VI SA/Wa 960/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2020 r. sprawy ze skargi Z. S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wycofania wyrobu z obrotu oddala skargę UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej "Prezes UOKiK" lub "organ") decyzją z "(...)" lutego 2020 r., nr "(...)", po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku "(...)" S.A. z siedzibą w "(...)" (dalej "skarżąca", "spółka", "spółka" lub "przedsiębiorca") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji nr "(...)"z "(...)"grudnia 2019 r., postanowił: 1. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", oraz w zw. z art. 41c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 155), dalej "ustawa o systemie oceny zgodności", utrzymać decyzję w mocy w całości; 2. na podstawie art. 135 k.p.a. w zw. z art. 41c ust. 9 o systemie oceny zgodności, odmówić wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W toku kontroli przeprowadzonych w sklepie w "(...)", należącym do przedsiębiorcy przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w "(...)", delegatura w "(...)", stwierdzono w ofercie handlowej Słuchawki nauszne z mikrofonem, "(...)", kod "(...)". Inspektorom okazano dokument dostawy wyrobu do sklepu – "(...)"z 14 czerwca 2018 r. od przedsiębiorcy. Badania laboratoryjne wyrobu (sprawozdanie z badań nr "(...)"z 12 grudnia 2018 r.), przeprowadzone w oparciu o wymogi rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie zasadniczych wymagań dotyczących ograniczenia stosowania niektórych niebezpiecznych substancji w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1617), dalej "rozporządzenie RoHS II", w Polskim Centrum Badań i Certyfikacji S.A. z siedzibą w "(...)", Oddziale Badań i Certyfikacji w "(...)", Laboratorium Nawozów i Wyrobów Chemicznych, wykazały przekroczenie dopuszczalnej wartości ołowiu i kadmu w połączeniu lutowanym, tj.: - w przypadku ołowiu (Pb) stwierdzono: >1300 mg/kg w wyniku badania przesiewowego oraz >2000 mg/kg w wyniku badania chemicznego, na dopuszczalne 1000 mg/kg, - w przypadku kadmu (Cd) stwierdzono: >300 mg/kg w wyniku badania przesiewowego oraz > 200 mg/kg w wyniku badania chemicznego, na dopuszczalne 100 mg/kg. Akta z przeprowadzonej kontroli w toku której stwierdzono, że wyrób nie spełnia wymagań przekazano Prezesowi UOKiK, celem wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o systemie oceny zgodności. Decyzją "(...)"z "(...)"grudnia 2019 r. Prezes UOKiK: 1) na podstawie art. 41c ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1a pkt 9 ustawy o systemie, nakazał przedsiębiorcy wycofanie z obrotu Słuchawek nausznych z mikrofonem, "(...)", kod "(...)", niezgodnych z wymaganiami określonymi w § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 rozporządzenia RoHS II; 2) na podstawie art. 41c ust. 9 ustawy o systemie oceny zgodności nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Wraz za pismem z 23 grudnia 2019 r. (doręczonym 31 grudnia 2019 r.), strona przedłożyła do akt sprawy oświadczenia 27 przedsiębiorców, 5 faktur korygujących, korespondencję e-mail na dowód braku wyrobu na stanie jednego z kontrahentów oraz dowody na utylizację 18 egzemplarzy wyrobu, wskazując iż działanie to jest elementem wykonania decyzji. Pismem z 23 grudnia 2019 r. (doręczonym 2 stycznia 2020 r.) spółka zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona przekazała wraz z pismem z 30 grudnia 2019 r. 2 oświadczenia kontrahentów; z 16 stycznia 2020 r. dowód na utylizację kolejnych egzemplarzy wyrobu; z 20 stycznia 2020 r. 6 oświadczeń kontrahentów; z 23 stycznia 2020 r. 2 oświadczenia kontrahentów. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Prezes UOKiK utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego spółka jest importerem Słuchawek nausznych z mikrofonem, "(...)", kod "(...)"i jako importer tj. podmiot odpowiedzialny za wprowadzenie wyrobu do obrotu i jest stroną postępowania. Natomiast w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych stwierdzono, że wyrób nie spełnia wymagań w zakresie dopuszczalnej wartości ołowiu i kadmu w połączeniu lutowanym. W toku postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK na etapie obu instancji administracyjnych strona przekazywała sukcesywnie dowody zniszczenia tych egzemplarzy wyrobu, które zostały zwrócone z rynku przez dystrybutorów. Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania prowadzonego w I instancji, uwzględniając dowody złożone przez stronę postępowania już po wydaniu decyzji w I instancji oraz w toku postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK zainicjowanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ stwierdził, że strona nadal nie udowodniła, że wyrób został wycofany z obrotu. Jak wynika bowiem z list dystrybutorów przedstawionych przez stronę postępowania, nie przedstawiono nadal oświadczeń od 48 kontrahentów wyszczególnionych na liście nr 1 oraz nie udowodniono podjęcia działań, skutkujących wycofaniem wyrobu z obrotu wobec 15 podmiotów z listy nr 2. Jak wynika zaś z treści art. 41c ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że wyrób nie spełnia zasadniczych, szczegółowych lub innych wymagań, a strona postępowania nie podjęła działań, o których mowa w art. 41b ust. 1, organ prowadzący postępowanie może, w drodze decyzji nakazać wycofanie wyrobu z obrotu lub z użytku. W ocenie organu działania strony dają podstawy do stwierdzenia, że podjęła ona w maju 2019 r. działania celem wycofania wyrobu z obrotu poprzez skierowanie korespondencji do dystrybutorów, a następnie biernie oczekiwała na oświadczenia swoich kontrahentów. Nie można zatem stwierdzić, że spółka dołożyła należytej staranności w podejmowanych działaniach. Odnosząc się do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, Prezes UOKiK wskazał, że jego podstawą było zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia użytkowników oraz dla środowiska, wynikające ze stwierdzonych niezgodności, a zatem z przekroczenia dopuszczalnych norm w zakresie zawartości metali ciężkich takich jak ołów i kadm. Szkodliwość tych pierwiastków była i jest przedmiotem opracowań naukowych, które przemawiają jednogłośnie za szkodliwością kadmu nie tylko dla zdrowia i życia człowieka, ale również o jego negatywnym wpływie na środowisko naturalne Na ww. decyzję spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie: - art. 80 k.p.a. w zakresie oceny transakcji dokonanych przez przedsiębiorcę z podmiotami prowadzącymi jednoosobowa działalność gospodarczą, gdzie przedmiotem transakcji była sprzedaż jednej sztuki wyrobu i uznanie przez organ przedmiotowych sprzedaży za dokonanych z dystrybutorem, a więc podmiotem który pośredniczy w drodze wyrobu od wytwórcy do konsumenta, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów, tj. z uwzględnieniem oświadczeń pochodzących od kontrahentów o nabyciu wyrobu do użytku własnego, jak i dokonana zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, powinna prowadzić do wniosku, że podmioty te są faktycznymi użytkownikami wyrobu, a nie jego dystrybutorami; 2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż strona w toku postępowania nie dołożyła należytej staranności w podejmowanych działaniach zmierzających do wycofania wyrobu z obrotu, w szczególności nie przedstawiła dowodów na kolejne próby kontaktu z kontrahentami, podczas gdy spółka nigdy nie została zobowiązana do przedstawiania dowodów prowadzenia przez siebie korespondencji z kontrahentami, jak i dowodów kontaktu telefonicznego i osobistego; co w konsekwencji wszystko wyżej wskazane doprowadziło do błędnego uznania przez organ, że spółka nadal nie wycofała wyrobu z obrotu oraz, że w toku postępowania nie dołożyła należytej staranności w podejmowanych przez siebie działaniach, a zatem naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 135 k.pa. w zw. z art. 41c ust. 9 ustawy o systemie oceny zgodności, polegające na nieuzasadnionej odmowie wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji I instancji, gdy tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do jego zastosowania. Mając na uwadze powyższe zarzuty, spółka wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części; o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skierowanej do organu korespondencji, tj.: faktur załączonych do pisma z 9 marca 2020 roku na fakt sprzedaży wyrobu osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej (sprzedaż została potwierdzona fakturą bez numeru NIP), a więc konsumentom, gdzie wystarczające było ich powiadomienie o stwierdzonych niezgodnościach, co spółka uczyniła w początkowej fazie postępowania przed UOKiK, dokumentów przekazanych do UOKiK w pismach wysłanych po dniu 9 marca 2020 r., tj. faktur korekt i stosownych oświadczeń pochodzących od podmiotów, które nabyły wyrób na fakt wycofania wyrobu z obrotu, których przeprowadzenie jest niezbędne do wyjaśnienia okoliczności sprawy i jednocześnie nie spowoduje przedłużenia postępowania; a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja ani poprzedzająca ją decyzja nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Należy w tym miejscu podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Tym samym ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), co pozwala na ocenę prawidłowości zastosowania przez organy w przedmiotowej sprawie przepisu art. 41c ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności. Stosownie zatem do art. 41c ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że wyrób nie spełnia zasadniczych, szczegółowych lub innych wymagań, a strona postępowania nie podjęła działań, o których mowa w art. 41b ust. 1, organ prowadzący postępowanie może, w drodze decyzji: 1) nakazać wycofanie wyrobu z obrotu lub z użytku; 2) zakazać udostępniania wyrobu; 3) ograniczyć udostępnianie wyrobu; 4) nakazać stronie postępowania powiadomienie konsumentów lub użytkowników wyrobu o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, określając termin i sposób powiadomienia. Z kolei w myśl przywołanego powyżej art. 41b ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie może, w drodze postanowienia, wyznaczyć stronie postępowania termin na usunięcie niezgodności wyrobu z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami albo wycofanie wyrobu z obrotu lub z użytku oraz powiadomienie konsumentów lub użytkowników wyrobu o stwierdzonych niezgodnościach, określając termin i sposób powiadomienia. W związku z powyższym pierwszą kwestią, którą należy poddać ocenie w rozpoznawanej sprawy jest to, czy skontrolowany wyrób istotnie nie spełniał zasadniczych, szczegółowych lub innych wymagań, a jeżeli tak, to czy skarżąca podjęła właściwe działania celem usunięcia niezgodności oraz finalnie, czy organ zastosował właściwą sankcję. Punktem wyjścia jest art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie zgodności, zgodnie z którym wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o systemie zgodności. Dokonanie oceny zgodności, jest przy tym obowiązkowe przed wprowadzeniem wyrobu do obrotu lub oddaniem do użytku (art. 6 ust. 2 ustawy o systemie zgodności). I tak, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o systemie zgodności, to minister właściwy ze względu na przedmiot oceny zgodności określa, w drodze rozporządzeń, zasadnicze wymagania dla wyrobów podlegających ocenie zgodności oraz procedury oceny zgodności, biorąc pod uwagę rodzaje wyrobów oraz stopień stwarzanych przez nie zagrożeń, a także inne wymagania zawarte w dyrektywach nowego podejścia. Minister właściwy ze względu na przedmiot oceny zgodności określi, wydając rozporządzenia, o których mowa w ust. 1, w szczególności metody badań, sposób oznakowania wyrobów oraz wzór znaku (art. 9 ust. 2 ustawy o systemie zgodności). W przedmiotowej sprawie organ powołał się na rozporządzenie RoHS II, które to rozporządzenie określa zasadnicze wymagania dotyczące ograniczenia stosowania niektórych niebezpiecznych substancji w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, którego prawidłowe działanie jest uzależnione od dopływu prądu elektrycznego lub od obecności pola elektromagnetycznego oraz mogącym służyć do wytwarzania, przesyłania i pomiaru prądu lub pola elektromagnetycznego i zaprojektowanym do użytkowania przy napięciu elektrycznym nieprzekraczającym 1000 V dla prądu przemiennego oraz 1500 V dla prądu stałego, dalej "SEE"; procedury oceny zgodności SEE; sposób oznakowania SEE oraz wzór znaku (§ 1 ust. 1 rozporządzenie RoHS II). Stosownie zaś do § 4 ust. 1 rozporządzenia RoHS II, maksymalna dopuszczalna wartość stężenia wagowego