II SO/Gd 6/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Gdańsku sprawy z wniosku E. Ł. i M. Ł. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 maja 2022 r., nr SKO Gd/6915/21 w przedmiocie wstępnego projektu podziału działki postanawia: odmówić E. Ł. i M. Ł. przywrócenia terminu do złożenia skargi. UZASADNIENIE E. Ł. i M. Ł. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 6 maja 2022 r., nr SKO Gd/6915/21, w którym uchylono w całości postanowienie Wójta Gminy Pszczółki z 10 listopada 2021 r., negatywnie opiniujące wstępny projekt podziału działki nr [..], położonej w miejscowości [...], obręb [...], gmina P. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Gd 731/22. Wraz ze skargą skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia, zarejestrowany pod sygnaturą akt II SO/Gd 6/22. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że prośba o przywrócenie terminu jest umotywowana trzema powodami: zasugerowaniem się opinią SKO – czekanie na "ruch" gminy, brakiem w ciągu 30 dni od otrzymania pisma jakiejkolwiek odpowiedzi z gminy; a ponadto złym stanem zdrowia (leczenie operacyjne). Jak wskazali wnioskodawcy, po otrzymaniu postanowienia Kolegium z 6 maja 2022 r. udali się oni osobiście do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w celu uzyskania informacji o dalszych krokach, jakie powinni podjąć, gdzie uzyskali odpowiedź, że należy czekać na "ruch" gminy, która powinna zatwierdzić podział działek. Jednocześnie, skarżący uzyskali informację, że gmina otrzymała postanowienie Kolegium z 6 maja 2022 r. w dniu 13 maja 2022 r. W związku z tym skarżący czekali na odpowiedź gminy do 13 czerwca 2022 r. Nie mogąc się doczekać jakiejkolwiek odpowiedzi z gminy skarżący w dniu 13 lipca 2022 r. złożyli ponaglenie, na które do tej pory nie otrzymali odpowiedzi. Ponadto skarżący wskazali, że są osobami schorowanymi i dużo czasu przebywali w tym okresie na leczeniu i w szpitalach. Do wniosku załączono m. in. kartę informacyjną z leczenia szpitalnego wnioskodawcy, z której wynika, że od 3 do 5 lipca 2022 r. przebywał w szpitalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 86 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z treści art. 87 p.p.s.a. wynika natomiast, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: wniesienie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Stosownie zaś do art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Przed przystąpieniem do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, Sąd zobowiązany jest uwzględnić treść wyżej przytoczonego przepisu art. 88 p.p.s.a. i zbadać czy wniosek o przywrócenie terminu nie jest spóźniony. Wniosek należy przy tym uznać za spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z 10 stycznia 2013 r., I OZ 963/12, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z okoliczności wskazanych w uzasadnieniu wniosku nie wynika w sposób jednoznaczny, kiedy ustały wskazane przyczyny uchybienia terminu. Strony wskazują, że wniosły skargę w związku z brakiem aktywności gminy, której oczekiwały w następstwie uchylenia postanowienia Wójta Gminy Pszczółki z 10 listopada 2021 r., negatywnie opiniującego wstępny projekt podziału działki nr [....], przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Jednocześnie, w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie organu gminy, które do chwili zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu nie zostało wydane, upłynął termin na wniesienie skargi do Sądu na postanowienie Kolegium. Wskazana w ten sposób przez wnioskodawców przyczyna uchybienia terminu nie pozwala na jednoznaczną identyfikację tego, kiedy ustała. Z uwagi na powyższe należało przejść do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Jeżeli bowiem z okoliczności sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany, należy rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu merytorycznie. Formalne załatwienie wniosku poprzez jego odrzucenie stanowi bowiem wyjątek od reguły, iż wszelkie wnioski rozpoznaje się, badając ich merytoryczną zasadność (por. postanowienie NSA z 28 czerwca 2006 r., II OZ 661/06, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując zatem merytorycznej oceny niniejszego wniosku wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu. Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W orzecznictwie oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu powinno być oceniane z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienia NSA: z 8 lipca 2008 r., II OZ 712/08, z 12 lutego 2015 r., I OZ 91/15, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymaga przy tym podkreślenia, że skoro art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niemożliwość jego przywrócenia (zob. postanowienie NSA z 26 maja 2020 r., II FZ 124/20, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie przedstawione przez wnioskodawców okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przede wszystkim trzeba podkreślić, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 6 maja 2022 r. zawierało stosowne pouczenie, w którym prawidłowo i wyczerpująco wskazano informacje odnośnie do sposobu i terminu, w jakim może zostać wniesiona na nie skarga do sądu administracyjnego, z którym to pouczeniem wnioskodawcy mieli obiektywną możliwość zapoznania się w dniu 17 maja 2022 r., tj. z chwilą doręczenia im ww. postanowienia. Zatem w niniejszej sprawie termin na złożenie skargi na postanowienie Kolegium z 6 maja 2022 r. upływał 16 czerwca 2022 r. Uzasadnienia braku winy w niewniesieniu skargi w tym terminie nie może stanowić wskazana przez wnioskodawców okoliczność sugerowania się opinią Kolegium, bowiem ta dotyczyła dalszego sposobu procedowania przez organ I instancji w przypadku uchylenia jego rozstrzygnięcia przez organ II instancji, a nie sposobu wniesienia skargi na postanowienie organu II instancji. Podobnie należy ocenić oczekiwanie przez wnioskodawców na otrzymanie w ciągu 30 dni odpowiedzi z urzędu gminy. Przywołane przyczyny wiążą się ściśle z oczekiwaniami wnioskodawców wobec organu I instancji, co nie może usprawiedliwiać braku złożenia w terminie skargi na postanowienie wydane przez organ II instancji. Ponadto, w odniesieniu do powoływanej przez wnioskodawców okoliczności złego stanu zdrowia należy wskazać, że z przedłożonej karty informacyjnej wynika, że jedynie wnioskodawca M. Ł. podlegał hospitalizacji, a co więcej miało to miejsce w dniach od 3 do 5 lipca 2022 r. (łącznie trzy dni), a zatem już znacznie po upływie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Kolegium. Powyższe okoliczności przemawiają zatem za uznaniem, że zachowanie wnioskodawców i uchybienie terminu wynikało wyłącznie z braku staranności w pokierowaniu swoimi sprawami. Wskazane przez wnioskodawców przyczyny mają charakter subiektywny i nie stanowią obiektywnych powodów uzasadniających brak złożenia w terminie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 6 maja 2022 r., które w istocie jest korzystne dla wnioskodawców. Należy jeszcze raz podkreślić, że przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek obiektywnej przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy w istocie nie nastąpiła żadna przeszkoda, stojąca naprzeciw możliwości zgłoszenia skargi na ww. postanowienie Kolegium w terminie, poza mylnym przekonaniem wnioskodawców, że brak zgodnej z ich oczekiwaniem aktywności organu gminy stanowi jakąkolwiek przeszkodę dla możliwości wniesienia skargi na to postanowienie. Uchybienie terminowi jest zatem następstwem niezrozumienia przez wnioskodawców przepisów prawa i obowiązujących przed organami administracji procedur, mimo że – jak wskazano powyżej – pouczenie w tym zakresie, w ocenie Sądu, było jasne i nie wskazywało na jakikolwiek związek pomiędzy możliwością wniesienia skargi na postanowienie Kolegium, a ponownym rozpoznaniem ich wniosku w przedmiocie podziału działki przez organ I instancji. Przywrócenie terminu, jak wskazano powyżej, jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności w terminie. Nie stanowią takich okoliczności brak zrozumienia przepisów prawa, czy też wynikających z nich procedur, wynikające z niewłaściwej ich interpretacji przez strony postępowania. W świetle powyższego w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przywołana przez wnioskodawców w uzasadnieniu wniosku argumentacja nie może stanowić o zaistnieniu w sprawie okoliczności wyłączających ich winę. Wnioskodawcy stosując się do pouczenia, wynikającego z postanowienia Kolegium, mieli obiektywną możliwość dokonania uchybionej czynności w terminie, ale wskutek braku zachowania należytej staranności uchybili tej powinności. W tej sytuacji zaniedbania tego nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że brak jest usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił jego przywrócenia.