III SA/Po 152/20

SENTENCJA Dnia 29 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Mirella Ławniczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy oddala skargę UZASADNIENIE Starosta L. , decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 roku (nr [...]), na podstawie art. 154 ust. 1 i 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, uchylił własną decyzję z dnia [...] marca 2019 roku (nr [...]) o skreśleniu R. K. z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pismem z dnia [...] października 2019 roku, zawiadomiło Starostę L. oraz R. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2019 roku (nr [...]) rozstrzygającej o uchyleniu decyzji z dnia [...] marca 2019 roku (nr [...]) w przedmiocie skreślenia R. K. z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Decyzją z dnia [...] listopada 2019 roku (nr [...]), na podstawie art. 156 §1 pkt 2 oraz art. 158 §1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2019 roku (nr [...]). Działając na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2019 roku (nr [...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2019 roku (nr [...]) o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2019 roku (nr [...]). R. K., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego. Skarżący zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 roku (nr [...]) wskazując na: - naruszenie art. 156 §1 pkt 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego zastosowanie pomimo braku okoliczności uzasadniających zastosowanie tego przepisu, - naruszenie art. 138 §1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, - naruszenie art. 11 i art. 107 §3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak wykazania w uzasadnieniu decyzji przesłanki rażącego naruszenia prawa, - naruszenie art. 7 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez załatwienie sprawy w sposób sprzeczny ze słusznym interesem obywatela. Zdaniem autora skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykazało, aby decyzja Starosty L. rażąco naruszała prawo. Skarżony organ ograniczył się jedynie do przytoczenia poglądów doktryny. Tymczasem, w ocenie autora skargi, nawet oczywista sprzeczność decyzji z przepisami ustawy nie oznacza, że nastąpiło rażące naruszenie prawa. Organ nie wyjaśnił, jakie skutki społeczno-gospodarcze przemawiają za tym, aby usunąć z obrotu prawnego decyzję Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2019 roku. W ocenie autora skargi okoliczność skazania skarżącego wyrokiem karnym nie ma wpływu na jakość świadczonych usług. Względem skarżącego nie został zastosowany środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu. Uchylenie decyzji o skreśleniu z ewidencji instruktorów nauki jazdy ma pozytywne skutki gospodarcze. Skarżący będzie mógł pracować i zarabiać, a jest on głównym żywicielem rodziny, która obejmuje także schorowanych rodziców. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko i argumentację zaprezentowane w skarżonej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie uznało, że decyzja Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2019 roku (nr [...]) o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] marca 2019 roku (nr [...]) jest aktem wydanym z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018, poz. 2096 ze zm.). Uważna analiza, powołanego przez autora skargi, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2019 roku o sygn. akt II OSK1444/17 wskazuje jednoznacznie, że kwestia rażącego naruszenia prawa nie jest zależna od subiektywnego przekonania strony, co do tego, czy działanie organu administracji było niezgodne z prawem (contra legem). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego ma charakter zobiektywizowany. Decydują o tym łącznie trzy przesłanki: (a) oczywistość i bezsporność naruszenia prawa, (b) charakter przepisu, który został naruszony oraz (c) racje ekonomiczne lub gospodarcze, tj. skutki, które wywołuje kwestionowana decyzja. Wbrew zapatrywaniom autora skargi wszystkie wskazane przesłanki zrealizowane zostały poprzez wydanie decyzja Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2019 roku (nr [...]). Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie dostrzegło, że decyzja Starosty L. , z dnia [...] marca 2019 roku (nr [...]), o skreśleniu R. K. z ewidencji instruktorów nauki jazdy na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. a i lit. c oraz art. 33 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U 2019, poz. 341 ze zm.) była decyzją związaną. Starosta nie miał możliwości wyboru rozstrzygnięcia, lecz obowiązek wydania decyzji o skreśleniu z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Zgodnie bowiem z art. 46 ust.1 pkt 2 i pkt 4 lit. a i lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz.U. 2019, poz. 341 ze zm.) starosta skreśla instruktora lub wykładowcę z odpowiedniej ewidencji w przypadku dopuszczenia się rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie szkolenia niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia lub potwierdzenie nieprawdy w dokumentacji dotyczącej szkolenia. Sąd podziela stanowisko, że uchylenie decyzji z dnia [...] marca 2019 roku (nr [...]) o skreśleniu R. K. z ewidencji instruktorów nauki jazdy nastąpiło z ewidentnym przekroczeniem kompetencji określonej w art. 154 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. We wskazanym powyżej trybie mogą być uchylane lub zmieniane