II FZ 395/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA del. Anna Znamiec po rozpoznaniu w dniu 29 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 443/09 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Z. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 20 maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie kary porządkowej p o s t a n a w i a oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 443/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił Z. H. wstrzymania wykonania zaskarżonej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 20 maja 2009 r., nr [ ...], w przedmiocie kary porządkowej. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że Z. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 20 maja 2009 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia 5 marca 2009 r., nr [...], [...] w przedmiocie kary porządkowej w wysokości 1.500,00 zł za bezzasadną odmowę przedstawienia dokumentacji budowlanej Jednocześnie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. W ocenie sądu pierwszej instancji zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) wykazanie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu należy do skarżącego. Strona postępowania sądowoadministracyjnego, składając wniosek zobowiązana jest do wykazania zasadności złożonego wniosku poprzez wskazanie istnienia materialnoprawnych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonego postanowienia mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Wskazanie przez skarżącą, iż ciążą na niej liczne zobowiązania pieniężne bez wskazania wysokości uzyskiwanych dochodów nie jest wystarczające w ocenie Sądu pierwszej instancji. Wniosek nie zawiera odniesień do konkretnej sytuacji majątkowej, rodzinnej, skarżącej, uzyskiwanych przez nią dochodach, posiadanych oszczędnościach, ponoszonych wydatkach. Nie wynikało to również z okoliczności sprawy. W ocenie Sądu ogólnikowe stwierdzenie skarżącej o utracie dochodów z powodu istniejącego kryzysu gospodarczego nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie Sądu pierwszej instancji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez Sąd pierwszej instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd pierwszej instancji nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia między innymi podniesiono, że zapłata kary porządkowej przez skarżącą jest trudna do spełnienia z uwagi na ograniczoną wysokość dochodów, znaczną wysokość kary porządkowej oraz zaległości podatkowe, które ciążą na skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zauważyć zatem należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Z tych uwag wynika, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca. Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na Sąd pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze należy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć, że postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z powodu braku uzasadnienia wniosku strony w tym zakresie, należy uznać za zgodne prawem. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżąca wskazuje we wniosku jedynie w sposób ogólny na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ale tych przesłanek nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności. Skarżąca zarówno we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jak również we w zażaleniu wskazuje jedynie na ciążące na niej zaległości podatkowe, wymieniając kwoty tych zaległości, nie wskazuje natomiast wysokości uzyskiwanych dochodów, podając jedynie iż uległy one obniżeniu z uwagi na kryzys gospodarczy. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu Sąd pierwszej instancji dokonał oceny sprawy o czym świadczy treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i nie znalazł okoliczności uzasadniających wstrzymanie zaskarżonego aktu. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.