II GZ 265/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 25 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 405/20 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez koncesji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, objętym zażaleniem postanowieniem z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 405/20, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej cyt. jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę [A.] Sp. z o.o. w W. (dalej: Spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez koncesji oraz zgodnie z art. art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócił skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi. Z uzasadnienia sądu pierwszej instancji wynika, że badając skargę wniesioną przez Spółkę na opisaną wyżej decyzję sąd stwierdził, że do skargi nie dołączono pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej dla radcy prawnego W.Z., który podpisał skargę, a także dokumentu określającego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu skarżącej. Zarządzeniem z 23 kwietnia 2020 r., Przewodniczący Wydziału zobowiązał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz nadesłanie odpisu Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego w dacie udzielenia pełnomocnictwa, pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 18 maja 2020 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącej nadesłał udzielone dnia 10 września 2019 r. pełnomocnictwo procesowe do reprezentowania Spółki przed sądami administracyjnymi wszystkich instancji, a także informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS na dzień 14 maja 2020 r. Uzasadniając odrzucenie skargi sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca – pomimo wezwania i prawidłowego pouczenia – w przewidzianym terminie nie uzupełniła jej braków formalnych, bowiem nadesłany w dniu 18 maja 2020 r. odpis aktualny zawiera informacje o osobach reprezentujących skarżącą na dzień 14 maja 2020 r., podczas gdy pełnomocnictwa procesowego udzielono w dniu 10 września 2019 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie sądu pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie i przekazanie skargi Spółki do merytorycznego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła błąd w zakresie ustaleń faktycznych polegających na wadliwym uznaniu, że nie uzupełniono braków skargi w oznaczonym terminie, tj. że nie przedstawiono odpisu KRS-u aktualnego w dacie udzielenia pełnomocnictwa. Zdaniem skarżącej odrzucając skargę sąd uznał, "iż przedłożony przez Stronę odpis aktualny KRS-u z dnia 14.05.2019 roku nie stanowi potwierdzenia skutecznego udzielenia pełnomocnictwa w dniu 10.09.2019 roku". Do zażalenia dołączono Protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 5 września 2019 r. - na okoliczność legitymacji udzielającego pełnomocnictwo do reprezentowania Spółki w dacie podpisywania pełnomocnictwa. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik Spółki wskazał, że twierdzenie sądu o zaniechaniu realizacji nałożonego na skarżącą obowiązku oparte zostało na wadliwym założeniu, albowiem strona poza wydrukiem informacji – odpowiadającym odpisowi aktualnemu KRS – udostępnionym na stronie internetowej Ministerstwa Finansów: https://ekrs.ms.gov.pl. przedłożyła również wydruk odpowiadający odpisowi pełnemu KRS. Wskazany wydruk zawiera informacje odpowiadające odpisowi pełnemu, obejmuje okres od zawiązania Spółki do chwili obecnej. Nie ma zatem wątpliwości, iż uczyniono zadość wezwaniu poprzez przedłożenie odpisu KRS-u aktualnego w dacie udzielenia pełnomocnictwa tj. na dzień 10 września 2019 r. Autor zażalenia stwierdził ponadto, że K.R. dnia 5 września 2019 r. został powołany do zarządu [A.] Sp. z o.o. w W. na stanowisko Prezesa. Tym samym to właśnie w tej dacie nabył on uprawnienia do działania w imieniu Spółki, nie zaś w dacie wpisu tej okoliczności do rejestru. Zatem w dniu 10 września 2019 r. był on uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa, co wynika z uchwały właściwych organów. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nie ustosunkował się do treści zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jeżeli skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o ich uzupełnienie w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednym z braków formalnych, o których mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., a który uniemożliwia nadanie skardze biegu, jest brak dokumentu właściwie określającego umocowanie do wniesienia skargi. Zgodnie natomiast z regulacją art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie obliguje sąd do jej odrzucenia (por. postanowienia NSA: z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 343/19; z 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II GZ 200/18; z 18 października 2018 r., sygn. akt II GZ 368/18; te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl; zob. także: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera, M.Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2017, str. 307; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wolters Kluwer Warszawa, 2016, str. 173). Z kolei stosownie do art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. Organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę, a przepis art. 29 p.p.s.a. nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (por. M. Niezgódka–Medek, Komentarz do art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, publ. LEX/el 2013 r., a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2016 r., sygn. akt II GZ 1143/16 oraz II GZ 728/16). Pogląd, że zaniechanie przedłożenia dokumentu, stwierdzającego umocowanie do reprezentowania jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową stanowi brak formalny, jest ogólnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego. Jak wynika z powyższego, tak w orzecznictwie, jak i w doktrynie nie budzi wątpliwości, że weryfikacja prawa do reprezentowania spółki przed sądem winna nastąpić na podstawie odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, względnie innych dokumentów obrazujących stosunki prawne istniejące w spółce (por. postanowienia NSA: z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt I FZ 135/17, LEX nr 2309238; z 30 października 2019 r., sygn. akt I FZ 236/19). Przepis art. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1500) przewiduje, że rejestr obejmuje podmioty, na które przepisy ustaw nakładają obowiązek uzyskania wpisu do tego Rejestru. Powyższej wykładni wskazanych przepisów w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie zmienia również treść art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Możliwość samodzielnego pobrania przez sąd wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, nie czyni wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powodowałoby niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się z tego obowiązku. Podkreślić bowiem należy, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania nie tylko umocowania do działania w imieniu spółki konkretnych osób fizycznych wchodzących w skład organu zarządzającego, ale i sposobu jej reprezentacji w przypadku zarządu wieloosobowego. Wobec powyższego prawidłowo sąd pierwszej instancji wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz nadesłanie odpisu Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego w dacie udzielenia pełnomocnictwa, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca nie kwestionuje okoliczności, że 12 maja 2020 r. otrzymała wezwanie sądu do usunięcia braków formalnych skargi, natomiast nie zgadza się z oceną sądu, że tego wezwania nie wykonała i w tym zakresie zarzuca sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, który w konsekwencji doprowadził do wadliwego odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę sądu pierwszej instancji, że niezastosowanie się do wezwania sądu w tym zakresie stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W ocenie NSA, w rozpoznawanej sprawie, mimo pewnych niedostatków uzasadnienia, prawidłowo sąd pierwszej instancji odrzucił skargę Spółki. WSA wskazał, że podstawą odrzucenia skargi było nieprzedłożenie odpisu Krajowego Rejestru Sądowego lub innego dokumentu wskazującego sposób reprezentacji strony skarżącej aktualnego na dzień udzielenia pełnomocnictwa procesowego. Sąd pierwszej instancji stwierdził bowiem, że nadesłany w dniu 18 maja 2020 r. dokument zawiera informacje o osobach reprezentujących skarżącą Spółkę na dzień 14 maja 2020 r., podczas gdy pełnomocnictwa procesowego udzielono w dniu 10 września 2019 r. Dlatego WSA odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z akt sądowych niezbicie wynika, że w odpowiedzi na wezwanie sądu pełnomocnik Spółki nadesłał: pismo przewodnie datowane na 14 maja 2020 r. (k. 24), pełnomocnictwo procesowe udzielone 10 września 2019 r. radcy prawnemu W.Z. i podpisane przez Prezesa Zarządu K.R. (k. 25), potwierdzenie uiszczenia opłaty od pełnomocnictwa (k. 26), informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z