V U 954/23

<p>Sygn. akt V U 954/23</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 27 marca 2025 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w następującym składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: Sędzia Beata Łapińska</p> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Karolina Rudecka</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block">T. R.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o emeryturę pomostową</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania <span class="anon-block">T. R.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> z dnia <span class="anon-block">(...)</span> sygn.: <span class="anon-block">(...)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->1. zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcy <span class="anon-block">T. R.</span> prawo do emerytury pomostowej poczynając od dnia <span class="anon-block">(...)</span>, </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> <br/>na rzecz <span class="anon-block">T. R.</span> kwotę 360,00 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.</strong> </p> <p>VU 954/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżoną decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił <span class="anon-block">T. R.</span> prawa do emerytury pomostowej .</p> <p> W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, iż ubezpieczony :</p> <p>- nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach w warunkach w wymiarze 15 lat</p> <p>- przed dniem 1 stycznia 1999 r. nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ustęp 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a> lub art. 32 i 33 ustawy emerytalnej</p> <p>- po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ustęp 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a> </p> <p>Zakład odmówił mu zaliczenia do stażu pracy w warunkach szczególnych okresów :</p> <p>- od 15 stycznia 1983 r. do 24 kwietnia 1984 r. , od 20 maja 1986 r. do 30 kwietnia 1987 r. , od 1 października 1987 do 31 grudnia 2008 r. bowiem pracodawca w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 30 listopada 2009 r. nie wskazał zgodnie z rozporządzeniem z 1983 r. charakteru pracy do 20 maja 1986 r. zatrudnienia u w/w pracodawcy , ponieważ pracodawca nie złożył w ZUS informacji o zatrudnieniu wnioskodawcy w warunkach szczególnych i nie odprowadził za niego składki na Fundusz Emerytur Pomostowych .</p> <p>- od 1 stycznia 2009 r. do 30 listopada 2009 r. bowiem wnioskodawca nie został zgłoszony jako pracownik zatrudniony w warunkach szczególnych i płatnik składek nie złożył do ZUS-u druku ZSWA do 31 marca danego roku.</p> <p>Powyższą decyzję zaskarżył odwołaniem wnioskodawca , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucając jej błędne przyjęcie , iż świadectwo pracy w warunkach szczególnych wystawione przez pracodawcę z 30 listopada 2009 r. nie wymienia prac kwalifikowanych jako prace w warunkach szczególnych podczas gdy w spornych okresach wykonywał on pracę polegająca na kuciu ręcznym w kuźniach przemysłowych – Wykaz A dział III poz. 79 pkt 2 zarządzenia Nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983 r.</p> <p>Jeśli chodzi o okres od 1 stycznia 2009 r. to także w tym okresie wykonywał prace w warunkach szczególnych wymienioną w załączniku nr 1 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a> , tj. pkt 9 tego załącznika ( prace bezpośrednio przy kuciu ręcznym w kuźniach ).</p> <p> Wobec powyższego pełnomocnik wnioskodawcy wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie <span class="anon-block">T. R.</span> prawa do emerytury pomostowej .</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> ustalił następujący stan faktyczny :</strong> </p> <p> <span class="anon-block">T. R.</span> <span class="anon-block">urodzony w dniu (...)</span> wystąpił w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r. r. z wnioskiem o przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej.</p> <p>Ukończy on 60 lat w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r. Wykazał ogólny staż pracy w wymiarze 38 lat, 2 miesiące i 10 dni.</p> <p>Wnioskodawca zatrudniony był w <span class="anon-block"> Fabryce (...)</span> w <span class="anon-block">R.</span> w okresach :</p> <dl> <dt>⚫</dt> <dd> <p>od 15 stycznia 1983 r. do 24 kwietnia 1984 r. – jako kowal</p> </dd> <dt>⚫</dt> <dd> <p>od 20 maja 1986 r. do 30 kwietnia 1987 r. na stanowisku kowala</p> </dd> <dt>⚫</dt> <dd> <p>od 1 października 1987 r. do 30 listopada 2009 r. na stanowisku kowala.</p> </dd> </dl> <p>( dowód: świadectwo pracy w warunkach szczególnych z dnia 30 listopada 2009 r. – k. 14 akt ZUS-u)</p> <p> <span class="anon-block">T. R.