III SA/Wa 2794/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Dębkowski, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi I. sp. o.o. reprezentowanej przez kuratora J.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od października 2018 r. do lutego 2019 r. p o s t a n a w i a odrzucić skargę. UZASADNIENIE J.K. kurator [...] sp. o.o., zwanej dalej "Skarżącą", "Spółką" powołany w dniu 16 lipca 2021 r., postanowieniem Referendarza Sądowego Sądu Rejonowego dla W. w W. z dnia 20 maja 2021 r., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od października 2018 r. do lutego 2019 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III z dnia 7 grudnia 2021 r. wezwano Skarżącą spółkę reprezentowaną przez kuratora do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji spółki w dacie wniesienia skargi. W odpowiedzi na wezwanie kurator Spółki przysłał odpis postanowienia Referendarza Sądowego Sądu Rejonowego dla W. w W. [...] Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 20 maja 2021 r., z którego wynika, że został ustanowiony kuratorem celem reprezentowania Spółki przed organami podatkowymi w toku prowadzonego postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące X, XI, XII 2018 r., I, II 2019 r. oraz powołania składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentacji a w razie potrzeby do jej likwidacji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił termin do uzupełnienia braków formalnych skargi uznając, że kurator Skarżącej dokonał czynności procesowej, której dotyczył zakreślony termin, a ponadto udowodnił, że nieuzupełnienie braków w terminie było usprawiedliwione przebywaniem przez kuratora na zwolnieniu lekarskim. Następnie postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił tymczasowo do czynności w postępowaniu skarżącą Spółkę reprezentowaną przez kuratora w osobie J.K. oraz wyznaczył termin trzech miesięcy, od dnia doręczenia kuratorowi skarżącej Spółki niniejszego postanowienia, do przedłożenia zaświadczenia sądu, z którego wynika umocowanie kuratora do reprezentowania skarżącej Spółki przed sądami administracyjnymi. Postanowienie zostało uznane za doręczone kuratorowi Skarżącej z dniem 12 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z art. 28 § 1 i art. 29 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, by przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Na każdym etapie postępowania sąd z urzędu uwzględnia braki w zakresie zdolności procesowej. W niniejszej sprawie skargę w imieniu Skarżącej spółki wniósł kurator. W przedmiotowej skardze wskazał, że został powołany w dniu 16 lipca 2021 r. postanowieniem Referendarza Sądowego Sądu Rejonowego dla W. w W. z dnia 20 maja 2021 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III z dnia 7 grudnia 2021 r. wezwano Skarżącą reprezentowaną przez kuratora do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji spółki w dacie wniesienia skargi. W odpowiedzi na wezwanie kurator spółki przysłał odpis postanowienia Referendarza Sądowego Sądu Rejonowego dla W. w W. [...] Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 20 maja 2021 r., z którego wynika, że został ustanowiony kuratorem celem reprezentowania Spółki przed organami podatkowymi w toku prowadzonego postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące X, XI, XII 2018 r., I, II 2019 r. oraz powołania składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentacji a w razie potrzeby do jej likwidacji. Zgodnie z art. 42 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm., dalej "k.c."), jeżeli osoba prawna nie może być reprezentowana lub prowadzić swoich spraw ze względu na brak organu albo brak w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił. Z treści art. 42 § 2 k.c. wynika natomiast, że do czasu powołania albo uzupełnienia składu organu, o którym mowa w § 1, albo ustanowienia likwidatora kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu. W rozpatrywanej sprawie sąd upoważnił kuratora do reprezentowania Spółki przed organami podatkowymi oraz powołania składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentacji a w razie potrzeby do jej likwidacji, zatem nie udzielił mu upoważnienia do działania przed sądami administracyjnymi. Kurator nie był zatem uprawniony do sporządzenia i wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu, brak zdolności procesowej skarżącej uniemożliwiający jej działanie, a także niedopełnienie przez kuratora obowiązku wykazania przez niego należytego umocowania do działania przy pierwszej czynności w postępowaniu, należy traktować jako braki w zakresie zdolności procesowej lub w składzie właściwych organów, które mogą być uzupełnione w sposób określony w art. 31 p.p.s.a. Tutejszy Sąd w postanowieniu z dnia 13 kwietnia 2022 r. uznał, że brak zdolności procesowej skarżącej w niniejszej sprawie jest brakiem, który da się uzupełnić. Sąd uwzględniając okoliczność, że dla skarżącej ustanowiono kuratora wskazał, że możliwe jest tymczasowe dopuszczenie skarżącej reprezentowanej przez wskazanego kuratora do czynności w zawisłej przed sądem sprawie, z zastrzeżeniem, że w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia odpisu niniejszego postanowienia kuratorowi skarżącej przedłoży on zaświadczenie sądu, z którego wynikać będzie jego umocowanie jako kuratora do reprezentowania skarżącej Spółki przed sądami administracyjnymi. Podniósł ponadto, iż w przypadku nieuzupełnienia powyższego braku w wyznaczonym terminie, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami. Postanowienie z dnia 13 kwietnia 2022 r. zostało uznane za doręczone kuratorowi Spółki w dniu 12 maja 2022 r. Termin do przedłożenia zaświadczenia sądu, z którego wynikałoby umocowanie kuratora do reprezentowania skarżącej Spółki przed sądami administracyjnymi upłynął 12 sierpnia 2022 r. Z akt sprawy wynika, że kurator do tego dnia nie nadesłał zaświadczenia. Nieuzupełnienie braku w zakresie zdolności sądowej, procesowej lub w składzie organów reprezentujących określoną jednostkę organizacyjną skutkuje zawsze zniesieniem postępowania w zakresie, w jakim było ono dotknięte brakami jako postępowania dotkniętego nieważnością. Z art. 31 § 3 p.p.s.a. wynika natomiast, że sąd znosząc postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 31 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.