II OZ 1020/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 25 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. Spółka z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 438/11 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. M., Z. J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2011 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżące wykazały, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przedstawione dodatkowe dowody w postaci fotografii obrazujących pęknięcia ziemi wywołane, według oceny skarżących, na skutek rozpoczętych przez inwestora prac budowlanych, polegających przede wszystkim na wprowadzeniu na nieruchomość ciężkich maszyn budowlanych, wskazują, że skarżące są narażone na powstanie znacznej szkody bądź na trudne do odwrócenia skutki, co przemawia za zastosowaniem ochrony tymczasowej. W zażaleniu na postanowienie z dnia 26 lipca 2011 r. inwestor podniósł, że ubytki gleby nie zostały spowodowane robotami budowlanymi, lecz były wywołane nadmiernymi opadami deszczu. Podłużne szczeliny powstały na skutek sufozji (lokalnego wypłukiwania cząstek gruntu przez wody wsiąkające), a nie stanowi to efektu prac maszyn budowlanych. Ponadto szczeliny po ich wypełnieniu nie wskazują tendencji do ponownego rozszerzania i nie stanowią zagrożenia ani dla skarpy wykopu ani dla terenów i zabudowań na działkach sąsiednich. Przytoczona przez skarżących argumentacja nie przemawia za wstrzymaniem wykonania decyzji. Zabezpieczenie wykopu poprzez wykonanie ścianki berlińskiej jest wyłącznie zabezpieczeniem tymczasowym na czas wykonania robót fundamentowych i kondygnacji podziemnej. Bardzo niekorzystne byłoby wstrzymanie budowy na tym etapie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwiony podstaw. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku realizacji obiektu budowlanego, nie chodzi więc o ocenę, czy zamierzone przedsięwzięcie inwestycyjne wywołuje określone skutki dla otoczenia, ani czy roboty budowlane są wykonywane prawidłowo, ale o ocenę czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem obiektu, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi roboty budowlane nie powinny być prowadzone. Wznoszenie obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że nie są spełnione warunki do legalnego prowadzenia robót budowlanych, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed rozpoczęciem robót budowlanych. Wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć przede wszystkim inwestora, ale też inne podmioty. Skarżące, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniosły, że trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które w razie ich zaistnienia powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Skarżące wskazały, że wybudowanie obiektu przed zakończeniem postępowania przed Sądem może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ w przypadku uwzględnienia skargi powstanie kwestia powrotu do stanu z przed rozpoczęcia robót budowlanych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżące przytoczyły takie okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym oraz szczelnym zbiornikiem retencyjnym na wody opadowe. Wybudowanie takiego obiektu przed rozpoznaniem skargi może wiązać się z trudnymi do odwrócenia skutkami lub niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, ponieważ w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona skarżącym ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Należy przy tym wskazać, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności tej decyzji. Podniesiony w zażaleniu zarzut, że roboty prowadzone są w sposób prawidłowy, zgodnie z projektem i zasadami sztuki budowlanej oraz że ubytki w glebie nie były spowodowane robotami budowlanymi nie podlegają ocenie w toku rozpoznawania przez sąd administracyjny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Kwestia sposobu wykonywania robót budowlanych podlega ocenie organów nadzoru budowlanego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji