III SA/Gl 364/20
Sądy administracyjne2020-11-24
Sygnatura
III SA/Gl 364/20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-11-24
Rodzaj
Wyrok WSA w Gliwicach
Sędziowie
Anna ApolloMałgorzata HermanMarzanna Sałuda
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Rektora Uniwersytetu "A" w K. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z [...] r.nr [...] Rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach uchylił decyzję Zastępcy Dyrektora Kolegium Indywidualnych Studiów Międzyobszarowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach z [...] r. i skreślił M. K. (dalej określanego jako skarżący lub student) z listy studentów drugiego roku indywidualnych studiów międzyobszarowych w roku akademickim 2016/2017 z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru.
W podstawie prawnej decyzji powołał art. 276 ustawy z 30 sierpnia 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej określanej skrótem K.p.a.) 190 ust. 3 w związku z art. 190 ust. 2 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 poz. 1842).
Uzasadniając decyzję ustalił na wstępie, że decyzją z [...] r. podjętą przez Zastępcę Dyrektora Kolegium Indywidualnych Studiów Międzyobszarowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach student został skreślony z listy studentów indywidualnych studiów międzyobszarowych - studia stacjonarne pierwszego stopnia, z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru czwartego w roku akademickim 2016/2017.
W odwołaniu student wniósł o uchylenie powyższej decyzji. Problemy z terminową realizacją podstawowych obowiązków studenta - jak podkreślił - wyniknęły z jego sytuacji życiowej, która "dopiero w ostatnim okresie weszła w fazę stabilizacji".
Rektor, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, w decyzji z dnia [...] r. o nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Pismem z 15 czerwca 2018 r. student złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Rektora z [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 8 kwietnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Gl 715/18 uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że organ drugiej instancji utrzymał w mocy wspomnianą decyzję nie badając uprzednio legitymacji i kompetencji organu podejmującego sporną decyzję, która - zdaniem Sądu - została wydana przez osobę nieupoważnioną do wydawania decyzji w zakresie skreślenia z listy studentów. Kolegium ISM jako międzywydziałowa jednostka organizacyjna Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach prowadząca studia w obszarach kształcenia zgodnych z kierunkami studiów prowadzonymi na UŚ, czyli prowadząca działalność dydaktyczną działa poprzez swe organy, którymi są zarówno Dyrektor Kolegium ISM, jak i jego zastępca. Dyrektor Kolegium ISM powierza zastępcy wykonywanie określonych zadań. Sąd stwierdził, że Dyrektorowi Kolegium ISM w stosunku do studentów ISM przysługują kompetencje przydane dziekanowi (kierownikowi podstawowej jednostki administracyjnej), co wprost zostało wyartykułowane w Regulaminie Kolegium ISM Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 10 Rektora Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach z dnia 7 lutego 2014 r. w § 5 ust. 3 pkt 1 - Dyrektor Kolegium ISM w stosunku do studentów ISM - jako przełożony studentów ISM - wykonuje uprawnienia dziekana. Natomiast Sąd stwierdził brak należytego umocowania zastępcy Dyrektora Kolegium ISM w zakresie podejmowania decyzji o skreśleniu.
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji pominął całkowicie kwestię upoważnienia do wydania decyzji w spornym zakresie czym dopuścił się naruszenia przepisów postępowania. Organ drugiej instancji nie rozważył kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności prawnej. Pominięte ustalenia dotyczyły istnienia podstawy prawnej do działania przez organ I instancji (brak należytego upoważnienia zastępcy Dyrektora ISM do podjęcia decyzji o skreśleniu). Tym samym organ II instancji naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę i kierując się wskazaniami sądu Rektor uznał, ze decyzja organu pierwszej instancji została wydana bez należytego umocowania. I dlatego, jako wadliwą, wyeliminował ją z obrotu prawnego.
Odnosząc się do kwestii zaistnienia podstaw do skreślenia studenta z listy studentów wskazał, ze że zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że na podstawie decyzji z [...] r, podjętej przez Wydziałową Komisję Rekrutacyjną Kolegium Indywidualnych Studiów Międzyobszarowych student został przyjęty na indywidualne studia międzyobszarowe (stacjonarne pierwszego stopnia) na rok akademicki 2015/2016. Kierunkiem wiodącym wskazanym przez w deklaracji z 24 września 2015 r. było kulturoznawstwo. Pierwszy rok studiów został przez studenta zaliczony w całości. Jednak w roku akademickim 2016/2017, student nie uzyskał zaliczenia semestru trzeciego (zimowego) w terminie określonym w regulaminie studiów - § 21 ust 5 Regulaminu studiów w Uniwersytecie Śląskim uchwalonego przez Senat UŚ uchwałą nr 127 z dnia 24 kwietnia 2012 r. ze zm. (zw. dalej regulaminem) stanowi, że zaliczenie semestru zimowego powinno nastąpić nie później niż do 15 marca; na wniosek studenta dziekan może w uzasadnionych przypadkach przedłużyć ten termin. Ponieważ student jest zobowiązany do uczestniczenia w zajęciach następnego semestru od jego początku bez względu na termin zaliczenia poprzedniego semestru, 28 marca 2017 r. zatwierdzony został przedłożony przez studenta plan zajęć w semestrze letnim drugiego roku Indywidualnych Studiów Międzyobszarowych w roku akademickim 2016/2017 dla semestru czwartego. W dniu 13 kwietnia 2017 r. student skontaktował się z Sekretariatem KISM prosząc o przedłużenie terminu do zaliczenia wspomnianego semestru trzeciego - zapewniając wówczas, że do 30 kwietnia 2017 r. złoży wszystkie wymagane dokumenty w celu rozliczenia trzeciego semestru. Sekretariat KISM poinformował, że aby to było możliwe, student powinien - za pośrednictwem USOS - złożyć formalny wniosek o przedłużenie sesji zimowej. W dniu 19 kwietnia 2017 r. student skontaktował się z Sekretariatem twierdząc, że nie może pan złożyć takiego wniosku poprzez USOS (z przyczyn technicznych). Faktycznie nie złożył go, ani wówczas, ani nigdy później. Z uwagi na brak rozliczenia trzeciego semestru do dnia 30 kwietnia 2017 r. w dniu 17 maja 2017 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie skreślenia pana z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie, (w aktach sprawy brak potwierdzenia doręczenia tego dokumentu). Decyzją z [...] r. został skreślony z listy studentów z powodu niezaliczenia trzeciego semestru studiów (decyzja ta została doręczona 26 października 2017 r.).
Od tej decyzji odwołał się student twierdząc, że obowiązki pracownicze (zatrudnienie od lutego 2017 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku w Sądzie Okręgowym w K.), jak również prowadzona wówczas działalność gospodarcza oraz członkostwo w zarządzie fundacji zajmującej się działalnością kulturalną istotnie ograniczyły panu możliwość uczęszczania na zajęcia na Uczelni przed godziną 16:00. Do odwołania student dołączył kopie stron indeksu z wpisami z modułów z semestru trzeciego i na tej podstawie jego odwołanie zostało uwzględnione w całości, a decyzja o skreśleniu – cofnięta. Nadal pozostała kwestia rozliczenia semestru czwartego w roku akademickim 2016/2017, które - zgodnie z wspomnianym wyżej § 21 ust 5 regulaminu, powinno nastąpić nie później niż do 25 września 2017 r. Dlatego 17 stycznia 2018 r. zostało z urzędu wszczęte postępowanie majce na celu skreślenie studenta z listy studentów Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach - program studiów: indywidualne studia międzyobszarowe. Zawiadomienie zostało mu doręczone 22 stycznia 2018 r. Zaś [...] r. została wydana decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia czwartego semestru (semestr letni) w roku akademickim 2016/2017. Bowiem student nie przedłożył w sekretariacie Kolegium ISM dokumentów potwierdzających zaliczenie letniego semestru.
W opisanym już odwołaniu od tej decyzji student wniósł o jej uchylenie i umożliwienie mu zaliczenie semestru letniego i kontynuację studiów. Zakwestionował także prawidłowość doręczenie mu decyzji organu pierwszej instancji.
Ponownie zatem rozważając przesłanki warunkujące skreślenie studenta z listy studentów Rektor zaznaczył, że zgodnie z § 25 ust. 1 regulaminu w stosunku do studenta, który nie uzyskał zaliczenia semestru dziekan wydaje odpowiednio decyzję o skierowaniu na powtarzanie modułu bądź modułów i warunkowym wpisie na następny semestr (jeśli student nie uzyskał zaliczenia z nie więcej niż dwóch modułów) albo decyzję o powtarzaniu semestru (w innych przypadkach - kiedy pierwszego wariantu nie można zastosować). Tego rodzaju decyzje dziekan wydaje wyłącznie na wniosek studenta. W niniejszym przypadku brak w aktach sprawy wspomnianych wniosków dotyczących semestru czwartego. Brak również wniosków o przedłużenie zaliczenia wspomnianego semestru - zarówno w roku akademickim 2016/2017, jak również 2017/2018, w którym to planowo miał pan ukończyć studia licencjackie. Wobec braku wspomnianych wniosków - czy to o powtarzanie modułów, czy semestru lub wniosków o przedłużenie terminu zaliczenia semestru, została podjęta decyzja o skreśleniu pana z listy studentów, która co do meritum była zasadna - nieuzyskania zaliczenia semestru czwartego.
Pokreślił także, że podstawowe obowiązki studenta to postępowanie zgodne z przepisami obowiązującymi w uczelni, uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych i wypełnianie obowiązków wynikających z programu kształcenia - wszystko to w rozsądnych ramach czasowych określonych w regulaminie. Tymczasem student miał poważne problemy z terminowym wypełnianiem podstawowych obowiązków studenta, zwłaszcza z terminowym zaliczaniem kolejnych semestrów. Wszystkie argumenty dotyczące jego pracy zawodowej, wszystkich innych przeszkód - jak działalność w fundacji, niestabilność sytuacji życiowej, nie mogą być wzięte pod uwagę, ponieważ obowiązują go dokładnie te same przepisy regulujące prawa i obowiązki, co pozostałych studentów i oczekiwanie wyjątkowego traktowania w tej sytuacji jest nieuprawnione. Nadto, do dnia wydania decyzji brak jest dowodów na uzyskanie przez studenta zaliczenia semestru czwartego (letniego) do dnia 30 września 2017 r., brak podań o przedłużenie terminów, brak wyjaśnień takiego stanu rzeczy. Zatem zaistniały podstawy faktycznej i prawne z art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie wyższym do skreślenia go z listy studentów.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący student decyzji Rektora Uniwersytetu Śląskiego z [...] r. zarzucił naruszenie:
- art. 138 1 pkt 2 K.p.a. i art. 15 K.p.a. poprzez naruszenie przez organ swojej kompetencji merytoryczno-reformacyjnej w postaci powtórzenia treści uchylonej decyzji organu I instancji oraz pominięcie przez organ do faktu wydania dwóch decyzji pierwszoinstancyjnych;
- art. 107 1 i 3 K.p.a., w zw. z art. 140 K.p.a. oraz art. 153 P.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji, a w szczególności niezastosowanie się przez organ do wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 8 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/GL 715/18;
- art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez przyjęcie, iż Dyrektor Kolegium Indywidualnych Studiów Międzyobszarowych jest kierownikiem podstawowej jednostki organizacyjnej w rozumieniu w/w przepisu.
- art. 10 § 1, art. 61 § 4 i art. 81 K.p.a. poprzez naruszenie przysługującego stronie prawa czynnego udziału w postępowaniu poprzez wyznaczenie terminów w postępowaniu administracyjnym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii;
- art. 6 art. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. — poprzez przeprowadzenie wadliwego postępowania administracyjnego oraz nierozważenie interesu skarżącego, które doprowadziło do wydania dwóch decyzji pierwszoinstancyjnych bez umocowania oraz wydania wadliwej decyzji reformatoryjnej.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzających ją decyzji Dyrektora Kolegium Indywidualnych Studiów Międzyobszarowych z dnia [...] r. i z dnia [...] r. ewentualnie o uchylenie wszystkich wskazanych wyżej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając zarzuty zaznaczył, że [...] r. organ wydał decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Decyzja nie została doręczona skarżącemu, albowiem operator pocztowy umieścił w skrzynce pocztowej jedyne drugie awizo, nie dokonując pierwszej awizacji, w efekcie czego skarżący wyjął awizo ze skrzynki po upływie terminu do odebrania przesyłki i została ona zwrócona. Pomimo nieprawidłowego doręczenia decyzji skarżący wniósł z ostrożności odwołanie od niedoręczonej decyzji, w którym wskazał m.in. na fakt nieprawidłowego doręczenia.
W dniu [...] r. Dyrektor Kolegium Indywidualnych Studiów Międzyobszarowych wydał decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów z powodu niezaliczenia czwartego semestru studiów. Po uprawomocnieniu się wyroku sądu uchylającego pierwsza decyzję Rektora z [...] r. organ drugiej instancji w piśmie z 16 marca 2020 r, (data doręczenia: 19 marca 2020 r.) poinformował skarżącego o toczącym się w sprawie postępowaniu i przysługującym mu prawie do czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania, do wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszania nowych dowodów w sprawie, a także do przejrzenia akt do dnia 24 marca 2020 r.
Skarżący nie mógł jednak skorzystać z przysługujących mu praw. Wobec wprowadzenia w marcu 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii i konieczności pozostania w domu skarżący próbował skontaktować się z uczelnią poprzez email i telefon. Wiadomości elektroniczne nie zostały doręczone, zaś telefon nie odpowiadał.
Dalej skarżący uzasadniając zarzut naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. wskazał, że decyzja reformatoryjna, w odróżnieniu od decyzji kasacyjnej, zostaje wydana przede wszystkim w razie naruszenia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym prawa materialnego albo w razie stwierdzenia uchybień merytorycznych decyzji czy dokonania przez organ drugiej instancji odmiennych ustaleń faktycznych, na podstawie powtórzonych dowodów lub nowych dowodów dopuszczonych dla stwierdzenia nowych faktów.
W przekonaniu skarżącego organ drugiej instancji, uchylając decyzje organu pierwszej instancji i jednocześnie orzekając merytorycznie podjął próbę niedopuszczalnej konwalidacji decyzji pierwszoinstancyjnych czym naruszył również zasadę dwuinstancyjności postępowania. Istotą postępowania odwoławczego jest bowiem ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji uchylając decyzję I instancji, a następnie powtarzając jej treść w istocie pozbawił skarżącego prawa do ponownego rozpoznania sprawy.
W przekonaniu skarżącego organ odwoławczy powinien uchylić decyzje i umorzyć postępowanie na zasadzie art. 138 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Podkreślił także, odwołując się do wyroku WSA w Gliwicach z 8 kwietnia 2019 r. że Kolegium ISM nie prowadzi żadnej działalności dydaktycznej i nie wydaje dyplomów ukończenia studiów, a jedynie koordynuje naukę studentów na różnych wydziałach. Nie może zatem stanowić podstawowej jednostki organizacyjnej Uczelni w rozumieniu regulaminu UŚ. W konsekwencji Dyrektor Kolegium nie był uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych o kreśleniu studenta z listy studentów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jako pozbawionej podstaw. Nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. stawiany w skardze albowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie ze wskazana w podstawie prawnej decyzji regulacją tj. przepisem art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a.
Podkreślił, że najistotniejszy w sprawie jest fakt niezaliczenia semestru przez studenta. Tej okoliczności faktycznej skarżący skutecznie nie podważył.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325., dalej P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dalej należy zauważyć, że Przewodniczący Wydziału III tut. Sądu, powołując się na art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374 ze zm., dalej uCOVID-19) oraz rozporządzanie nr 31 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 października 2020 r, w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach dalszych działań profilaktycznych przeciwdziałających rozprzestrzeniania się wirusa SARScoV-2, skierował sprawę na posiedzenie niejawne, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym, strony postępowania zawiadomiono o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi. Ponadto pouczono strony, że mają prawo w terminie 5 dni od daty otrzymania zawiadomienia do pisemnego dodatkowego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w granicach zarzutów złożonej skargi kasacyjnej.
Zdaniem Sądu, uwzględniając zasadę jawności posiedzeń sądowych (art. 10 P.p.s.a.) i regułę rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych w formie rozprawy (art. 90 § 1 P.p.s.a.), przy jednoczesnym zastrzeżeniu wyjątku od nich, gdy przewiduje to "przepis szczególny", przy odpowiednim zastosowaniu rozwiązań przewidzianych w art. 15zzs4 ust. 2 i 3 uCOVID-19, za dopuszczalne uznano rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Bowiem z powołanych przepisów wynika odpowiednio, że: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących" (ust. 2) oraz "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów" (ust. 3). Należy mieć na względzie, że w pierwotnej wersji uCOVID-19 zamieszczono przepis art. 15 zzs ust. 6, z którego treści wynikało, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 "nie przeprowadza się rozpraw ani posiedzeń jawnych", z wyjątkiem rozpraw i posiedzeń jawnych w sprawach określonych w art. 14a ust. 4 i 5 tej ustawy, określonych mianem "pilnych". Uchylenie przepisów art. 14a i art. 15zzs uCOVID-19 nastąpiło jednocześnie z dodaniem do tej ustawy m. in. przywołanych uprzednio regulacji zawartych w jej art. 15 zzs4 ust. 2 i 3. Sens takiego działania ustawodawcy sprowadza się zatem do tego, że istniejący stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (co jest okolicznością notoryjną) nie stanowi aktualnie przeszkody m. in. do działania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Dodanie w uCOVID-19 przepisów art. 15 zzs4 ust. 2 i 3 nakazuje rozważyć, czy tam przewidziane rozwiązania – wobec niewątpliwie utrzymującego się stanu epidemii COVID-19, powinny mieć zastosowanie w stosunku do niniejszej sprawy. Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 P.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.
Wobec powyzszego skład Sądu rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że dopuszczalne będzie rozpoznanie wniesionej skargi na posiedzeniu niejawnym w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19, albowiem przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Rozpoznając zatem zarzuty skargi na posiedzeniu niejawnym oraz badając zaskarżoną decyzję we wskazanym wyżej zakresie – także stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. – Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ uczelni przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu wpływającym na wynik sprawy.
Przystępując do kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wyżej wskazanych kryteriów należy w pierwszej kolejności rozważyć kwestię właściwości organów orzekających w sprawie. Także w kontekście pierwszego wyroku wydanego w rozpatrywanej sprawie przez WSA w Gliwicach 8 kwietnia 2019 r.
Postępowanie w sprawie zostało formalnie wszczęte zawiadomieniem z 17 stycznia 2018 r. doręczonym skutecznie skarżącemu 22 stycznia 2018 r. W tym czasie obowiązywała ustawa z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i jej art. 190 ust. pkt 3 pozwalający na skreślenie studenta z listy studentów oraz § 25 ust. 1 pkt 3 starego z Regulaminu studiów na Uniwersytecie Śląskim. Zgodnie z zapisem § 25 ust. 1 pkt 3 tego regulaminu dziekan, w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru wydaje decyzje o skreśleniu go z listy studentów.
Uczelnia publiczna, a taki status posiadał i posiada Uniwersytet Śląski, jako część systemu nauki polskiej i systemu edukacji narodowej, w świetle zarówno ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jak i przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce jest uważany za zakład administracyjny, wykonujący zadania publiczne stosownie do zapisów powołanych ustaw. Na podstawie art. 70 Prawa o szkolnictwie wyższym kierownik podstawowej jednostki uczelni, czyli, w świetle regulacji starego Regulaminu, dziekan wydziału, był uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych dotyczących studentów danego wydziału.
W tym miejscu należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 8 kwietnia 2019 r. stwierdził, mając na uwadze brzmienie w/w § 1 pkt 6 Regulaminu, gdzie zdefiniowano pojęcie dziekana jako kierownika wydziału lub jednostki organizacyjnej prowadzącej działalność dydaktyczną oraz brzmienie § 1 Załącznika nr 2 do Uchwały nr 91 Senatu UŚ z 25 kwietnia 2017r. do Regulaminu, który stanowi, iż ISM w Uniwersytecie Śląskim organizowane są przez Kolegium ISM w obszarach kształcenia zgodnych z kierunkami studiów prowadzonymi w uczelni ISM, Zatem, zdaniem składu orzekającego, co wynika wprost z treści tego przepisu, są prowadzone przez jednostkę prowadzącą działalność dydaktyczną.
