I SA/Wa 1933/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca: Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na działanie Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie przeprowadzenia postępowania konkursowego na aplikację dyplomatyczno-konsularną w 2018 r. postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE Skarżący M. S. pismem z dnia 1 czerwca 2022 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na działanie Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie przeprowadzenia postępowania konkursowego na aplikację dyplomatyczno-konsularną w 2018 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie przez Sąd, że przebieg postępowania konkursowego na aplikację dyplomatyczno-konsularną w 2018 r. był obarczony wadą oraz, że w przebiegu przedmiotowego postępowania doszło do naruszenia art. 7 oraz art. 60 Konstytucji RP. Dalej skarżący podniósł, że jest mu wiadomo, że w wyniku tego postępowania, które przeprowadzone zostało w jego ocenie z rażącym naruszeniem prawa, podjęta została decyzja o przyjęciu wybranych kandydatów na aplikację. Decyzja o zakwalifikowaniu tych kandydatów wywołała już nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a. Z tego względu, w imię sprawiedliwości i budowania zaufania obywateli do władzy publicznej, skarżący wniósł jedynie o ocenę przez niezawisły Sąd prawidłowości przeprowadzenia postępowania. W uzasadnieniu skarżący przedstawił swoje stanowisko, wskazując na wady przeprowadzonego konkursu na aplikację dyplomatyczno-konsularną w 2018 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu organu przedstawił przebieg postępowania i podniósł przede wszystkim, że postępowanie konkursowe na aplikację nie należy do katalogu spraw z zakresu administracji publicznej. W dalszej kolejności organ wskazał, że postępowanie konkursowe nie zostało obarczone żadną wadą, a w przebiegu postępowania nie doszło do naruszenia przepisów Konstytucji RP. W ocenie organu postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy zobligowany jest w pierwszej kolejności do zbadania przesłanek dopuszczalności skargi. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 P.p.s.a.) Zgodnie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił działalność Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie przeprowadzenia postępowania konkursowego na aplikację dyplomatyczno-konsularną w 2018 r. W ocenie Sądu, zgodzić należy się z organem, że sprawa, której dotyczy skarga nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej regulowaną przez przepisy prawa administracyjnego, zarówno w znaczeniu materialnym jak i procesowym. Postępowanie konkursowe na aplikację dyplomatyczno-konsularną w 2018 r. regulowały przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej i rozporządzenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 28 lipca 2016 r. w sprawie konkursu na aplikacje dyplomatyczno-konsularną. Zgodnie z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, służbą zagraniczną kieruje minister właściwy do spraw zagranicznych. W myśl art. 6 ust. 1 tej ustawy, w służbie zagranicznej tworzy się stanowisko dyrektora generalnego służby zagranicznej. Stosownie do art. 39 ust. 4 ustawy, Minister właściwy do spraw zagranicznych określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania konkursu, o którym mowa w ust. 2, z uwzględnieniem przeprowadzania testów, w tym testów psychologicznych, treści i formy wniosku o przyjęcie na aplikację dyplomatyczno-konsularną, z możliwością wykorzystania elektronicznych środków przekazu danych. Jak wynika z ww. rozporządzenia wykonawczego, do przeprowadzenia konkursu to Dyrektor Generalny Służby Zagranicznej powołuje komisję konkursową, do zadań której należy w szczególności przeprowadzenie konkursu, przy wykorzystaniu narzędzi sprawdzających wiedzę i umiejętności kandydatów, w szczególności testów, zestawów pytań oraz zadań, zatwierdzonych przez dyrektora generalnego służby zagranicznej oraz ustalenie listy kandydatów. Następnie, Dyrektor Generalny Służby Zagranicznej rozstrzyga o przyjęciu na aplikację i ogłasza listę osób przyjętych na aplikację w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i w Biuletynie Informacji Publicznej ministerstwa. Z przepisów powyższych wynikają dla sprawy istotne kwestie: po pierwsze Minister Spraw Zagranicznych kieruje służbą zagraniczną, natomiast podmiotem odpowiedzialnym za organizację konkursu jest Dyrektor Generalny Służby Zagranicznej; po drugie z przywołanych przepisów nie wynika, że postępowanie konkursowe powinno zostać rozstrzygnięte decyzją administracyjną, ani że przysługują środki odwoławcze od przeprowadzonego konkursu. Działania Dyrektora leżą w sferze czynności materialno – technicznej niekontrolowanej przez sąd administracyjny. Zauważyć należy, iż odbywanie aplikacji dyplomatyczno-konsularnej jest równoznaczne z zatrudnieniem w służbie zagranicznej i nawiązaniem stosunku pracy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych (§ 2 rozporządzenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie organizacji aplikacji dyplomatyczno-konsularnej, sposobu dokumentowania znajomości języków obcych oraz szczegółowych zasad przeprowadzania egzaminu dyplomatyczno-konsularnego). Tak więc, rozstrzygnięcie konkursu jest czynnością rodzącą stosunek pracy i nie może być traktowane jako czynność (bądź akt) z zakresu administracji publicznej dlatego też nie może podlegać kontroli sądu administracyjnego. Sprawa dotycząca konkursu na aplikację dyplomatyczno-konsularnej nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Także podjęcie przez Ministra Spraw Zagranicznych ewentualnych czynności kontrolnych w stosunku do zakończonego konkursu na aplikację, nie ma charakteru sprawy z zakresu administracji publicznej. Wobec powyższego wniesiona skarga jako niepodlegająca jurysdykcji sądowoadministracyjnej, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.