V Ko 77/25

<p> <strong> <!-- -->Sygnatura akt V Ko 77/25</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> 27 marca 2025 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Łodzi V Wydział Karny Odwoławczy </strong>w składzie:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: Sędzia Michał Błoński</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant: </strong>Sylwia Kurek</p> <p>pod nieobecność prokuratora</p> <p>po rozpoznaniu w sprawie <strong> <!-- --> <span class="anon-block">B. W.</span> i innych</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oskarżonych </strong>o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 229;art. 229 § 1;art. 229 § 3)">art. 229 § 1 i 3 k.k.</a> i inne</p> <p>wniosku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z 3 marca 2025 roku <br/>o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Sądem Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi i Sądem Rejonowym w Białymstoku</p> <p> <strong> <!-- -->w przedmiocie</strong> właściwości miejscowej</p> <p> <strong> <!-- -->na podstawie</strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 38;art. 38 § 1)">art. 38 § 1 k.p.k.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>rozstrzygnąć spór o właściwość wskazując, że właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy jest Sąd Rejonowy w Cieszynie i przekazać sprawę IV K 1010/24 temu sądowi do merytorycznego rozpoznania.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Do Sądu Rejonowego w Białymstoku wpłynął akt oskarżenia przeciwko <span class="anon-block">B. W.</span> i 35 innym oskarżonym o czyny m.in. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 229;art. 229 § 1;art. 229 § 3)">art. 229 § 1 i 3 k.k.</a>, który został następnie przekazany do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi.</p> <p>W akcie oskarżenia, jako podstawę prawną ustalenia właściwości miejscowej sądu wskazano <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 31;art. 31 § 3)">art. 31 § 3 k.p.k.</a> przyjmując jako takową miejsce ujawnienia przestępstw popełnionych przez oskarżonego <span class="anon-block">B. W.</span> oraz siedzibę <span class="anon-block"> firmy (...)</span>, która go zatrudniała.</p> <p>Postanowieniem z 3 marca 2025 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia <br/>w Łodzi na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 38;art. 38 § 1)">art. 38 § 1 k.p.k.</a> wszczął spór o właściwość miejscową z Sądem Rejonowym w Białymstoku domagając się ustalenia, że sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Rejonowy w Cieszynie. Swoje stanowisko sąd wszczynający spór uzasadnił tym, że z aktu oskarżenia wynika, iż czyn popełniony <br/>w <span class="anon-block">W.</span> był chronologicznie pierwszy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Wystąpienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi o stwierdzenie jego niewłaściwości miejscowej i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Cieszynie jest zasadne.</p> <p>Wskazać należy, że sądem właściwym miejscowo – stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 31;art. 31 § 1)">art. 31 § 1 k.p.k.</a> jest sąd, w okręgu którego popełniono przestępstwo, zaś zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 6;art. 6 § 2)">art. 6 § 2 k.k.</a> czyn zabroniony uważa się za popełniony w miejscu, w którym sprawca działał lub zaniechał działania, do którego był obowiązany albo gdzie skutek stanowiący znamię czynu zabronionego nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić.</p> <p>W realiach niniejszej sprawy nie da się wprost ustalić właściwości miejscowej sądu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 31;art. 31 § 1)">art. 31 § 1 k.p.k.</a>, gdyż w przedmiotowej sprawie jest więcej niż jedno miejsce, w których popełniono przestępstwa. Zastosowanie kryterium pomocniczego <br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 31;art. 31 § 3)">art. 31 § 3 k.p.k.</a> również nie prowadzi do jednoznacznych wniosków, albowiem wprawdzie jeżeli przestępstwo popełniono w okręgu kilku sądów, to właściwy jest ten sąd, w okręgu którego wszczęto postępowanie przygotowawcze, ale w niniejszej sprawie postępowanie przygotowawcze wszczęto w <span class="anon-block">B.</span>, ale tam nie popełniono żadnego z przestępstw, będących przedmiotem niniejszego postępowania. Jednocześnie nie można przejść do kryteriów pomocniczych z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 32)">art. 32 k.p.k.