decyzje, które mają charakter uznaniowy (porównaj: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2006 roku o sygn. akt II OSK 770/05, Legalis nr 84811, czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2008 roku o sygn. akt II OSK 195/08, Legalis nr 122016). Jeśli nawet uwzględnić pogląd, że art. 154 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego znajduje zastosowanie także do decyzji związanych, to warunkiem dopuszczalności uchylenia lub zmiany decyzji jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia lub zmiany decyzji będzie zgodny z prawem (Przybysz Piotr Marek. Art. 154, teza 10-11 W: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. System Informacji Prawnej LEX, 2019 oraz powołane tam orzecznictwo). Tymczasem na skutek wydania przez Starostę L. decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 roku (nr [...]) powstała sytuacja rażąco niezgodna z treścią przepisów prawa materialnego, które nie budzą żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Instruktorem może być osoba, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów lub przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej - art. 33 ust.1 pkt 8 lit. b i lit c. ustawy o kierujących pojazdami. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2019 roku (nr [...]) kreuje stan niezgodny z prawem, co w sposób oczywisty nie da się pogodzić z zasadą praworządności (art. 6 i art. 7 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego). Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 §1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego nie może kreować sytuacji, stanów, które są ewidentnie sprzeczne z prawem. Słuszny interes strony musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować. Zasada praworządności, wyrażona w art. 6 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (Wróbel Andrzej. Art. 154, teza 9 W: Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego. System Informacji Prawnej LEX, 2020 oraz powołane tam orzecznictwo) Za uchyleniem zaskarżonej decyzji nie przemawia argumentacja o braku uwzględnienia "słusznego interesu obywatela", czy też braku wskazania w uzasadnieniu decyzji "społeczno-gospodarczych skutków", które przemawiały za usunięciem z obrotu prawnego decyzji Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2019 roku (nr [...]). Decyzja o stwierdzeniu nieważności ma charakter związany. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 §1 pkt 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego). W sprawach, w których wprowadzona jest instytucja tzw. decyzji związanej nie ma podstaw do stosowania art. 7 ustawy – Kodeks postepowania administracyjnego, w zakresie wyrażania racji interesu jednostki i interesu publicznego przy wydawaniu decyzji pozostawionych uznaniu administracyjnemu (Wróbel Andrzej. Art. 7. W: Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego. System Informacji Prawnej LEX, 2020, oraz powołane tam orzecznictwo). Nakaz uwzględnienia słusznego interesu obywateli jest możliwy do zrealizowania wyłącznie w sytuacji, gdy organowi przysługuje tzw. uznanie administracyjne (Przybysz Piotr Marek. Art. 7. W: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. System Informacji Prawnej LEX, 2019, oraz powołane tam orzecznictwo). Społeczno-gospodarcze skutki przemawiające za stwierdzeniem nieważności decyzji o uchyleniu decyzji z dnia [...] marca 2019 roku (nr [...]) są tożsame z tymi, które legły u podstaw regulacji prawnej objętej ustawą z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami. Osoba, która w celu osiągnięcia korzyści majątkowej popełniała przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów nie może wykonywać zawodu zaufania publicznego. Wbrew twierdzeniom skargi kwestie prawomocnego skazania skarżącego zostały szeroko omówione w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie odnotowało, że wydanie decyzji o uchyleniu decyzji z dnia [...] marca 2019 roku (nr [...]) w przedmiocie skreślenia R. K. z ewidencji instruktorów nauki jazdy nastąpiło także z naruszeniem art. 97 §1 pkt 4 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Analiza akt administracyjnych oraz informacje znane Sądowi z urzędu wskazują, że R. K. skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 roku (nr [...]), którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie Starosty L. z dnia [...] marca 2019 roku (nr [...]) w przedmiocie skreślenia skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Wskazana powyżej skarga została wniesiona do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Poznaniu w dniu [...] czerwca 2019 roku i zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Po 476/19. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 roku postępowanie sądowoadministracyjne zostało zawieszone. Sąd wyjaśnił, że Starosta L. , po wniesieniu skargi do tutejszego Sądu, uchylił z urzędu decyzję tego organu z dnia [...] marca 2019 roku w sprawie skreślenia z ewidencji instruktorów R. K.. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po wszczęciu postępowania z urzędu, stwierdziło nieważność tej decyzji, a postępowanie w tej sprawie nie jest prawomocnie zakończone. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2017 roku o sygn. akt II GPS 1/17, że w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ ma obowiązek zawiesić to postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm.), skarga podlegała oddaleniu.