I GZ 405/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 704/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 8 grudnia 2020 r., nr 27/2020/RF-I-SE.433.3.18.2020.AD w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 7 lipca 2022r., sygn. akt V SA/Wa 704/22 na podstawie art. 61 §1, § 3, § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., aktualnie: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a."), odmówił D.M. wstrzymania wykonania decyzji Zarządu Województwa Mazowieckiego z [...] grudnia 2020 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z [...] czerwca 2020 r. nr [...]. Sąd I instancji stwierdził, że D.M. (dalej: skarżący) nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem w swoich twierdzeniach nie uprawdopodobnił niebezpieczeństwa wystąpienia znaczniej szkody, jak również nie wykazał argumentów przemawiających za tym, że wykonanie decyzji mogłoby rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący we wniosku przedstawił jedynie ogólne twierdzenia, które nie zostały przez niego podparte jakąkolwiek dokumentacją finansową, która pozwoliłaby Sądowi rzetelnie ocenić jego sytuację finansową. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do ponownego rozpoznania. Do zażalenia skarżący przedłożył rozliczenie za okres od 01.01.2022 r. do 30.06.2022 r. oraz potwierdzenie przelewu kwoty 14 286,45 zł na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że panujący od marca 2022 r. stan pandemii, a także obostrzenia skutecznie ograniczyły jego możliwości zarobkowe. Dalej, skarżący wskazał, że prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. postępowanie egzekucyjne uniemożliwia skarżącemu prowadzenie działalności, gdyż czynności egzekucyjne prowadzą do utraty wszelkich środków pieniężnych dostępnych dla przedsiębiorcy. Tym samym, skarżący nie ma możliwości regulowania jakichkolwiek zobowiązań wynikających z prowadzenia działalności. Skarżący wskazał, że jak wynika z załączonych dokumentów jego sytuacja finansowa jest trudna, zaś konieczność jednorazowej zapłaty na rzecz organu mogłaby spowodować konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z § 1 tego przepisu, w myśl, którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Należy zaznaczyć, że wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie łączy się w każdym wypadku z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, lecz zależy to od okoliczności sprawy, takich jak wysokość kwoty, której dotyczy decyzja, czy wielkość obrotów wnioskującego przedsiębiorcy. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Podkreślić należy, że do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt tej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby zaistniały ustawowe przesłanki wstrzymania zaskarżonej decyzji. We wniosku jak również w zażaleniu nie wskazano na fakty, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. W szczególności wskazać należy, że samo stwierdzenie skarżącego, że wyegzekwowanie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji tj. 74 812,50 zł spowoduje wyrządzenie znacznej szkody majątkowej, jak również powoływanie się na obniżenie przychodów, nie jest wystarczający do uznania, iż zostały uprawdopodobnione przesłanki, o których mowa w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołując w uzasadnieniu wniosku określone okoliczności, skarżący powinien chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Zaskarżona decyzja dotyczy zwrotu dotacji wykorzystanej z naruszeniem obowiązujących procedur, jednakże podkreślić należy, że aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja kwoty należności może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty do sytuacji materialnej skarżącego. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości kwoty podlegającej zwrotowi i majątku, jakim dysponuje skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jej przypadku zwrot dotacji będzie miał realny wpływ na bieżące utrzymanie się skarżącego. Dla pełnego obrazu sytuacji majątkowej skarżącego, umożliwiającej ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego i nieruchomego, stanu oszczędności, czy środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Wskazać należy, że do zażalenia skarżący dołączył rozliczenie prowadzonej działalności D.-M. D. M. za okres od 01.01.2022 r. do 30.06.2022 r. oraz potwierdzenie przelewu kwoty 14 286,45 zł na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., jednakże dokumenty te nie przedstawiają zdolności płatniczej skarżącego. W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bez określonych wyżej dokumentów, nie jest możliwe określenie, jaki jest aktualny stan majątkowy skarżącego. Twierdzenia wnioskującego o wstrzymanie wykonania decyzji uznać należy przedstawione w tym zakresie są gołosłowne i ogólnikowe. Nieprzedstawienie pełnego i rzeczywistego obrazu sytuacji finansowej wnioskodawcy skutkuje uznaniem, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wystąpienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnoszona we wniosku argumentacja, mająca przemawiać za uwzględnieniem wniosku a sprowadzająca się do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do tak daleko idącego zaburzenia prawidłowego finansowania, że może doprowadzić do upadłości, redukcji zatrudnienia – nie została poparta odpowiednią dokumentacją źródłową dotyczącą kondycji finansowej, ilości zatrudnianych pracowników, kosztów prowadzonej działalności itd. Do wniosku załączono jedynie rozliczenie prowadzonej działalności D.-M. D.M. za okres od 01.01.2022 r. do 30.06.2022 r. oraz potwierdzenie przelewu kwoty 14 286,45 zł na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Wskazać przy tym należy, że przedłożone dokumenty nie wykazują ani rzeczywistych dochodów (straty), ani sytuacji majątkowej skarżącej. Dlatego też, oceniając argumentację skarżącego oraz załączone dokumenty, stwierdzić należy, że jest ona niewystarczająca do uznania, że w sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Podkreślenia wymaga, że strona nie wykazała, jaki jest jej stan majątkowy, jakimi środkami finansowymi dysponuje obecnie. Skarżący nie przedłożył w istocie żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na zobrazowanie jego aktualnej kondycji finansowej i potwierdziłyby uzasadnioną obawę, że w wyniku wykonania zwrotu udzielonej dotacji dojdzie do utraty płynności finansowej prowadzonej przez niego działalności, co narazi ją w efekcie, jako podmiot prowadzący działalność na znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Tymczasem dysponowanie przez Sąd takimi danymi jest niezbędne, aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla materialnej sytuacji skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Na marginesie zauważyć należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do zwrotu środków dofinansowania pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to, więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.