</a>, gdyż warunkiem jego zastosowania jest zaistnienie sytuacji, w której nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa, a taki przypadek nie zachodzi, bo miejsca popełnienia przestępstwa są ustalone, a problem dotyczy właściwości miejscowej sądu. Reguły <br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 31;art. 31 § 3)">art. 31 § 3 k.p.k.</a> jak i z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 32;art. 32 § 1)">art. 32 § 1 k.p.k.</a> nie będą mogły być tu wprost zastosowane.</p> <p>We wskazanej sytuacji możliwe są do przyjęcia różne koncepcje.</p> <p>Po pierwsze, prokurator kieruje akt oskarżenia do jednego z sądów właściwych miejscowo dla któregokolwiek z zarzucanych przestępstw. Koncepcja ta zakłada swoistą uznaniowość oskarżyciela, który poprzez wniesienie skargi wywołuje stan utrwalenia właściwości sądu.</p> <p>Po drugie, sądem właściwym do rozpoznania sprawy powinien być ten sąd, <br/>w okręgu którego popełniono chronologicznie pierwsze przestępstwo spośród zarzuconych sprawcy.</p> <p>Po trzecie, o właściwości miejscowej powinna decydować waga czynów zarzucanych oskarżonemu. Oznacza to, że sprawa powinna być wniesiona do tego sądu, w którego okręgu popełniono czyn zagrożony karą najsurowszą, a w przypadku gdyby sprawca popełnił kilka czynów zagrożonych taką sama karą albo kilka tożsamych czynów, wówczas wniesienie skargi do któregokolwiek z tych sądów powodowałoby utrwalenie właściwości sądu. Można dodatkowo założyć, że w niniejszej sytuacji kryterium uzupełniającym powinno być ustalenie, który z tych czynów został popełniony najwcześniej, i wówczas do tego sądu należałoby skierować akt oskarżenia.</p> <p>Po czwarte, o właściwości miejscowej sądu powinna przesądzać liczba osób, które należy wezwać na rozprawę w związku z poszczególnymi czynami zarzucanymi sprawcy. Jeżeli w zakresie określonego czynu należy wezwać najwięcej osób, to skarga powinna być skierowana do tegoż sądu, gdyż uzasadnione to jest względami ekonomiki procesowej.</p> <p>Po piąte, sąd, do którego skierowano akt oskarżenia w sprawie sprawcy oskarżonego o kilka przestępstw, w zakresie, w którym nie jest właściwy miejscowo, może wyłączyć sprawę co do tych czynów i przekazać je do rozpoznania sądom właściwym miejscowo. Koncepcji tej sprzeciwia się jednak dyspozycja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 33;art. 33 § 1)">art. 33 § 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 34;art. 34 § 2)">art. 34 § 2 k.p.k.</a> nakazująca rozpoznanie tych czynów w jednym postępowaniu, choć nie jest to reguła bezwzględna. Można bowiem stanąć na stanowisku, że we wskazanym przypadku zaistnieć mogą okoliczności utrudniające łączne rozpoznanie sprawy, co będzie uzasadniało jednak wyłączenie sprawy o poszczególne czyny <br/>i przekazanie ich według właściwości ogólnej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 34;art. 34 § 3)">art. 34 § 3 k.p.k.</a>). Może to być zasadne w szczególności, gdy sprawca został oskarżony o popełnienie kilku czynów, które nie pozostają ze sobą w związku, a świadkowie, którzy mają zostać wezwani na rozprawę, zamieszkujący w miejscowościach, gdzie sprawca popełniał przestępstwa, mają składać zeznania co do czynów, dokonanych w tych miejscowościach, i nie posiadają żadnej wiedzy w zakresie pozostałych czynów</p> <p>Wydaje się, że oprócz piątej koncepcji, która w wyjątkowych przypadkach może znajdować uzasadnienie, należałoby opowiedzieć się za drugim rozwiązaniem. Charakteryzuje się ono przejrzystością, obiektywizmem, brakiem uznaniowości po stronie organów postępowania przygotowawczego i ogranicza możliwość wszczynania sporów kompetencyjnych, które oddalają w czasie merytoryczne rozpoznanie sprawy, koncentrując się na aspektach dla stron w istocie drugorzędnych i utrudniających realizację postulatu rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Nie oznacza to, że sąd, do którego sprawa została skierowana, nie może wystąpić do sądu wyższego rzędu, jeżeli stwierdzi zaistnienie np. przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 36)">art. 36 k.p.k.</a> Zaletą drugiej koncepcji jest też i to, że pozostaje ona w zgodzie z rozwiązaniem przewidzianym przez ustawodawcę, który nakazuje brać pod uwagę w pierwszej kolejności miejsce popełnienia przestępstwa, <br/>z tym że kryterium uzupełniającym jest czas popełnienia przestępstwa. Znaczenie kryterium temporalnego znajduje swoje odzwierciedlenie w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 6;art. 6 § 1)">art. 6 § 1 k.k.</a>, dlatego przyjęcie tego wyznacznika należy uznać za słuszne i dlatego orzeczono jak w sentencji.</p> </div>