Dalej WSA stwierdził, iż jak wynika z Regulaminu Kolegium ISM Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach stanowiącego Załącznik do Zarządzenia nr 10 Rektora Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach z dnia 07.02.2014 r., Kolegium organizuje indywidualne studia miedzyobszarowe w rozumieniu art. 8 ust 2 ustawy w obszarach kształcenia zgodnych z kierunkami studiów prowadzonych w Uniwersytecie Śląskim (§ 2), organami Kolegium ISM są Dyrektor Kolegium, jego zastępca oraz Rada Kolegium ISM, Dyrektor Kolegium ISM w stosunku do studentów przyjętych na studia odbywane w systemie indywidualnych studiów międzyobszarowych jako przełożony studentów ISM wykonuje uprawnienia dziekana, Dyrektor Kolegium ISM powierza zastępcy wykonywanie określonych działań ( § 5 ust. 3 pkt 1, pkt 5) .
Analizując przytoczone regulacje na tle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, przy przyjęciu, iż Kolegium ISM stanowi międzywydziałową jednostką organizacyjną Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (§ 1) jego organami są zarówno Dyrektor Kolegium ISM jak i jego zastępca (§ 4) WSA doszedł do wniosku, iż decyzję indywidualną w sprawie skreślenia z listy studentów w przypadkach określonych w (§ 10a ust. 2 pkt 3 Regulaminu) może wydać tylko dziekan. Tym samym tylko jego legitymacja i kompetencje stanowią o ważności decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Każdy inny podmiot, który wydałby decyzję w przedmiocie skreślenia z tej listy może działać w tym zakresie wyłącznie z jego upoważnienia, które musi być jednoznacznie skonkretyzowane co do przedmiotu i podmiotu sprawy.
Z przedłożonego na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2019 r. upoważnienia Dyrektora Kolegium ISM Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach udzielonego w trybie art. 268 K.p.a. dla ówczesnego zastępcy Dyrektora ISM Uniwersytetu Śląskiego, do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń nie wynika by wskazany zastępca umocowany był do działania w przedmiocie podjęcia decyzji w zakresie skreślenia z listy studentów. W upoważnieniu Dyrektor Kolegium ISM udzielił bowiem Zastępcy Dyrektora Kolegium ISM jedynie upoważnienia do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń w następującym zakresie: 1. Naboru na studia prowadzone przez Kolegium ISM, 2. Spraw dotyczących prowadzonych przez Kolegium ISM studiów stacjonarnych 3. Odpowiedzialności dyscyplinarnej studentów 4. Pomocy materialnej i warunków bytowo-socjalnych studentów, 5. Zaliczania kolejnych semestrów i lat studiów, 6. Organizacji i zabezpieczania prawidłowego przebiegu toku studiów oraz działań dostosowujących do modernizowanych przepisów dotyczących szkolnictwa wyższego 7. Nadzoru nad działalnością samorządu studenckiego ISM oraz kół naukowych funkcjonujących w jednostce 8. Koordynacji i nadzoru prawidłowości działań dydaktycznych w odniesieniu do wydziałów współtworzących Kolegium ISM dotyczących studentów Kolegium, 9. Składania podpisów na fakturach oraz zamówieniach finansowych z różnych funduszy Kolegium, 10. Wystawiania i akceptacji merytorycznej delegacji służbowych oraz wniosków urlopowych pracowników, 11. Składania podpisów na zaświadczeniach do ZUS i innych organów i urzędów, dotyczących aktualnych i byłych studentów oraz pracowników Kolegium. Wskazane upoważnienie nie zawierało zatem umocowania do podjęcia decyzji w przedmiocie możliwości skreślenia z listy studentów.
W świetle powyższego orzeczenia sprawa skreśleni skarżącego z listy studentów "wróciła" do organu w celu ponownego jej rozpatrzenia. Zaś w świetle art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., I GSK 534/12, LEX nr 1487724, i wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., II FSK 1404/13, LEX nr 1774161). Ustanowiona w art. 153 P.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą również każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r., II FSK 2506/12). Ponadto ani organ administracji, ani sąd, prowadząc przedmiotową sprawę nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu tegoż wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Podkreślić przy tym należy, że swoją ocenie WSA w Gliwicach wyraził na tle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a także decyzji z 27 marca 2018 r. Późniejsza zmiana stanu faktycznego lub prawnego może mieć wpływ na dopuszczalność odstąpienia od wyrażonego poglądu prawnego. I właśnie zmiana stanu prawnego miała wpływ na sposób procedowania w sprawie.
Przepisy ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym na podstawie art. 169 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 zwanej "ustawą wprowadzającą"),) przestały obowiązywać z dniem wejścia w życie nowej regulacji z wyjątkiem art. 98, art. 100, art. 101, art. 102, art. 103, art. 103a, art. 104 i art. 106, które utraciły moc z dniem 31 grudnia 2018 r. Zatem dla oceny legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Rektora ma art. 228 ust. 2 ustawy wprowadzającej, zgodnie z którym z dniem 30 września 2019 r. rady podstawowych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 60 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, oraz kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 60 ust. 6 tej ustawy, przestają być organami uczelni. Użyty w powyższym przepisie zwrot "przestają być organami uczelni", dotyczący wskazanych w nim jednostek, jest jasny. Z przepisu tego wynika, że od 1 października 2019 r. dziekan, odpowiednio Dyrektor ISM przestał być organem uczelni, a co za tym idzie, nie było już dopuszczalne prowadzenie przez niego postępowania we własnym imieniu w pierwszej instancji. Jednocześnie ustawa wprowadzająca nie przewidziała dla tego organu "następstwa prawnego", tak jak to uczyniła w ust. 4 w stosunku do rektorów. Zgodnie bowiem z art. 228 ust. 4 ustawy wprowadzającej, z dniem 1 października 2019 r. rektorzy wstępują w prawa i obowiązki kierowników podstawowych jednostek organizacyjnych.
