II GZ 307/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt VI SPP/Wa 284/19 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Ministra Energii z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt VI SPP/Wa 284/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), odmówił A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Energii z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Sąd stwierdził, że prawo pomocy nie przysługuje stronie zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych. Zdaniem Sądu, w tej sprawie zaszła przesłanka oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, albowiem została ona na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucona postanowieniem z 27 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 460/18. Skargę odrzuconą Sąd uznał więc za oczywiście bezzasadną w myśl art. 247 p.p.s.a., a w takiej sytuacji wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. W zażaleniu skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zwolnienie od opłaty od zażalenia. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 247 p.p.s.a. poprzez przedwczesne wydanie zaskarżonego postanowienia, w sytuacji, gdy postanowienie o odrzuceniu skargi jest jeszcze nieprawomocne i niewykonalne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak podnosi się w orzecznictwie, zastosowanie przepisu art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. W przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 81/14, z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt I OZ 156/20 i z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II GZ 281/20). Jak trafnie wskazał Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podstawę odmowy udzielenia stronie prawa pomocy, stanowiła okoliczność, iż wywiedziona przez nią skarga na decyzję Ministra Energii z dnia [...] grudnia 2017 r. została odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 460/18 odrzucając skargę uznał bowiem, że po prawomocnym zakończeniu postępowania z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, nie został od niej uiszczony należny wpis, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia w tym zakresie. W takim stanie sprawy Sąd I instancji zasadnie uznał, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., która uzasadnia stwierdzenie, że prawo pomocy skarżącej na tym etapie postępowania nie przysługuje. Również w literaturze przedmiotu wyrażany jest pogląd, że potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (por. M. Niezgódka-Medek, w: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019 i powołane tam postanowienia NSA: z 20 września 2006 r., sygn. akt II FZ 564/06, z 15 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 146/08, z 22 lutego 2012 r., sygn. akt I OZ 1110/11, z 10 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 342/13, z 12 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 81/14 i 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 700/14). Odnosząc się do zarzutu zażalenia należy stwierdzić, że zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z 27 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 460/18 zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt II GZ 306/20. Z powyższych względów uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.