KRS na dzień 14 maja 2020 r. godz. 13:15:33 (k. 27-28), informację odpowiadającą odpisowi pełnemu KRS na dzień 14 maja 2020 r. godz. 13:12:57 (k.29-30) oraz potwierdzenie uiszczenia przelewem wpisu sądowego od skargi (k. 31). Z przedłożonego dokumentu – informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu KRS na dzień 14 maja 2020 r. jasno wynika, kto w dacie udzielenia pełnomocnictwa z 10 września 2019 r. był Prezesem Zarządu Spółki i był uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa radcy prawnemu, który podpisał skargę. Wskazany wydruk zawiera bowiem informacje odpowiadające odpisowi pełnemu, obejmuje okres od zawiązania Spółki do chwili obecnej. Jak wskazuje treść odpisu pełnego w dniu 10 września 2019 r. Prezesem Zarządu Spółki był B.S., natomiast pełnomocnictwa radcy prawnemu w tej dacie udzieliła inna osoba, a mianowicie K.R. posługujący się pieczątką "Prezes Zarządu". Oceniając przesłanki do odrzucenia skargi należy odróżnić przypadek niewykonania zarządzenia wzywającego do usunięcia braku formalnego skargi od sytuacji, gdy strona składa dokument dotyczący reprezentacji skarżącego, a sąd wojewódzki neguje jego skuteczność (por. postanowienie NSA z 30 października 2019 r., sygn. akt II OZ 979/19). Pełnomocnictwa radcy prawnemu udzieliła osoba, która nie była do tego umocowana, a to oznacza, że pełnomocnik skarżącej nie wykonał wezwania sądu i nie uzupełnił braków formalnych skargi, bowiem nie wykazał, że osoba która udzieliła – w imieniu Spółki – pełnomocnictwa radcy prawnemu W.Z. do podpisania skargi – była do tego umocowana. Wprawdzie z żadnego przepisu prawa nie wynika, iż do reprezentowania osoby prawnej uprawnione są tylko te osoby, które w takim charakterze figurują w Krajowym Rejestrze Sądowym (por. postanowienie NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II GZ 425/17), jednak z treści art. 29 p.p.s.a. wynika, iż wykazanie umocowania wymaga formy dokumentu. Może to być zatem nie tylko dokument urzędowy (odpis z rejestru), ale również prywatny, np. stosowna uchwała o powołaniu danej osoby do zarządu osoby prawnej, podlegający badaniu zarówno pod względem prawdziwości, jak i zgodności z prawdą wynikających z niego danych (por. postanowienie NSA z 17 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1147/08). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej dopiero przy zażaleniu przedłożył Protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 5 września 2019 r., z którego wynika, że K.R. dnia 5 września 2019 r. został powołany do zarządu [A.] Sp. z o.o. w W. na stanowisko Prezesa. Tym samym, zdaniem skarżącej, to właśnie w tej dacie nabył on uprawnienia do działania w imieniu Spółki, nie zaś w dacie wpisu tej okoliczności do rejestru. A zatem w dniu 10 września 2019 r. był on uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa, co wynika z uchwały właściwych organów. Powyższe okoliczności powinny jednak zostać ujawnione na wcześniejszym etapie postępowania, a mianowicie w zakreślonym przez sąd terminie w odpowiedzi na wezwanie sądu do wykazania prawidłowego umocowania pełnomocnika, który podpisał skargę. Skarżąca została prawidłowo pouczona o skutkach niewykonania wezwania sądu, a profesjonalny pełnomocnik tym bardziej powinien mieć świadomość możliwych negatywnych dla strony skutków wiążących się z brakiem wykazania prawidłowego umocowania radcy prawnego, który podpisał skargę. Raz jeszcze należy przypomnieć, na co również trafnie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, że zgodnie z treścią art. 29 p.p.s.a. to na stronie spoczywa obowiązek wykazania umocowania konkretnych osób fizycznych wchodzących w skład organu zarządzającego do działania w imieniu osoby prawnej czy jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową oraz sposobu jej reprezentacji. Treść powołanego przepisu jest jasna i w żaden sposób nie wynika z niej, że sąd powinien wyręczyć stronę skarżącą z jej obowiązku wykazania umocowania do działania przed sądem administracyjnym (por. np. postanowienia NSA z 3 września 2013 r., sygn. akt I FSK 650/13, z 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2737/13). Za niezasadne należy również uznać twierdzenie autora zażalenia, że przedłożył on sądowi pierwszej instancji odpis aktualny KRS na datę 14 maja 2019 r. – jak już wyżej zostało to wskazane, nie ma wątpliwości, że w aktach sprawy znajduje się informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu na dzień 14 maja 2020 r. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. .