III FZ 508/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 794/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 3 czerwca 2020 r. nr SKO.lll/423/938/183/2020 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 28 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 794/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. W. (dalej: Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 3 czerwca 2020 r. nr SKO.lll/423/938/183/2020 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. po wznowieniu postępowania i zwrócił Skarżącej kwotę [...] zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że pismem z 23 czerwca 2020 r. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 3 czerwca 2020 r. nr SKO.lll/423/938/183/2020. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 14 lipca 2020 r. - na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2021, poz. 535) - Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 6 listopada 2020 r., sygn. akt I SPP/Gl 239/20 referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła sprzeciw od ww. postanowienia. Postanowieniem z 4 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zarządzeniem z 12 stycznia 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi Skarżącej 25 stycznia 2021 r.), wezwano Skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 14 lipca 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Termin przewidziany do uiszczenia wpisu od skargi upłynął z dniem 1 lutego 2021 r. Wpis sądowy od skargi został przez Skarżącą uiszczony dopiero 9 września 2021 r. W piśmie z 26 stycznia 2021 r. Skarżąca zastępowana przez pełnomocnika wniosła m.in. o rozłożenie na raty kwoty, którą zobowiązana została uiścić tytułem wpisów od skarg w dziewięciu sprawach. W związku z nieuzupełnieniem powyższego braku w terminie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 28 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 794/20 odrzucił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej. Na dalszym etapie postępowania Skarżąca złożyła jeszcze dwukrotnie wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem z 9 marca 2022 r. referendarz sądowy zwolnił Skarżącą od kosztów sądowych. Na postanowienie z 28 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 794/20 Skarżąca pismem z 16 sierpnia 2022 r. wniosła zażalenie zaskarżając je w całości "z uwagi na brak zdolności finansowej". Skarżąca zarzuciła sądowi pierwszej instancji przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i nadużycie uprawnień. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma (w tym przypadku skargi), od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (w tym przypadku wpis). W razie nieopłacenia skargi wzywa się wnoszącego, aby uiścił należny wpis a niewykonanie tego wezwania w terminie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., co też zasadnie uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Odnośnie zarzutów zażalenia należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie postanowieniem z 6 listopada 2020 r., sygn. akt I SPP/Gl 239/20 referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy. W związku z wniesionym sprzeciwem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 4 stycznia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zarządzeniem z 12 stycznia 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi Skarżącej 25 stycznia 2021 r., k. 18 akt sprawy) Skarżąca prawidłowo została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z 14 lipca 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy Skarżąca, nie zastosowała się do ww. wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i nie usunęła braku skargi w wyznaczonym terminie. Jeżeli Skarżąca, mimo wezwania, nie uiszcza należnego wpisu od skargi, sąd zobligowany jest odrzucić skargę. Od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi nie zwalnia fakt złożenia przez Skarżącą kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożenie kolejnego wniosku nie uchyla skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy (zob. np. postanowienia NSA: z 19 marca 2019 r., II FZ 145/19; z 20 listopada 2019 r., II FZ 794/19). Na przedstawioną ocenę nie ma wpływu fakt, że Skarżąca prawomocnym postanowieniem referendarza z 9 marca 2022 r. sygn. akt I SPP/Gl 22/22 została zwolniona od kosztów sądowych. Postanowienie to, jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc tj. od wniesienia wniosku. Skoro złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy – w razie jego uwzględnienia – wywołuje skutek od daty jego wniesienia, to oznacza, że nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (zob. np. postanowienie NSA: z 4 marca 2022 r., sygn. akt I FZ 282/21 i powołane tam orzecznictwo). Nadto nieuiszczonego wpisu od skargi nie można uznać za nieuiszczoną należność orzeczoną przez sąd w rozumieniu art. 229 p.p.s.a. i nie istnieje prawna możliwość rozłożenia wpisu od skargi na raty, jego umorzenie lub odroczenie terminu jego spłaty, na co też zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu postanowienia (por. postanowienie NSA z 12 października 2011 r., I OZ 765/11) Skarżąca nie uiściła zatem wymaganego wpisu w terminie ustawowym 7 dni. Jeżeli wpis od skargi nie został uiszczony w terminie zakreślonym w wezwaniu, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., co prawidłowo uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarżąca po terminie zakreślonym w wezwaniu, tj. 9 września 2021 r. uiściła wpis sądowy. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach nie dopatrzył się przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów, jak i nadużyć uprawnień. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sędzia Jacek Pruszyński