II OSK 1269/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 czerwca 2008r. sygn. akt II SAB/Ol 12/08 o oddaleniu skargi D. S. na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok i umorzyć postępowanie sądowe, 2. zasądzić od Wójta Gminy M. na rzecz D. S. kwotę 614 (sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008r., sygn. akt II SAB/Ol 12/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę D. S. na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji podał, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2007r. D. S. zwróciła się do Wójta Gminy M. z wnioskiem o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że lokalizacja wiatrołapu przy budynku mieszkalnym, położonym na działce nr [...] przy ul. [...] w M., narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także powoduje pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Pismem z dnia [...] lipca 2007r. Wójt Gminy M. poinformował wnioskodawczynię, że lokalizacja wiatrołapu nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż działka o nr [...] położona jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkalno-usługową. Odnośnie zaś pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, organ poinformował, że nie posiada kompetencji do wydawania takich zaświadczeń. Pismem z dnia [...] lipca 2007r. D. S. wezwała Wójta Gminy M. do usunięcia naruszenia prawa, poprzez załatwienie wniosku z dnia [...] czerwca 2007r. i wydanie zaświadczenia zgodnie z obowiązującymi przepisami. W odpowiedzi na wezwanie Wójt Gminy M. pismem z dnia [...] lipca 2007r. stwierdził, że lokalizacja wiatrołapu nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto oświadczył, że nie jest w stanie określić, czy lokalizacja wiatrołapu powoduje pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, ponieważ nie posiada uprawnień w tym zakresie. Następnie Wójt Gminy M. postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r., znak: [...] odmówił wydania zaświadczenia zgodnego z żądaniem D. S., w części dotyczącej pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, spowodowanych lokalizacją wiatrołapu przy budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...] przy ul. [...] w M. Jednocześnie organ wydał zaświadczenie, że lokalizacja przedmiotowego wiatrołapu nie narusza przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W dniu [...] lipca 2007r. D. S. złożyła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008r., znak: [...] Wójt Gminy M. odmówił D. S. wydania zaświadczenia stwierdzającego, że lokalizacja wiatrołapu przy budynku mieszkalnym narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie początkowo odrzucił skargę D. S. jako złożoną bez wyczerpania środków zaskarżenia postępowaniu administracyjnym - tj. bez złożenia zażalenia na bezczynność do organu wyższego stopnia, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi (postanowienie z dnia 4 kwietnia 2008r., sygn. akt II OSK 465/08), wywodząc, że na bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia nie przysługuje zażalenie w rozumieniu art. 37 K.p.a. lecz w tej sprawie znajduje zastosowanie regulacja art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w myśl której jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, w terminie określonym w tym przepisie. Ponownie rozpoznając skargę Sąd pierwszej instancji stwierdził, podzielając poglądy zaprezentowane w przywołanych w uzasadnieniu wyroku orzeczeniach, iż nie ma podstaw do umorzenia postępowania w sprawie ze skargi na bezczynność, jeżeli organ wydał żądany akt lub podjął stosowną czynność, po wniesieniu skargi do sądu, ale przed zamknięciem rozprawy. Rozpoznając merytorycznie skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem uznał, że w sytuacji wydania przez organ dwóch postanowień o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści, nie ma podstaw do zobowiązania tego organu do innego działania, co w świetle art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje oddaleniem skargi. D. S. złożyła od powyższego wyroku skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania na podstawie art. 189 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości, w sytuacji gdy postępowanie w dniu orzekania przez Sąd było bezprzedmiotowe - wskutek usunięcia stanu bezczynności przez organ w całości - i podlegało umorzeniu. W skardze kasacyjnej zarzucono też naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, przez niezastosowanie tego przepisu, w sytuacji gdy zaszły przyczyny nakazujące umorzyć postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe. W skardze kasacyjnej strona skarżąca wniosła nadto o rozpoznanie tej skargi na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ww. ustawy. Pismem z dnia [...] lipca 2008r. Wójt Gminy M. złożył odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o jej oddalenie oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania stosownie do wyniku sprawy. Pismem z dnia [...] sierpnia 2008r. D. S. wniosła o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z uwagi na okoliczność, iż Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpił do Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z wnioskiem o podjęcie przez skład siedmiu sędziów uchwały wyjaśniającej dotyczącej kwestii będącej m.in. przedmiotem skargi kasacyjnej Skarżącej. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 września 2008r. zawiesił postępowanie kasacyjne. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało bowiem ustalenie, czy przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w myśl którego sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to - z innych przyczyn niż wymienione w § 1 pkt 1 i 2 tego artykułu - stało się bezprzedmiotowe, znajduje zastosowanie w przypadku, gdy w wyniku wniesienia skargi na bezczynność organu, w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ww. ustawy, organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. W dniu 26 listopada 2008r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę (sygn. akt I OPS 6/08), iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Wobec powyższego postanowieniem z dnia 9 grudnia 2008r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie kasacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną oparła ją na drugiej z wymienionych podstaw. Rozpoznanie skargi kasacyjnej D. S. następuje na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z wnioskiem zawartym w tej skardze. Stosownie do regulacji art. 182 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny może na posiedzeniu niejawnym rozpoznać skargę kasacyjną, jeżeli jest ona oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, a strona wnosząca tę skargę zrzeka się rozprawy, zaś pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie powyższe przesłanki warunkujące dopuszczalność rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym zostały spełnione. Przechodząc do rozpoznania skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, iż została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Przede wszystkim należy podnieść, iż uchwałą z dnia 26 listopada 2008r. (sygn. akt I OPS 6/08) Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przesądził, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie również w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Pogląd prawny wyrażony w powyższej uchwale w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę. Wobec faktu usunięcia stanu bezczynności przez Wójta Gminy M., poprzez wydanie postanowień z dnia [...] lipca 2007r., znak: [...] oraz z dnia [...] lutego 2008r., znak: [...], co nastąpiło już po wniesieniu skargi do Sądu pierwszej instancji i co jest w sprawie bezsporne, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia powyższego przepisu i stwierdzenia zasadności tego zarzutu, należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 189 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 182 § 2 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 201 § 1 w związku z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Koszty te obejmują zwrot kosztów postępowania sądowego - przed Sądem pierwszej instancji oraz postępowanie kasacyjne w sprawach o sygn. akt II OSK 465/08 i II OSK 1269/08.