w materiałach jednorodnych wynosi: 1) 0,1% - w przypadku: ołowiu, rtęci, sześciowartościowego chromu, polibromowanych bifenyli oznaczonych symbolem "PBB", polibromowanych eterów difenylowych oznaczonych symbolem "PBDE", ftalanu di-2-etyloheksylu oznaczonego symbolem "DEHP", ftalanu benzylu butylu oznaczonego symbolem "BBP", ftalanu dibutylu oznaczonego symbolem "DBP", ftalanu diizobutylu oznaczonego symbolem "DIBP"; 2) 0,01% - w przypadku kadmu. W rozpoznawanej sprawie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i przeprowadzonych badań laboratoryjnych, nie ulega wątpliwości, że kontrolowany wyrób nie spełniał wymagań w zakresie dopuszczalnej wartości ołowiu i kadmu w połączeniu lutowanym, tj.: - w przypadku ołowiu (Pb) stwierdzono: >1300 mg/kg w wyniku badania przesiewowego oraz >2000 mg/kg w wyniku badania chemicznego, na dopuszczalne 1000 mg/kg, - w przypadku kadmu (Cd) stwierdzono: >300 mg/kg w wyniku badania przesiewowego oraz >200 mg/kg w wyniku badania chemicznego, na dopuszczalne 100 mg/kg. Odnosząc się zatem do kwestii podjęcia przez skarżącą właściwych działań celem usunięcia niezgodności, należy stwierdzić, że spółka co prawda przedstawiała dokumenty potwierdzające wycofanie wyrobu z obrotu przez dystrybutorów, jednakże nie wykazała wycofania wyrobu z obrotu przez wszystkich dystrybutorów. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że dystrybutorem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która dostarcza lub udostępnia wyrób po jego wprowadzeniu do obrotu (art. 5 pkt 23 ustawy o systemie oceny zgodności). Podobnie dystrybutora definiuje art. 2 pkt 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz.Urz. UE L 2008.218.30), dalej "rozporządzenie 765/2008", zgodnie z którym dystrybutor to każda osoba fizyczna lub prawna w łańcuchu dostaw, inna niż producent lub importer, która udostępnia produkt na rynku. Natomiast definicja udostępnienia wyrobu określona została w art. 2 pkt 1 i oznacza każde dostarczenie produktu w celu jego dystrybucji, konsumpcji lub używania na rynku wspólnotowym w ramach działalności handlowej, odpłatnie lub nieodpłatnie. Tym samym, Sąd podziela stanowisko organu, że bez znaczenia pozostaje cel, w jakim osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą dokonała nabycia wyrobu, o ile cel ten związany jest z prowadzoną działalnością gospodarczą na rynku wspólnotowym. Zakup w celu dalszej dystrybucji, jak również użytkowania w ramach prowadzenia działalności gospodarczej, stanowią okoliczność przemawiającą za uznaniem takiego podmiotu za jego dystrybutora. Bez znaczenia pozostają również takie okoliczności, jak ilość zakupionego wyrobu lub czy zakupu dokonano z chęci uzyskania zysku. Prezes UOKiK słusznie zatem uznał, że w przypadku nabycia wyrobów przez osoby fizyczne, dla uznania ich za konsumentów, nie będących dystrybutorami konieczne było udowodnienie, że określone indywidualnie podmioty dokonały zakupu na własny użytek, w sposób nie związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ był zobowiązany do oceny okoliczności dla każdego z kontrahentów spółki z osobna. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła dowodów na to, że jej kontrahenci są konsumentami, a nie dystrybutorami przedmiotowego wyrobu. Za niezasadny należało zatem uznać zarzut naruszenia przez organ art. 80 k.p.a. przez swobodną ocenę dowodów i przyjęcie, że transakcje dokonywane przez przedsiębiorcę z podmiotami prowadzącymi jednoosobową działalność gospodarczą, gdzie przedmiotem transakcji była sprzedaż jednej sztuki wyrobu, były dokonywane z dystrybutorem. Tak więc w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu, organ właściwie zastosował przepis art. 41c ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, a swoje rozstrzygnięcie uzasadnił uwzględniając realia rozpatrywanego przypadku. Dokonując oceny przeprowadzonych dowodów organ nie naruszył wyrażonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów, a wydane decyzje szczegółowo uzasadnił, odnosząc się do twierdzeń strony prezentowanych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 135 k.p.a. Ponadto, Sąd nie dostrzegł także takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.