I SA/Wa 2659/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Anna Falkiewicz-Kluj WSA Joanna Skiba Protokolant referent Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. znak [...]. UZASADNIENIE Wnioskiem z [...] listopada 2013 r. Prezydent Miasta [...] wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm., dalej: "ustawa z 13 października 1998 r."), stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez [...] – miasto na prawach powiatu, prawa własności części nieruchomości położonej w [...], zajętej w tym dniu pod drogę publiczną - przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...] ([...]). Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2014 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez [...] – miasto na prawach powiatu, prawa własności Nieruchomości. Po rozpatrzeniu odwołania R. M. (Skarżącej), Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] września 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podstawą prawą rozstrzygnięcia organów obu instancji był art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów obu instancji było ustalenie, że 31 grudnia 1998 r. Nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego, ale R. M., na podstawie umowy sprzedaży z [...] lipca 1960 r. Rep. [...] nr [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 1979 r. sygn. akt [...], co wynika z treści księgi wieczystej nr [...]. Z ustaleń organów wynika również, że [...] była zajęta 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną, to jest ul. [...]. Ulica ta została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich, na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z 11 września 1986 r. w sprawie zaliczania dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bydgoskim, elbląskim, gdańskim, gorzowskim, legnickim, krakowskim, łódzkim, skierniewickim, toruńskim, wałbrzyskim, włocławskim i wrocławskim (Dz. U. Nr 35, poz. 179) oraz mapy do celów prawnych przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] kwietnia 2013 r. pod nr [...], sporządzonej przez geodetę uprawnionego P. S. Następnie na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. z dniem 1 stycznia 1999 r., stała się drogą powiatową, ponieważ nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalania wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071). Minister uznał, że sprawowanie nad [...] władztwa publicznoprawnego potwierdza znajdująca się w aktach sprawy kopia metryki ulicy [...], z której wynika, że droga została zbudowana w 1963 r., a w 1983 r. została przeprowadzona inwentaryzacja nawierzchni. Zgodnie z metryką, droga w 1983 r. posiadała nawierzchnię asfaltową, z obustronnymi krawężnikami. Uzbrojona jest dodatkowo w kanalizację deszczową, kable energetyczne, telefoniczne i oświetlenia ulicznego, nadziemną instalację kanalizacyjną oraz naziemną instalację oświetleniową. Organ wskazał dodatkowo, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie Zastępcy Dyrektora ds. [...] w [...] z [...] września 2013 r. znak: [...], z którego wynika, że służby na stałe zajmowały się całorocznym utrzymaniem ulicy [...], na której w miarę potrzeb wykonywane były remonty i bieżące naprawy nawierzchni dróg w ramach robót utrzymaniowych, zabezpieczających i interwencyjnych oraz prace porządkowe, w tym związane z odśnieżaniem i zwalczaniem śliskości w okresach zimowych stosownie do art. 20 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Z powyższego oświadczenia wynika również, że na działce nr [...], znajdowały się elementy drogi, tj. pobocze drogi oraz chodnik. Wskazał także na polisę serii [...] Nr [...] z [...] stycznia 1996 r. wraz z aneksami z [...] lutego 1996 r. i z [...] marca 1996 r. potwierdzającą zawarcie umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w związku z prowadzoną działalnością w zakresie zarządzania drogami lokalnymi, wojewódzkimi i krajowymi w [...]. Oznaczało to w ocenie organów, że spełnione zostały przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła do tutejszego Sądu skargę, gdyż jest ono krzywdzące i stanowi naruszenie prawa względem własności prywatnej. Powołując się na podeszły wiek oraz stan zdrowia, stwierdziła, że nie miała możliwości stawić się w urzędzie celem zapoznania się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie. Podniosła, że dopiero w 2014 r. otrzymała pismo w przedmiotowej sprawie, z którego dowiedziała się, że zabrano jej działkę w ramach rozwoju miasta. W konsekwencji bez zbędnej zwłoki podjęła czynności w celu odwołania się od decyzji organu. Podkreśliła, że przedmiotowa działka była majątkiem wypracowanym przez ciężką, wieloletnią pracę i w jej odczuciu nie godzi się wykorzystywać położenia i możliwości przejęcia majątku bez należnego odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, to jest art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji dokonując oceny przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. stwierdziły, że w dniu 31 grudnia 1998 r. [...] nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego wskazując, że zarówno na dzień 31 grudnia 1998 r., jak i do chwili obecnej jako właścicielka nieruchomości oznaczonej jako działka numer [...] ujawniona jest R. M., na podstawie umowy sprzedaży z [...] lipca 1960 r. Rep. [...] nr [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 1979 r. sygn. akt [...], co wynika z treści księgi wieczystej nr [...]. Stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Księga wieczysta nr [...] utworzona jest dla nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], o powierzchni [...] ha, której właścicielem jest R. M.. W rubryce dotyczącej nieruchomości oznaczenia nie został wpisany numer ewidencyjny działki. Natomiast umową sprzedaży z [...] lipca 1960 r. (Rep. [...] nr [...]) C. i N. małżonkowie K. sprzedali E. i R. M. nieruchomość stanowiącą gospodarstwo rolne, położone w [...] przy ul. [...], o powierzchni [...] ha [...] ary [...] m2. Na podstawie powołanego postanowienia z [...] października 1979 r. spadek po E. M. nabyła żona R. M. oraz dzieci D. M. i A. M.. Powyższe dokumenty zatem nie mogą być uznane za dowód, że w dniu 31 grudnia 1998 r. [...] nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. W powołanej przez organy księdze wieczystej nie figuruje działka [...] o powierzchni [...] ha ale inaczej oznaczona działka o innej powierzchni. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na wyjaśnienie dlaczego mimo wskazanych wyżej rozbieżności organy uznały, że to właśnie R. M. jest właścicielem [...]. Dodatkowo wskazać należy, że również sama skarżąca nie miała świadomości, że pas gruntu o pow. [...] m2 jest jej własnością. Podnosiła to w załączonym do odwołania piśmie z [...] lutego 2014 r. zatytułowanym: "Wniosek" wyjaśniając, że działka nr [...], położona przy ul. [...], o pow. [...] m2, jest paskiem gruntu wzdłuż chodnika ul. [...] i stanowi pozostałą część większej działki nr [...], którą to działkę, w połowie lat 90-tych, sprzedała, będąc przekonana, że w całości. Jeżeli w aktach sprawy brak dokumentów potwierdzających, że w dniu 31 grudnia 1998 r. Nieruchomość nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego, to nie jest możliwe uznanie, że do [...] zastosowanie znajdzie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Również brak udokumentowania kto jest właścicielem Nieruchomości nie daje podstaw do stwierdzenia w sposób bezsporny czy Skarżąca ma przymiot strony w kontrolowanym postępowaniu. Uznać zatem należy, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji naruszył przepisy postępowania to jest art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oparł bowiem rozstrzygnięcie prowadzące do odjęcia prawa własności na dokumentach, z których w sposób jednoznaczny nie wynika, aby dotyczyły Nieruchomości. Uchybienie to uznać należy za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenie, kto w dniu 31 grudnia 1998 r. był właścicielem [...] ma podstawowe znaczenie dla możliwości zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. oraz dla ustalenia stron postępowania. Podsumowując, sąd stwierdza, że prowadząc ponownie postępowanie Wojewoda podejmie czynności mające na celu ustalenie czy [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Następnie organ oceni na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) uchylił.