Z kolei w świetle art. 17 ustawy Prawo szkolnictwie wyższym i nauce organem uczelni publicznej jest rada uczelni, senat i rektor. Zgodnie zaś z art. 23 ust. 4 cytowanej ustawy rektor ma prawo wydawania decyzji jako organ pierwszej instancji i służy od nich wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zatem jest organem publicznym uprawnionym, w zmienionym stanie prawnym, do wydania decyzji dotyczącej skreślenia studenta z listy studentów jako organ pierwszej instancji. Podobnie jak na podstawie art. 268a K.p.a. był uprawniony do upoważnienia dziekana wydziału do wydawania decyzji administracyjnych w jego imieniu w opisanym w upoważnieniu zakresie. Zwłaszcza, że zarówno w świetle § 25 starego regulaminu jak i § 28 nowego regulaminu UŚ to dziekan rozstrzyga o skreśleniu z listy studentów. Skoro zaś na podstawie wyżej przytoczonego przepisu ustawy wprowadzającej dziekan nie jest już organem uczelni, to nie mógłby wydać decyzji administracyjnej, o której z kolei mowa w § 11 ust. 2 pkt 1 regulaminu ( w sprawie skreślenia studenta z listy studentów wydaje się decyzję administracyjną).
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, Rektor trafnie zinterpretował wyrok WSA w Gliwicach z 8 kwietnia 2019 r. w zakresie oceny upoważnienia, jakim dysponował Zastępca Dyrektora Kolegium ISM [...] r., kiedy w imieniu Dyrektora wydał decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów i jako wadliwą wyeliminował ją z obrotu prawnego. Racje ma przy tym skarżący, że organ odwoławczy, stwierdzając nieważność decyzji administracyjnej z uwagi na podpisanie decyzji administracyjnej przez osobę do tego nieupoważnioną, winien był taką decyzje uchylić. Jednak w okolicznościach niniejszej sprawy, z uwagi na zmieniony stan prawny Rektor nie mógł już przekazać sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Kolegium ISM, bowiem utracił on kompetencje do wydawania decyzji administracyjnej o skreśleniu studenta z listy studentów. Sam stał się organem pierwszej, a zarazem drugiej instancji. Odwołanie skarżącego stało się w istocie wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy.
Odnosząc się do zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji przypomnieć należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2) P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Przypadki gdy decyzja wydana jest z rażącym naruszeniem prawa mają miejsce wówczas, kiedy naruszono przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, przepis jest jasny i precyzyjny. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja, uznana za rażąco naruszającą prawo. Chodzi o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Z nieważnością postępowania mamy do czynienia wtedy, gdy wada tkwi w samej decyzji.
Po drugie i co istotniejsze w rozpatrywanej sprawie, jest ona po raz drugi rozpatrywana przez sąd. W świetle wyżej omówionego art. 153 P.p.s.a. strony (uczestnicy) postępowania sądowoadministracyjnego, w tym skarżone organy i strony postępowania administracyjnego, inne organy administracji publicznej, kolejne składy sądów administracyjnych wszystkich instancji oraz inne sądy i podmioty prawne nie mogą nie tylko wydawać aktów i podejmować czynności sprzecznych z prawomocnym orzeczeniem i prawomocną oceną prawną sądu administracyjnego (np. w formie decyzji administracyjnych lub wyroków), lecz także nie mogą żądać ponownego wszczęcia postępowania lub badania w toku już wszczętego postępowania tych zagadnień faktycznych i prawnych, które zostały ocenione.
Warto podkreślić, że określone przez ustawodawcę kompetencje sądu w fazie orzekania w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne lub postanowienia zawarte w art. 145 § 1 P.p.s.a. wskazują na kolejność kontroli dokonywanej przez sąd z punktu widzenia istoty wad aktu administracyjnego, przy czym w pierwszej kolejności akt podlega badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących jego nieważnością, w dalszej kolejności wad postępowania uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego, następnie pozostałych wad postępowania z punktu widzenia możliwości ich istotnego wpływu na wynik postępowania, a wreszcie uchybień polegających na naruszeniu prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie istnienia wad istotniejszych w myśl wyżej przyjętej hierarchii eliminuje potrzebę ustalania istnienia pozostałych wad.
