III OZ 706/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń R. Z. oraz S. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2988/21 o odrzuceniu skarg R. Z. oraz S. Z. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 24 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych postanawia: oddalić zażalenia UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2988/21, odrzucił skargi R. Z. oraz S. Z. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 24 czerwca 2021 r. w przedmiocie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, z uwagi na nieuiszczenie wpisów od złożonych skarg. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że skarżący wnieśli skargi na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 24 czerwca 2021 r. Z tych względów, Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie, zarządzeniami z dnia 28 września 2021 r. wezwał skarżących do uiszczenia wpisów sądowych w kwocie po 200 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwań, pod rygorem odrzucenia skarg. Od powyższych zarządzeń strony złożyły zażalenia, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniami z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt III OZ 1313/21 oraz sygn. akt III OZ 1314/21. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie, zarządzeniami z dnia 9 marca 2022 r. wezwał pełnomocnika skarżących do wykonania prawomocnych zarządzeń z dnia 28 września 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisów od skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwań, pod rygorem odrzucenia skarg. Odpisy zarządzeń zostały prawidłowo doręczone pełnomocnikowi w dniu 1 kwietnia 2022 r. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżący, wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych obejmującego zwolnienie od wpisów od skargi. Następnie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 220 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a."), Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Skarżący w terminie określonym w zarządzeniu z dnia 9 marca 2022 r., nie uiścili wpisów sądowych. Wprawdzie złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych, to jednak nie mogli uchronić się przed konsekwencjami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wymaganego wpisu przez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Na powyższe postanowienie zażalenia wnieśli skarżący, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili naruszenie art. 220 P.p.s.a., a w konsekwencji przedwczesne odrzucenie skargi. Podnieśli, że złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został rozpoznany przez Sąd przed odrzuceniem skargi. Podkreślili, że niedopuszczalne jest odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu przed rozpoznaniem wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Skoro strona wnosi o przyznanie zwolnienia od kosztów Sąd winien rozpoznać taki wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę z powodu braku uiszczenia w terminie wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i § 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Z akt sądowych wynika, że zarządzeniami z dnia 9 marca 2022 r., wezwano skarżących do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II z dnia 28 września 2021 r., tj. do uiszczenia wpisów sądowych od skarg w wysokości 200 zł. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie o uiszczenie wpisu wnieśli wnioski o przyznanie prawa pomocy i nie uiścili tej opłaty. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu, nie stanowi zarządzenia, o którym mowa w art. 220 § 1 P.p.s.a., które byłoby zaskarżalne na podstawie art. 227 § 1 P.p.s.a., lecz jest wezwaniem do wykonania prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Wezwanie to stanowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu w ustalonej wysokości oraz o skutkach prawnych jego niewykonania w zakreślonym terminie i nie podlega już zaskarżeniu. Tym samym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych prawomocnie zasądzonych, nie wstrzymuje wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Jeżeli zatem strona, po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, to uznać należy, że w takim przypadku, bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany. Prawomocność zarządzenia do uiszczenia wpisu sądowego oznacza bowiem obowiązek strony do uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia strony złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić ponadto należy, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do wykonania zarządzenia o uiszczeniu wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego bezpośrednio wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie miało wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Słusznie zatem uznał Sąd pierwszej instancji, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mogło uchronić skarżących przed ujemnymi następstwami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Należy zatem w konsekwencji uznać, że złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia, a tym samym nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargi skarżących z uwagi na nieuiszczenie w wyznaczonym terminie wpisów od tych środków zaskarżenia, pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w piśmie z dnia 9 marca 2022 r. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.