III SA/Kr 538/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 30 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 kwietnia 2020 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania B. G., utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2020 r. nr [...]. Z uzasadnienia powyższego rozstrzygnięcia wynika, że decyzją z dnia [...] 2019r. znak: [...] Starosta skierował skarżącego na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. W decyzji zawarto pouczenie, że kurs należy odbyć w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, zaś zaświadczenie o ukończeniu kursu należy przedłożyć Staroście w terminie 6 tygodni od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Ponadto poinformowano stronę, iż niedoręczenie zaświadczenia we wskazanym terminie skutkować będzie wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Powyższa decyzja została doręczona B. G. w dniu 4 października 2019r. i nie została przez stronę zaskarżona uzyskując tym samym walor ostateczności w administracyjnym toku instancji. Po wszczęciu odpowiedniego postępowania Starosta orzekł o zatrzymaniu B. G. prawa jazdy do czasu doręczenia zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. W odwołaniu skarżący powołał się na swoją trudną sytuację życiową. Wyjaśnił, że jest inwalidą i nie jest w stanie funkcjonować bez samochodu, ponieważ mieszka daleko od sklepu. Zapewnił, że prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu zdarzyło mu się raz w życiu. Zawnioskował w związku z tym o zwolnienie go z obowiązku odbycia kursu reedukacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na brzmienie art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r. poz. 341), który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursów reedukacyjnych, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5 ustawy o kierujących pojazdami. Organ wyjaśnił, że przedmiotowa decyzja ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W dalszym ciągu organ podkreślił, że w niniejszym przypadku nie budzi wątpliwości, iż odwołujący nie dopełnił terminów przewidzianych w ustawie, tj. nie zgłosił się na kurs reedukacyjny w wyznaczonym terminie i nie przedstawił żądanego zaświadczenia o ukończeniu kursu w terminie 6 tygodni od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na ten kurs. Odnosząc się treści podnoszonych w odwołaniu kwestii stwierdzono, że pozostają one bez wpływu na prawidłowość decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W skardze od powyższego decyzji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wskazał, że wydana w stosunku do niego decyzja jest niezgodna z prawem oraz krzywdząca. Z uzasadnienia wynika, że skarżący oczekiwał, iż organy zrozumieją jego sytuację życiową i zwolnią go z obowiązku odbycia kursu reedukacyjnego. Raz jeszcze wyjaśnił, że jest kaleką i bez środka lokomocji nie jest w stanie załatwić żadnych spraw życia codziennego, a także spraw urzędowych i zdrowotnych. Wyjaśnił, że nie brał udziału w kursach, gdyż musiał opiekować się obłożnie chorą matką, która zmarła w styczniu. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego, nie zaś według kryterium słuszności, czy celowości. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 102 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. 2019, poz. 341 ze zm.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku, gdy: 1) upłynął termin ważności prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem - jeżeli dokument ten został przesłany przez organy kontroli ruchu drogowego; 2) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu: a) kursu dokształcającego w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 91 ust. 2 pkt 1 lit. a, b) praktycznego szkolenia w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym, o którym mowa w art. 91 ust. 2 pkt 1 lit. b, c) kursów reedukacyjnych, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5; 3) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia: a) o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2, b) o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1; kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym; kierujący pojazdem silnikowym przewozi osoby w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określoną w dowodzie rejestracyjnym (pozwoleniu czasowym) lub wynikającą z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego rejestracji; przepis nie dotyczy przewożenia osób autobusem w publicznym transporcie zbiorowym w gminnych, powiatowych i wojewódzkich przewozach pasażerskich w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1867, 1920 i 1954 oraz z 2017 r. poz. 60 i 730), o ile w pojeździe przewidziane są miejsca stojące". Powyższy przepis reguluje różnego rodzaju przesłanki, od których zależy możliwość wykonania przez organ normy zobowiązującej, tj. zatrzymania prawa jazdy. Bez wątpienia też wszystkie przesłanki wymienione w pkt 1-5 nie muszą być spełnione kumulatywnie i wystarczy ziszczenie się jednej z nich, by mógł powstać skutek w postaci obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Oznacza to, że w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy na podstawie tego przepisu, właściwy organ bada ziszczenie się jednej lub kilku przesłanek wymienionych w tym przepisie. Stanowi to niewątpliwie podstawowy element postępowania dowodowego, gdyż już tylko w przypadku stwierdzenia wystąpienia w sprawie stanu faktycznego odpowiadającego hipotezie jednego z punktów art. 102 ust. 1 ustawy działanie organu w przewidzianej w tym przepisie formie jest dopuszczalne. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że zaskarżona decyzja nie ma charakteru uznaniowego lecz jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, którą organ był zobowiązany wydać. (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 19 października 2016 r. sygn. III SA/Kr 403/16, WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2088/15, NSA z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt l OSK 2224/14). Jednocześnie akcentuje się, że nieprzedstawienie chociażby jednego z żądanych dokumentów, w ustalonym terminie, stanowi niezbędny i wystarczający warunek wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 688/19). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest to, że ostateczną decyzją z dnia [...] 2019 r. znak: [...] Starosta skierował skarżącego na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz że skarżący w zakreślonym terminie nie odbył tego kursu. W świetle powyższych okoliczności rację miał organ administracyjny twierdząc, że w bezspornych okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie skarżący pomimo wcześniejszych pouczeń i skierowania go na kurs reedukacyjny nie przedłożył zaświadczenia o ukończeniu tego kursu, a z odwołania wynika, że chciałby odbycia tego kursu uniknąć - był zobligowany do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. W uzasadnieniu odwołania, a następnie skargi, B. G. tłumaczył, że nie mógł poddać się kursowi w zakreślonym terminie, gdyż opiekował się obłożnie chorą matką. W odpowiedzi należy wskazać, że ustawa o kierujących pojazdami wprowadzając ustawowe terminy wykonania obowiązków przez kierowców, nie przewiduje ich przedłużania czy usprawiedliwiania ich przekroczenia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. IISA/GI1773/13). Jednocześnie wskazać należy, że zatrzymanie prawa jazdy ma charakter prewencyjny i nie rodzi skutku pozbawienia uprawnień. Z tego też względu, jeżeli bez prawa jazdy skarżący nie jest w stanie funkcjonować, to istnieje - pomimo obecnego zatrzymania dokumentu - możliwość odzyskania prawa jazdy po ustaniu przyczyny zatrzymania, tj. po doręczeniu zaświadczania o ukończeniu kursu reedukacyjnego, o czym z resztą skarżący został pouczony w decyzji organu l instancji. Podsumowując, stwierdzić należy, że skarżący miał obowiązek odbycia kursu reedukacyjnego oraz przedłożenia zaświadczenia odbycia tego kursu. W konsekwencji skoro termin wyznaczony na złożenie powyższego zaświadczenia upłynął bezskutecznie, to bez względu na przeszkody, które uniemożliwiły skarżącemu odbyciu kursu, obowiązkiem organu było wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Należy też podkreślić, że wbrew oczekiwaniom skarżącego w kompetencji organów ani również Sądu nie leży zwolnienie go z obowiązku odbycia kursu. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.