s.p. Wysokość wynagrodzenia sędziów, zajmujących równorzędne stanowiska sędziowskie, różnicuje jedynie staż pracy lub pełnione funkcje (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 91;art. 91 § 1)">art. 91 § 1</a> u.s.p.). Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 91)">art. 91</a> § lc cyt. ustawy podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 20;art. 20 pkt. 2)">art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, z zastrzeżeniem § ld. Stosownie do § ld cytowanego przepisu, jeżeli przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w § lc, jest niższe od przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego - przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w dotychczasowej wysokości. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 91;art. 91 § 2)">Art. 91 § 2</a> u.s.p. stanowi, że wynagrodzenie zasadnicze sędziego określa się w stawkach, których wysokość ustala się z zastosowaniem mnożników podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego, o której mowa w § lc. Stawki wynagrodzenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach sędziowskich oraz mnożniki, służące do ustalenia wysokości wynagrodzenia zasadniczego sędziów w poszczególnych stawkach, określa załącznik do ustawy. Z kolei zgodnie z art. 100 § 2 u.s.p. sędziemu przechodzącemu lub przeniesionemu w stan spoczynku z powodu wieku, choroby lub utraty sił przysługuje uposażenie w wysokości 75% wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat, pobieranych na ostatnio zajmowanym stanowisku.</p> <p>Celem tych przepisów było uniezależnienie wysokości wynagrodzeń sędziów, mających odpowiadać godności urzędu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 178;art. 178 ust. 2)">art. 178 ust. 2 Konstytucji</a>), od wahań koniunktury gospodarczej, w tym przejściowych trudności finansowych kraju. Sędziowie są jedyną grupą zawodową w Polsce, której <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucja</a> gwarantuje prawo do wynagrodzenia „odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków”. Art. 178 ust. 2 ustawy zasadniczej wyznacza, chociaż w sposób mało precyzyjny, pewien konieczny standard, który musi być respektowany przez ustawodawcę przy ustalaniu ustawowych zasad wynagradzania sędziów (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 października 2000 r., sygn. P 8/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 189). Powiązanie wynagrodzeń sędziów z przeciętnym wynagrodzeniem chroni je przed związanym z inflacją spadkiem siły nabywczej, a dzięki mechanizmowi swoistej samoczynnej podwyżki wynagrodzenia zasadniczego i dodatków funkcyjnych - gwarantuje, że wynagrodzenie wzrośnie w wypadku dobrej kondycji gospodarki narodowej. Celem tego mechanizmu jest nie tylko odniesienie wynagrodzeń sędziów do obiektywnego wskaźnika, ale i uniezależnienie procesu ich ustalania od ingerencji władzy wykonawczej i ustawodawczej.</p> <p>Choć ww. przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 91)">art. 91</a> § lc u.s.p. nie został uchylony ani zmieniony, to ustawodawca zdecydował się odstąpić od jego zastosowania i ustalić wysokość wynagrodzeń sędziów powszechnych w 2021 roku w oparciu o art. 12 ust. 1 ustawy okołobudżetowej z dnia 19 listopada 2020 roku (Dz. U z 2020 roku poz. 2400). Zgodnie z tym przepisem w roku 2021 podstawę̨ ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 91;art. 91 § 1 c)">art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku – Prawo o ustroju sądów powszechnych</a> (Dz.U. z 2020 roku poz. 2072), stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2019 roku ogłoszone w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p>Podobna regulacja, znalazła się w ustawie z 17 grudnia 2021 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2445). Zgodnie z jej art. 8 ust. 1 w roku 2022 podstawę wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 91;art. 91 § 1 c)">art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych</a> (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072 oraz z 2021 r. poz. 1080 i 1236), stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 roku ogłoszone w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 91 ust. 2)">ustępie 2</a> tego przepisu wskazano, że podstawę, o której mowa w ust. 1, zwiększa się o kwotę 26 zł.</p> <p>Wreszcie, także w roku 2023 ustawodawca zdecydował się powiązać wysokość wynagrodzenia sędziego z kwotą 5.444,42 zł, wprost określoną w art. 8 ustawy z 1 grudnia 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023.</p> <p>Rację ma więc Sąd Rejonowy, że w ww. kolejnych latach wprowadzono istotne i to niekorzystne z punktu widzenia zatrudnionego sędziego, odstępstwa w zakresie kształtowania jego wynagrodzenia. Co ważne dla sprawy, ustawodawca nie dokonał jednoczesnych zmian w ustawie ustrojowej, nie zawiesił i nie uchylił żadnego z zawartych w niej przepisów.