</span> pracował w <span class="anon-block"> (...)</span> od 1 wrzesnia 1978 r. jako uczeń w szkole przyzakładowej. Po ukończeniu szkoły został zatrudniony w tym zakładzie pracy na stanowisku tokarza. Od 1 stycznia 1983 r.( sporny okres) zaczął pracować jako kowal w kuźni przemysłowej na wydziale <span class="anon-block">(...)</span> . W okresie od 20 kwietnia 1984 r. do 11 kwietnia 1986 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Po odbyciu służby wojskowej powrócił do pracy w kuźni. Pracując jako kowal zajmował się kuciem ręcznym . Rozgrzewał różne materiału w kotlinie kowalskiej młotkiem kuł jej ręcznie na gorąco, zaginał do odpowiedniej formy. W ten sposób wykuwał druty, pręty, zawiasy, Kuźnia była duża , pracowało tam około 20 kowali. W kuźni były 3 piece przemysłowe ogrzewane gazem, które wytwarzały temperaturę do 1000 stopni. Do tych pieców jako kowal wkładał on metalowe przedmioty, które były rozgrzewane i następnie kute na młotach , gięte na prasach, zaginane przez niego. W piecach tych wykuwane były takie elementy jak : haki , zawiasy. Na takim stanowisku pracował on od stycznia 1983 r. do ustania zatrudnienia z krótka przerwą od 1 maja 1987 r. do 30 września 1987 r. kiedy powierzono mu obowiązki ślusarza upalacza. Od 1 października 1987 r. powrócił do kuźni na stanowisko kowala i już jego zakres obowiązków był cały czas taki sam. <span class="anon-block">T. R.</span> zatrudniony był jako kowal w kuźni przemysłowej do 30 listopada 2009 r . Od grudnia 2009 r. wskutek restrukturyzacji został zatrudniony na tym samym stanowisku , w tym samym miejscu ,ale przez następcę prawnego <span class="anon-block">P.</span> do 2016 r. kiedy to kuźnia została zlikwidowana.</p> <p>( dowód: zeznania świadków: <span class="anon-block">P. G.</span> – k. 30 akt, <span class="anon-block">S. G.</span> – k. 31 akt oraz zeznania wnioskodawcy – k. 29-30 oraz 69 akt oraz świadectwa pracy w warunkach szczególnych z dnia 3 0 listopada 2009 r.- k. 6 akt sprawy )</p> <p> <span class="anon-block">T. R.</span> <strong> <!-- -->–w okresie od 15 stycznia 1983 r. do 30 listopada 2009 r.</strong> wykonywał pracę w warunkach szczególnych wymienioną w dziale III poz. 79 pkt 2 wykazu A stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze .<strong> <!-- -->Powyższa praca była również pracą wymienioną w załączniku nr 1 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (poz. 9)">ustawy o emeryturach pomostowych pod pozycją 9</a> załącznika ( prace bezpośrednio przy kuciu ręcznym w kuźniach) .</strong> </p> <p> ( dowód: opinia biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy inż. <span class="anon-block">G. G.</span> – k. 41 - 44 akt sprawy)\</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Okręgowy zważył co następuje : </strong> </p> <p>Odwołanie ubezpieczonego jest zasadne, skutkujące zmianą zaskarżonej decyzji i przyznaniem prawa do emerytury pomostowej.</p> <p> Istota sporu sprowadzała się do ustalenia uprawnień emerytalnych ubezpieczonego w oparciu o przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> (Dz. U. 2017.664).</p> <p> Zgodnie z art. 4 powołanej ustawy prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:</p> <p>1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;</p> <p> <strong> <!-- -->2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;</strong> </p> <p>3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;</p> <p>4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;</p> <p>5) <strong> <!-- -->przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;</strong> </p> <p>6) <strong> <!-- -->po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;</strong> </p> <p> Warto na wstępie zaznaczyć , iż organ rentowy w zaskarżonej decyzji nie uznał żadnego okresu pracy wnioskodawcy w <span class="anon-block"> (...)</span> jako pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisów art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, pomimo, iż skarżący załączył do wniosku świadectwo pracy w warunkach szczególnych wystawione przez pracodawcę potwierdzającą, iż w spornym okresie wnioskodawca wykonywał pracę na stanowisku kowala, a odmowę uzasadniał tym, iż że pracodawca w świadectwie tym nie wskazał charakteru pracy zgodnie z Rozporządzeniem z 1983 r. , jak również tym, iż po dniu 31 grudnia 2008 r. pracodawca nie opłacał składek na Fundusz Emerytur Pomostowych.</p> <p> Rzeczą Sądu zatem było udzielenie odpowiedzi na pytanie : - czy skarżący posiada 15 lat pracy w szczególnych warunkach , a jeśli tak to: - czy przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał on prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz czy po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał on pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>.