IV SAB/Wa 354/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie postępowania w sprawie ponagleń postanawia: odrzucić skargę UZASADNIENIE A. K. (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę na bezczynność Starosty [...] (dalej: "Starosta") w zakresie braku odpowiedzi na jej ponaglenia z dnia [...] lutego 2019 r. (nr dziennika [...] i [...]). Oba ponaglenia dotyczyły problemu zasypania rowu melioracyjnego na działce [...] w [...]. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Starosty [...] do udzielenia odpowiedzi na ponaglenia skarżącej z [...] lutego 2019 r.; stwierdzenie, że Starosta dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od Starosty na rzecz skarżącej sumy pieniężnej; zobowiązanie Starosty do przedłożenia do akt pism wszczynających postępowania dotyczące ponagleń z 12 lutego 2019 r.; stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca podniosła, że pierwsze ponaglenie z [...] lutego 2019 r. (nr [...]) dotyczyło kwestii braku odpowiedzi Starosty na pismo skarżącej z [...] grudnia 2016 r., w którym zawarte było pytanie: "czy na zasypanie rowu melioracyjnego na działce [...] w [...] było wydane pozwolenie wodnoprawne i jakie zostaną przedsięwzięte kroki w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem". Natomiast drugie ponaglenie z [...] lutego 2019 r. (nr dziennika [...]), dotyczyło braku odpowiedzi Starosty [...] na pismo z 14 maja 2018 r., w którym skarżąca pytała, dlaczego Starosta działał na jej szkodę. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując że pisma skarżącej przekazał niezwłocznie zgodnie z właściwością odpowiednim organom administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Właściwość sądów administracyjnych wyznacza przepis art. 184 Konstytucji RP, który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Już z tego przepisu wynika, że to ustawa określa zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Właściwość sądu administracyjnego obejmuje rozpatrywanie skarg na określone prawne formy działania administracji publicznej [art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 2325), dalej P.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu administracji. Sąd administracyjny może, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., rozpoznawać skargi na bezczynność organu administracji tylko w przypadkach określonych w punktach 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Przepis art. 37 § 4 K.p.a. przewiduje, że organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Odpisy mogą zostać sporządzone w formie dokumentu elektronicznego. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego. Ani wydane w toku postępowania administracyjnego postanowienie w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., ani czynności podejmowane w celu przekazania tego ponaglenia, w szczególności obowiązek ustosunkowania się do ponaglenia nie podlegają zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Akty podejmowane w toku postępowania w sprawie ponaglenia nie są zaliczane do grupy aktów administracyjnych, wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych, incydentalnych kwestii wynikających w toku tego postępowania, a nie aktów rozstrzygających o istocie sprawy. Postanowienie w zakresie rozpatrzenia ponaglenia nie kończy postępowania w sprawie, jak również według k.p.a. nie przysługuje na nie zażalenie. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego (postanowienie NSA z 2 lipca 2018 r., sygn. I OSK 2170/18). W konsekwencji także inne akty lub czynności podejmowane w toku rozpatrzenia tego ponaglenia, w szczególności dotyczące przekazania ponaglenia oraz ustosunkowania się do tego ponaglenia nie należą do grupy aktów podlegających zaskarżeniu do sądu. Tym samym, w świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a., w tym zakresie nie przysługuje skarga na bezczynność ani przewlekłość postępowania. Bezczynność organu czy przewlekłe prowadzenie postępowania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a jest zatem związana z niezałatwieniem w terminie spraw, określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. W pozostałych kwestia podmiotom niezadowolonym z działania organów administracji przysługuje skarga powszechna w rozumieniu art. 227 K.p.a., a więc skarga związana z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników. Sąd administracyjny nie jest właściwy to rozpatrywania tego typu skarg ani także do oceny prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego i wnioskowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. Postępowanie w sprawie ponaglenia jest postępowaniem wpadkowym. Niezastosowanie się przez organ do jego rozpoznania nie pociąga za sobą negatywnych konsekwencji dla strony w kwestii postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie negatywnych konsekwencji dla strony nie pociąga za sobą nieustosunkowanie się do tego ponaglenia przez organ je przekazujący. Złożenie ponaglenia umożliwia bowiem złożenie skargi do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie głównej, gdyż spełniony jest warunek z art. 53 § 2b P.p.s.a. Reasumując, skarga na bezczynność w zakresie rozpatrzenia ponaglenia czy odpowiedzi na ponaglenie jest niedopuszczalna. Niedopuszczalna jest także ocena w toku tego postępowania postanowienia Wojewody [...] z [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia ponagleń. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.