II FZ 1189/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA (del.) Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 313/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 3 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE B. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 3 lutego 2012 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zarządzeniem z dnia 15 listopada 2012 r., doręczonym w dniu 4 grudnia 2012 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tego zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponieważ strona nie uiściła należnego wpisu WSA w Lublinie postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 313/12 odrzucił skargę Pismem z dnia 19 lutego 2013 r. B. B. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wskazał, że od 2 stycznia 2013 r. przebywał w szpitalu i nie mógł dokładnie zapoznać się ze sprawą o sygn. akt I SA/Lu 774/09, w której Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zwrócił mu do tej pory wpisu. Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 313/12 WSA w Lublinie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, iż skarżący osobiście odebrał w dniu 4 grudnia 2012 r. wezwanie z dnia 15 listopada 2012 r. zobowiązujące go do uiszczenia wpisu sądowego. Przesłane skarżącemu zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu zawierało w swej treści jasno brzmiące pouczenie, w jakim terminie strona powinna podjąć czynności, jeżeli nie chce się narazić na skutek, jakim będzie odrzucenie złożonej przez nią skargi. W zaistniałych okolicznościach WSA w Lublinie nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, że z uwagi na przebywanie w szpitalu nie miał on możliwości dokonania wpłaty wpisu sądowego. Z kserokopii zaświadczenia lekarskiego wydanego przez lekarza rodzinnego wynika bowiem, że w okresie od 2 stycznia 2013 r. do 22 lutego 2013 r. był on niezdolny do osobistego stawiennictwa w sądzie. W konsekwencji, powoływanie się na pobyt w szpitalu, co uniemożliwiło skarżącemu zapoznanie się z aktami sprawy II SA/Lu 774/09, w której organ administracyjny miał zwrócić mu uiszczony wpis, nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminowi. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że skarżący był zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi do 11 grudnia 2012 r. włącznie, natomiast z zaświadczenia lekarskiego, jak również twierdzeń strony wynika, iż niemożność osobistego działania w sprawie zaistniała od 2 stycznia 2013 r. WSA w Lublinie przyjął zatem, że skarżący chcąc należycie dbać o swoje interesy powinien wiedzieć już na chwilę upływu terminu do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie, że kwota wpisu, której zwrot sąd zasądził na jego rzecz w sprawie II SA/Lu 774/09 przysługuje nie od sądu, a od organu i w związku z tym żądane przez niego przeksięgowanie jej przez sąd na potrzeby niniejszej sprawy nie będzie możliwe. Reasumując, Sąd pierwszej instancji uznał, że w okresie od 4 grudnia 2012 r. do 11 grudnia 2012 r. skarżący nie doznał trudnych do przezwyciężenia przeszkód uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do dokonania nałożonych na niego obowiązków. Ponadto skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów na okoliczność pobytu w szpitalu. W złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu B. B. wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu podał, że w dniu 30 października 2012 r. uległ zawałowi serca i w dalszym ciągu się leczy. Podniósł, że zarówno szpital, jak i lekarz prowadzący, nie wystawiają zwolnień na druku L4 dla osób niepracujących i dlatego nie był w stanie dopilnować swoich spraw. Nadmienił, że w sprawie II SA/Lu 774/09 miał przydzielonego adwokata. Podkreślił, że w okresie tym najważniejszą dla niego sprawą był stan jego zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 88 P.p.s.a.). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. Jak podkreślono wyżej jedną z przesłanek przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, niemniej wymaga wiarygodnej argumentacji, przekonywającej, że zaistniała niedająca się usunąć przeszkoda uniemożliwiająca dotrzymanie terminu (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., komentarz do art. 86, teza 5). W przedmiotowej sprawie, jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, B. B. wskazał na swój pobyt w szpitalu trwający od 2 stycznia 2013 r. Należy jednak zauważyć, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało skarżącemu doręczone w dniu 4 grudnia 2012 r., a zatem siedmiodniowy termin do uczynienia zadość wezwaniu Sądu upływał w dniu 11 grudnia 2012 r., czyli trzy tygodnie przed rozpoczęciem przez skarżącego pobytu w szpitalu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając wniosek o przywrócenie terminu Sąd pierwszej instancji miał podstawy uznać, że strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Trafnie Sąd przy tym podniósł, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienia NSA: z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. akt II OZ 1104/12, LEX nr 1240807, i z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 226/10, LEX nr 658416). Odnosząc się do zawartej w uzasadnieniu zażalenia argumentacji, że placówki zdrowia nie wystawiają zwolnień na druku L4 osobom niepracującym i dlatego nie był w stanie dopilnować swoich spraw, należy wskazać, że skarżący w pewien sposób zaprzecza swoim twierdzeniom, albowiem w dniu 4 marca 2013 r. osobiście złożył w Sądzie kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 2 stycznia 2013 r., w którym lekarz medycyny rodzinnej zaświadczył, że w okresie od 2 stycznia 2013 r. do 22 lutego 2013 r. skarżący "nie mógł stawić się w urzędzie" (k. 83 akt sądowych). Natomiast nie przedłożył analogicznego zaświadczenia obejmującego okres od 30 października 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Co więcej, w okresie tym B. B. pozostawał aktywny, składając osobiście w biurze podawczym Sądu pisma: w dniu 11 grudnia 2012 r. wniosek o przeksięgowanie wpisu (k. 52 akt sądowych), a w dniu 21 grudnia 2012 r. pismo informujące o przewidywanym pobycie w szpitalu (k. 55 akt sądowych). Reasumując, warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez skarżącego B. B.. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.