</p> <p>Należy podkreślić, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucja</a> jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, jej przepisy stosuje się bezpośrednio, a sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji</a> oraz ustawom (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 178;art. 178 ust. 1)">art. 178 ust. 1 Konstytucji RP</a>). Powyższe oznacza, że istnieje możliwość samodzielnego dokonania przez sąd oceny zgodności przepisów ustawowych z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> na użytek rozpoznawanej sprawy (wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2016 roku, III KRS 45/12, Lex nr 2288955). Obowiązkiem sądów jest wymierzanie sprawiedliwości (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 10;art. 10 ust. 2;art. 175;art. 175 ust. 1)">art. 10 ust. 2 i art. 175 ust. 1 Konstytucji</a>). Sędzia nie może stosować ustaw bez uwzględnienia kontekstu konstytucyjnego. W konsekwencji, w jednostkowej sprawie, sąd może odmówić stosowania przepisu ustawy lub rozporządzenia, jeżeli stwierdzi jego sprzeczność z prawem hierarchicznie wyższym. Nie narusza to przy tym kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, który ma inny przedmiot orzekania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 188)">art. 188 Konstytucji</a>) - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2012 roku, III PK 87/11 LEX nr 1619703. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo, że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym. Przy takim założeniu, rację ma Sąd Rejonowy, że zmiana zasad wynagradzania i to w epizodycznych ustawach okołobudżetowych, jest oczywiście sprzeczna z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 178;art. 178 ust. 2)">art. 178 ust. 2 Konstytucji</a>.</p> <p>Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 grudnia 2012 roku, wydanego w sprawie K 1/12 podkreślił, że w demokratycznym państwie prawa, opartym na trójpodziale władz, nie jest dopuszczalne, by jedna z nich, była przez pozostałe władze osłabiana, co mogłoby w konsekwencji prowadzić do uzależnienia od pozostałych władz i obniżać jej autorytet. Wskazano w szczególności, że zamrożenie wynagrodzeń może być tolerowane tylko wyjątkowo i nie może w żadnym wypadku stać się ono systematyczną praktyką, jak w niniejszej sprawie. Nawiązując do powyższego, należy zaakceptować pogląd Sądu Rejonowego, że nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi pozostaje odstąpienie przez ustawodawcę od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów. Takie działanie władzy ustawodawczej całkowicie przeczy zasadzie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 178)">art. 178 Konstytucji</a>.</p> <p> Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że niekorzystna zmiana w zakresie wynagradzania sędziów w roku 2021 i kolejnych latach 2022, 2023 nie daje pogodzić się z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji</a>, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W świetle tej zasady, adresaci norm prawnych mają prawo oczekiwać, że regulacje prawne nie będą zmieniane na ich niekorzyść w sposób arbitralny, w oderwaniu od innych uchwalanych w tym samym okresie regulacji prawnych. Co ważne, z jednej strony prawodawca odchodzi od ukształtowanych, stabilnych zasad wynagradzania sędziów, z drugiej zaś podwyższa uposażenia innych grup zawodowych, jak to przytoczył Sąd Rejonowy.</p> <p>Trafnie podnosi Sąd Rejonowy, że ww. przepisy ustaw okołobudżetowych naruszają także zasadę równego traktowania wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 32 ust. 1 Konstytucji RP</a>, wprowadzając zamrożenie płac wyłącznie sędziów, nie tylko pomijając przedstawicieli pozostałych władz, tj. władzy ustawodawczej oraz władzy wykonawczej, ale co więcej znacznie podnosząc płace tych ostatnich i to bez jakiegokolwiek uzasadnienia. Powyższe godzi w zasadę równego traktowania podmiotów podobnych, a także narusza zakaz dyskryminacji, o którym traktuje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 32;art. 32 ust. 2)">art. 32 ust. 2 Konstytucji RP</a>.</p> <p>Powyższe skutkuje uznaniem za Sądem Rejonowym, że niedopuszczalnym było kształtowanie wynagrodzenia powódki w oparciu o normy bezpośrednio sprzeczne z podstawowymi zasadami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji</a>, w miejsce zasad wynikających ze zgodnej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 91;art. 91 § 1 c)">art. 91 § 1c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych</a>.</p> <p> Sąd Okręgowy nie neguje, co do zasady, możliwości szczególnego wobec przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 91;art. 91 § 1 c)">art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych</a>, uregulowania waloryzacji wynagrodzeń sędziów, jeśli taka szczególna regulacja spełnia standardy konstytucyjne omówione w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2012 roku w sprawie K 1/12 (OJ1K-A 2012, nr 11, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 91 poz. 134)">poz. 134</a>).</p> <p>Przepis art. 12 ustawy z 19 listopada 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 oraz przepis art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 tego standardu nie spełniły, gdyż nie spełniają wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 178;art. 178 ust. 2)">art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> wymogu kształtowania wynagrodzeń sędziów w sposób wykluczający jakąkolwiek uznaniowość, zarówno wobec całej tej grupy zawodowej ze strony władzy wykonawczej, jak i w odniesieniu do poszczególnych sędziów. Stad też podniesionych w apelacji zarzutów nie można uznać za zasadne.</p> <p>I dlatego Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, oddalił apelację pozwanego jako bezzasadną.</p> </div>