II OSK 121/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Spółdzielni "[...]" w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 539/17 w sprawie ze skargi Spółdzielni "[...]" w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2017 r., Sygn. akt II SA/Rz 539/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Spółdzielni "[...]" w R. (skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się skarżąca i w wywiedzionej skardze kasacyjnej zarzuciła mu w trybie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.) oraz art. 28 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd nie zastosował środka określonego w ustawie, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, która nie uwzględniła chronionego interesu osób trzecich, poprzez niezawiadomienie o toczącej się sprawie wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, bezpośrednio sąsiadującej z terenem, objętym postępowaniem oraz poprzez nieuwzględnienie zagospodarowania działek sąsiadujących. W oparciu o zacytowany zarzut Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że bezpośrednie sąsiedztwo planowanej inwestycji stanowi zabudowę niską, natomiast planowana inwestycja przewiduje wysokość górnych poziomych krawędzi elewacji frontowych od 29 m do 33 m, co oznacza, że nie ma ona nawiązania do zabudowy sąsiadującej. Wybudowanie wysokich budynków w sąsiedztwie niskiej zabudowy spowoduje zaś znaczne "przytłoczenie" budynków sąsiednich oraz ograniczy w dużym stopniu dostęp do światła słonecznego dla ich mieszkańców. Ponadto, w jej ocenie, dla inwestycji przewidziano zbyt małą liczbę miejsc postojowych - jedynie 1,2 miejsca postojowego na 1 mieszkanie. Spółdzielnia wskazała, że brak zawiadomienia wszystkich współwłaścicieli gruntu sąsiedniego, tj. osób posiadających prawo odrębnej własności lokali budynku przy ul. [...] w R. narusza prawo do ochrony własnego interesu prawnego. Ponadto zwróciła uwagę, że organy administracji zobligowane są do podejmowania "z urzędu" wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej), jak też do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz jego prawidłową ocenę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca kasacyjnie podniosła zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przytoczonym przepisie nałożono, więc na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ istotny, na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowo-skutkowego między wspomnianym naruszeniem procedury sądowoadministracyjnej a treścią rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, LEX nr 480247). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie. Autor skargi nie wykazał bowiem skutecznie, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie zasługuje na uwzględnię zarzut skargi kasacyjnej zarzucający, Sądowi I instancji niezastosowanie środka określonego w ustawie, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, która nie uwzględniła chronionego interesu osób trzecich, poprzez niezawiadomienie o toczącej się sprawie wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, bezpośrednio sąsiadującej z terenem, objętym postępowaniem oraz poprzez nieuwzględnienie zagospodarowania działek sąsiadujących. W ocenie skarżącej kasacyjnie stronami postępowania powinny być osoby posiadające prawo odrębnej własności lokali znajdujących się w budynkach zlokalizowanych na działce [...] w R. Stanowiska tego nie można podzielić, albowiem zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że członków spółdzielni w sprawach związanych z nieruchomościami pozostającymi w ich zasobach, na zewnątrz reprezentuje, co do zasady spółdzielnia, chyba, że członkowie ci wykażą swój zindywidualizowany interes prawny. Wykazanie istnienia takiego zindywidualizowanego interesu przez członka spółdzielni, skutkować może dopuszczeniem go do udziału w postępowaniu w charakterze strony, niezależnie od udziału spółdzielni. Niezbędne jest jednak aby działanie ze względu, na które prowadzone jest postępowanie administracyjne dotyczyło bezpośrednio tego prawa do lokalu, bądź było związane z jego realizowaniem przez członka w sposób nie dający się pogodzić z istotą prawa spółdzielczego (zob. wyrok NSA z dnia 22 października 2015 r., sygn. II OSK 2772/13, LEX nr 1987169). Nieuprawnionym będzie więc wywodzenie odrębnego od spółdzielni interesu prawnego dla jej członka, wyłącznie z faktu sąsiedztwa nieruchomości z działką objętą warunkami zabudowy. Także z faktu znajdowania się działki w obszarze analizowanym nie można wywieść tego rodzaju interesu. Przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1285 ze zm.) – dalej: "Prawo spółdzielcze", nie przyznają członkom spółdzielni bezpośredniego prawa do korzystania z majątku spółdzielczego którym może rozporządzać w rozumieniu art. 140 Kodeksu Cywilnego tylko spółdzielnia, jako osoba prawna, poprzez swoje organy. W obrocie publicznym członków spółdzielni reprezentuje jej zarząd (art. 48 § 1 Prawa spółdzielczego). Powyższy zarzut skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie także z tej przyczyny, że skarżąca kasacyjnie powołuje się faktycznie na zaistnienie, w jej ocenie, przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu, ewentualnie następca prawny takiego podmiotu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również sądu administracyjnego rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z 1 marca 2018 r., II OSK 1837/17, LEX nr 2486317; z 17 listopada 2017 r., II OSK 87/17, LEX nr 2442985; z 14 listopada 2017 r., I OSK 82/16, LEX nr 2479195). W rozpoznawanej sprawie zarzut ten został postawiony przez biorącą udział w postępowaniu administracyjnym Spółdzielnię, a nie jej członków posiadających prawo odrębnej własności do lokali położonych w budynkach zlokalizowanych na działce nr [...] w R. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.