Dokonując oceny decyzji z [...] r. WSA w Gliwicach w wyroku z 8 marca 2019 r. poddał ocenie także decyzję z [...] r. i nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia jej nieważności z uwagi na istnienie w obrocie prawnym wcześniejszej decyzji z [...] r. Uznał zatem, chociaż jasno nie wyartykułował tego w uzasadnieniu wyroku, ale w części historycznej uzasadnienia wyraźnie zawarł zapis o niedoręczeniu tej decyzji skarżącemu i o jej niezaistnieniu w obrocie prawnym, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego. Zresztą sam skarżący przyznał, że nie została mu ona prawidłowo doręczona. W konsekwencji powyższego kwestia ta nie podlega już ponownej ocenie w niniejszym postępowaniu sądowym. Jeżeli skarżący z takim stanowiskiem się nie zgadzał. Powinien był go zakwestionować w skardze kasacyjnej. Tego jednak nie uczynił.
Wobec powyższego zarzuty skarżącego naruszenia przez organ art. 145 § 1 pkt 2, P.p.s.a, art. 138 § 1 pkt 2, art. 140 okazały się niezasadne.
Przechodząc do oceny zasadności skreślenia skarżącego z listy studentów wskazać należy, że organ prawidłowo zastosował przepisy starej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Stosownie do brzmienia art. 276 ustawy wprowadzającej, zgodnie z którym postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów, które zostały wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce do dnia wejścia jej w życie nie zostały zakończone, prowadzi się na zasadach dotychczasowych.
Z akt administracyjnych w tym także uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że postępowanie w sprawie bezsprzecznie zostało wszczęte przed 1 października 2018 r. Skarżący prawidłowo o jego wszczęciu został zawiadomiony listownie zawiadomieniem z 23 lutego 2018 r. Wskazać dalej należy, że w powołanym art. 190 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym określone zostały przesłanki obligatoryjne i fakultatywne skreślenia z listy studentów. Zgodnie z art. 190 ust. 2 tej ustawy kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce; 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów; 4) niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne.
Jednocześnie kwestie skreślenia z listy studentów doprecyzowuje szczegółowo, Regulamin studiów, ustalony odrębnie dla każdej uczelni.
Na podstawie natomiast art. 263 ust. 1 ustawy wprowadzającej Senaty uczelni uchwalą regulaminy studiów na podstawie przepisów ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w terminie umożliwiającym ich wejście w życie nie później niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy - 1 października 2019 r. Jak stanowi art. 263 ust. 2 - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce Regulaminy uchwalone na podstawie art. 161 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3 zachowują moc do dnia wejścia w życie regulaminów, o których mowa w ust. 1.
W myśl § 28 ust. 1 pkt 3 nowego Regulaminu obowiązującego od 1 października 2019 r. dziekan rozstrzyga o skreśleniu studenta z listy studentów. Z § 39 tego regulaminu wynika, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego regulaminu stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc § 25 ust. 1 pkt 3 starego regulaminu obowiązującego do 30 września 2019 r. i prawidłowo powołanego w podstawie prawnej przez organ. Zauważyć w tym miejscu należy, że stary regulamin mówi o wydaniu przez dziekana decyzji. Nowy używa zwrotu "rozstrzyga". Jednakże, jak to już wyżej wskazano, biorąc pod uwagę treści art. 228 ust. 2 i 4 ustawy wprowadzającej, po 1 października 2019 r. dziekan, czy Dyrektor Kolegium ISM mający status podobny do dziekana, nie mógł już wydać decyzji we własnym imieniu. Przestał być organem.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że skarżący nie przedłożył dokumentów pozwalających na zaliczenie mu czwartego semestru studiów międzyobszarowych.
Przypomnieć zatem należy, iż w myśl art. 7 K.p.a. organy administracji w toku postępowania stoją na straży praworządności i winny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosowanie do art. 77 § 1 K.p.a. obowiązkiem organu jest zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, natomiast z art. 11 K.p.a. wynika jednoznaczny obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji powyższych zasad winno być zaś uzasadnienie decyzji, zawierające wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 K.p.a. W doktrynie podnosi się przy tym, iż decyzje administracyjne powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać zatem, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych oraz dokonał oceny tych materiałów.
Decyzja o skreśleniu z listy studentów ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ uczelni orzekając w konkretnej sprawie może więc, a nie musi skreślić studenta. Wybór taki nie może być jednakże dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 376/14 - dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie sądu organ dochował powyższych zasad przy rozpoznawaniu sprawy. W decyzji jasno wskazał na przyczynę skreślenia skarżącego z listy studentów – niezaliczenie czwartego semestru studiów międzyobszarowych. Zwrócił także uwagę na to, że skarżący miał już problemy z zaliczeniem trzeciego semestru studiów międzyobszarowych i że uczelnia poszła mu na rękę mimo przekroczenia wszelkich terminów. Jednak w przypadku czwartego semestru skarżący nie wykazał się już większą aktywnością w dążeniu do jego zaliczenia, a w każdym razie do wykazania tego faktu w postępowaniu administracyjnym.
Rację ma także organ, że to student ma obowiązek przestrzegać regulaminu studiów, w przypadku skarżącego studiów dziennych i nie może oczekiwać, ze to uczelnia będzie dostosowywać się do jego obowiązków wynikających z podjętej pracy zawodowej i wolnego czasu. Skarżącego obowiązują te same reguły, co pozostałych studentów studiów dziennych. Brak podstaw prawnych do zastosowania w stosunku do niego rozwiązań nie przewidzianych zarówno w ówcześnie obwiązującej ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym, jak i w regulaminie. To student ma obowiązek przestrzegać zasad, a nie uczelnia ma się dostosowywać do indywidualnych oczekiwań studenta i to nie korzystającego z indywidualnego toku studiów.