</p> <p>Zgromadzone w sprawie dowody zarówno w postaci zeznań świadków jak też zeznań samego wnioskodawcy oraz zawartości akt osobowych wykazała jakie obowiązki oraz na jakich stanowisku pracował skarżący w całym spornym okresie. Z lektury akt wynika, iż wnioskodawca od 1 stycznia 1983 r. zaczął pracować jakom kowal w kuźni przemysłowej na wydziale <span class="anon-block">(...)</span> . W okresie od 20 kwietnia 1984 r. do 11 kwietnia 1986 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Po odbyciu służby wojskowej powrócił do pracy w kuźni. Pracując jako kowal zajmował się kuciem ręcznym . Rozgrzewał różne materiału w kotlinie kowalskiej młotkiem kuł jej ręcznie na gorąco, zaginał do odpowiedniej formy. W ten sposób wykuwał druty, pręty, zawiasy, Kuźnia była duża , pracowało tam około 20 kowali. W kuźni były 3 piece przemysłowe ogrzewane gazem, które wytwarzały temperaturę do 1000 stopni. Do tych pieców jako kowal wkładał on metalowe przedmioty, które były rozgrzewane i następnie kute na młotach , gięte na prasach, zaginane przez niego. W piecach tych wykuwane były takie elementy jak : haki , zawiasy. Na takim stanowisku pracował on od stycznia 1983 r. do ustania zatrudnienia z krótka przerwą od 1 maja 1987 r. do 30 września 1987 r. kiedy powierzono mu obowiązki ślusarza upalacza. Od 1 października 1987 r. powrócił do kuźni na stanowisko kowala i już jego zakres obowiązków był cały czas taki sam. <span class="anon-block">T. R.</span> zatrudniony był jako kowal w kuźni przemysłowej do 30 listopada 2009 r. Łącznie na stanowisku kowala pracował przez około 23 lata. Od grudnia 2009 r. wskutek restrukturyzacji został zatrudniony na tym samym stanowisku , w tym samym miejscu ,ale przez następcę prawnego <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p> Sąd dał wiarę w tym zakresie zeznaniom świadków , którzy potwierdzili, iż wnioskodawca jako kowal w kuźni kuł ręcznie różne metalowe detale. Do jego obowiązków należało nadawanie odpowiedniego kształtu nagrzanym materiałom ze stali, prosta obróbka cieplna , ręczne prostowanie elementów stalowych , kucie elementów zgodnie z dokumentacją.</p> <p> Zeznania świadków w tym zakresie Sąd uznał za spójne, logiczne oraz korespondujące z zawartością akt osobowych. Sam zresztą organ rentowy w toku postępowania nie kwestionował ani zakresu obowiązków, ani stanowisk zajmowanych przez wnioskodawcę w spornym okresie. Uważał jedynie, iż prace te nie były wymienione w załączniku nr 1 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a> .</p> <p>Aby jednoznacznie rozstrzygnąć te kwestie Sąd dopuścił z urzędu dowód z opinii biegłego BHP, któremu zlecił ocenę, czy prace wykonywane przez wnioskodawcę należą do kategorii prac wymienionych w powołanym wyżej załączniku nr 1 oraz w wykazie A rozporządzenia z 1983 r.</p> <p> Z opinii biegłego w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika , iż <span class="anon-block">T. R.</span> będąc zatrudnionym w spornych okresach wykonywał pracę wymieniona w dziale III poz. 279 punkt 2 wykazu A stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze . <span class="underline"> <!-- -->Prace te zostały także wymienione w załączniku nr 1 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (poz. 9)">ustawy o emeryturach pomostowych pod pozycją 9</a> jako prace bezpośrednio przy kuciu ręcznym w kuźniach . </span> </p> <p>Zarzuty ZUS-u do opinii są bezzasadne , albowiem jakkolwiek z akt osobowych wynika, że skarżący przez krótki okres od maja do września 1987 r. pracował jako upalacz, Sąd nie badał tego okresu, gdyż okres od 1 stycznia 1983 r. do 30 listopada 2009 r. z wyłączeniem tego okresu był wystarczający , a z lektury akt wynika, że w pozostałym okresie pracował on wyłącznie jako kowal w kuźni.</p> <p>Opinię tę więc Sąd Okręgowy uznał za fachową, pełną i w pełni przekonywującą.</p> <p> Treść opinii pozwala na przyjęcie, iż wbrew poglądowi organu rentowego wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych , o której mowa w załączniku nr 1 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a> zarówno przed 1 stycznia 1999 r. jak też po dniu 31 grudnia 2008 r. i to w wymiarze przekraczającym nawet okres 15 lat spełniając tym samym wszelkie warunki do przyznania mu prawa do emerytury pomostowej na podstawie art. 4 ustawy.</p> <p> Z tych też względów Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 k.p.c</a> orzekł jak w punkcie 1 sentencji.</p> <p> O kosztach Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> o czym orzekł jaki w punkcie 2 sentencji.</p> </div>