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy - w ocenie Sądu - kontrolowana decyzja nie nosi znamion dowolności i została oparta na prawidłowo zgromadzonym, a następnie ocenionym materiale dowodowym. Sąd rozumie brak akceptacji dla rozstrzygnięcia Rektora. Niemniej sądy administracyjne kontrolują zgodność z prawem działalności organów administracji publicznej i w swoim orzekaniu nie mogą uwzględniać innych kryteriów. Wydana w tej sprawie decyzja prawa nie narusza, dlatego też Sąd uznał, że wniosek o jej uchylenie nie mógł zostać uwzględniony. Niezaliczenie semestru lub roku w określonym terminie stanowić może podstawę do skreślenia z listy studentów, jeżeli studentowi nie przysługuje już prawo zaliczenia danego przedmiotu w innym przewidzianym prawem terminie. Skarżący nawet nie wykazał, że podjął próby zaliczenia wymaganych ćwiczeń i przedmiotów wymaganych na 4 semestrze wybranych przez niego studiów międzyobszarowych.
Odnosząc się do kwestii ograniczenia jego prawa do czynnego udziału w sprawie z uwagi na epidemię SARS COV-2 należy podkreślić, iż sąd administracyjny uwzględnienia skargę z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.) w przypadku, gdy stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Może to więc nastąpić po ustaleniu, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne.
Postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów zostało wszczęte w styczniu 2018 r. W piśmie z 19 marca 2018 r. skarżący wskazał, że odbywa po godzinach pracy praktyki studenckie, pisze pracę licencjacką i przygotował materiały do publikacji(których do pisma nie dołączył), że jest na ostatniej prostej do wyjścia z zaległości. W odwołaniu od decyzji z [...] r. podtrzymał argumenty z pisma z marca 2019 r. i wniósł o zrozumienie jego sytuacji. W skardze na decyzję Rektora z [...] r. także nie podnosił argumentów wykazujących zaliczenie przez niego czwartego semestru studiów międzyobszarowych. Prze uchyleniu tej decyzji przez WSA w Gliwicach i zwrocie akt do organu skarżący został pouczony pismem z 16 marca 2020 r. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i do wypowiedzenia się w sprawie. Pismo skarżący odebrał 19 marca 2020 r. Organ wyznaczył mu termin do 24 marca 2020 r. na zapoznanie się z aktami w postaci przesłania ich skanów, jeśli skarżący o to wystąpi. Ani w tym terminie, ani do dnia wydania w sprawie zaskarżonej decyzji skarżący nie wystąpił o umożliwienie mu zapoznania się z aktami. W aktach postępowania brak jakichkolwiek pism skarżącego w tej kwestii. Nie przedłożył żadnych wniosków dowodowych ani dowodów na zaliczenie czwartego semestru studiów.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 zzr ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych dodanym do niej art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. (Dz.U.2020.568) zmieniającej nin. ustawę z dniem 31 marca 2020 r. w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Zgodnie z ust. 2. Tego artykułu wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów, o których mowa w ust. 1, nie dotyczy terminów w rozpoznawanych przez sądy sprawach wskazanych w art. 14a ust. 5, terminów w sprawach wyboru lub powołania organów, których kadencje są określone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, terminów wyborów do organów jednostek samorządu terytorialnego oraz terminów w sprawach wniosków i pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego.
Skarżący, jak wyżej wskazano, otrzymał zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy 19 marca 2020 r. Zatem organ dopełnił wymogu z art. 10 § 1 K.p.a.. Termin wskazany przez organ, według treści zawiadomienia, kończył się z dniem 24 marca 2020 r.
W ocenie sądu termin wskazany przez organ w zawiadomieniu nie jest terminem, o którym mowa w wyżej przytoczonej regulacji. Od jego zachowania nie zależy bowiem udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem, nie służy on także do dokonania przez skarżącego czynności kształtującej jego prawo lub obowiązek. Nie jest terminem zawitym lub terminem przedawnienia. Zatem przepisy o jego zawieszeniu nie mają zastosowania w sprawie. Skarżący do dnia wydania decyzji administracyjnej mógł się zapoznać z aktami i mógł się wypowiedzieć w sprawie. Mógł wnieść o jego przedłużenie, jeśli uważał, że istnieją przeszkody, które mu to faktycznie uniemożliwiają. Sam fakt wprowadzenia stanu epidemii nie wyłączał możliwości zażądania skanów akt, tak, jak proponował to organ i w terminie, w jakim to proponował.
Wreszcie, co istotne regulacja art. 15 zzr weszła w życie dopiero 31 marca 2020 r., a zatem po zakończeniu biegu terminu instrukcyjnego, wyznaczonego przez organ. Trudno zarzucić organowi, że nie zastosował się do nieobowiązującego jeszcze prawa, a bieg terminu ewentualnie uległ zawieszeniu na podstawie prawa, które nie obowiązywało w czasie, gdy ten termin biegł. O retroaktywnym działaniu tej regulacji można by mówić jedynie w odniesieniu do terminów niezakończonych.
W ocenie Sądu, w toku postępowania przed organem odwoławczym nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji ma podstawie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a., tj. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalono.