II SA/Ol 1140/12

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku UZASADNIENIE Decyzją z dnia 9 lutego 2011 r. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w B., działając z upoważnienia Starosty B., uznał S.W. za osobę bezrobotną i jednocześnie odmówił mu przyznania prawa do zasiłku. Następnie, decyzją z dnia 6 sierpnia 2012 r. organ pierwszej instancji orzekł, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.), o utracie przez S.W. statusu osoby bezrobotnej z dniem 25 lipca 2012 r. W uzasadnieniu decyzji podał, że bezrobotny nie stawił się w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy i nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie tej nieobecności w ciągu 7 dni. Organ wskazał ponadto, że odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie co najmniej 120 dni od dnia niestawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyniku ponownej rejestracji. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu S.W. wyjaśnił, że nie stawił się w urzędzie pracy w dniu 25 lipca 2012 r., gdyż został zatrzymany przez Policję, a następnie osadzony w Areszcie Śledczym w O. na okres dwóch tygodni. Do odwołania załączył świadectwo zwolnienia z aresztu z dnia 10 sierpnia 2012 r. Decyzją z dnia 31 sierpnia 2012 r. Wojewoda W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, że zawarte w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dwa warunki zachowania statusu bezrobotnego muszą być spełnione łącznie, tzn. bezrobotny musi usprawiedliwić niestawiennictwo w wyznaczonym przez urząd pracy terminie przez wskazanie uzasadnionej przyczyny i to usprawiedliwienie winno nastąpić w ciągu 7 dni od wyznaczonego terminu zgłoszenia się w urzędzie pracy. Odwołujący się nie dochował obowiązku terminowego poinformowania urzędu pracy o przyczynach niestawiennictwa w wyznaczonych przez organ pierwszej instancji terminie. Wojewoda zaznaczył, że m.in. o tym obowiązku odwołujący się został pouczony, co potwierdził podpisując oświadczenie w karcie rejestracyjnej. Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że o pobycie w areszcie śledczym odwołujący się poinformował dopiero 12 dni po jego opuszczeniu. Podkreślił że osoba bezrobotne musi być gotowa do podjęcia zatrudnienia, tj. musi być dyspozycyjna po dniu rejestracji. Dodał, że przepisy powoływanej ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego organy administracji nie mają możliwości swobodnego decydowania o utracie statusu bezrobotnego. W złożonej skardze S.W. zarzucił, że organ odwoławczy nie zainteresował się jego sytuacją rodzinną i nie udzieli mu pomocy, lecz pozbawił statusu osoby bezrobotnej. Wskazał, że po raz trzeci stara się o uzyskanie dofinansowania na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Podniósł, że jego żona jest również bezrobotna, zaś z uwagi na wiek nie oboje mogą znaleźć zatrudnienia. Rozpoczęcie działalności gospodarczej uzależnione jest natomiast od uzyskania dotacji na ten cel. Skarżący podniósł też, że mieszka z czworgiem studiujących dzieci. Dwoje z nich choruje, a skarżący nie ma środków na sfinansowanie ich leczenia. Zauważył ponadto, że w czasie pobytu w areszcie śledczym nie miał możliwości przeprowadzenia rozmów telefonicznych czy przyjmowania odwiedzin, wobec czego nie mógł powiadomić Urzędu Pracy w B. o przyczynie niestawiennictwa. Podniósł, że w dniu opuszczenia aresztu rozmawiał telefonicznie z pracownikiem tego organu i został poinformowany o pozbawieniu statusu bezrobotnego oraz o wydaniu decyzji w tym przedmiocie. W tej sytuacji skarżący uznał, że usprawiedliwienie nieobecności mógł zawrzeć wyłącznie w odwołaniu od decyzji, co uczynił w terminie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze Wojewoda wskazał, że art. 245 § 1 i art. 261 § 1 Kodeksu postępowania karnego reguluje możliwość nawiązania kontaktu z adwokatem i innymi osobami, zaś możliwość prowadzenia korespondencji z organami administracji publicznej została uregulowana art. 217b § 1 i regulaminie organizacyjno-porządkowym wykonywania tymczasowego aresztowania. Ograniczenia w utrzymywaniu kontaktów dotyczą wyłącznie możliwości widzeń z członkami rodziny i najbliższymi w wyniku zastosowania wobec osób zatrzymanych, tymczasowo aresztowanych. Wywiódł ponadto z art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. g i art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, że osoba tymczasowo aresztowana nie spełnia jednego z warunków koniecznych dla zachowania statusu osoby bezrobotnej, co skutkować musi pozbawieniem jej tego statusu. Jeżeli więc skarżący poinformował organ zatrudnienia w ciągu 7 dni o tymczasowym aresztowaniu, wówczas fakt ten stanowiłby podstawę do orzeczenia utraty statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda odniósł się również do kwestii braku możliwości otrzymania jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej z uwagi na utratę statusu osoby bezrobotnej. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy to starosta jest uprawniony, ale nie zobowiązany, do przyznania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej z Funduszu Pracy, o ile zostały spełnione wymogi określone w tej ustawy i wewnętrznych regulaminów. Za niezrozumiały uznał organ odwoławczy fakt, że skarżący mieszkając w O. od ponad roku nadal jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w B., skoro istnieje możliwość zarejestrowania się poza miejscem swojego zameldowania. Ponadto podniósł, że skarżący nie dopełnił obowiązku poinformowania Powiatowego Urzędu Pracy w B. o zmianie miejsca zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja, którą pozbawiono skarżącego statusu bezrobotnego, gdyż stwierdzono, że nie usprawiedliwił on w ustawowym terminie 7 dni niestawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w B., w wyznaczonym przez organ pierwszej instancji terminie. Stosownie do art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Zgodnie zaś z ust. 4 pkt 4 twego artykułu, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Wobec treści cytowanych przepisów stwierdzić należy, że przesłanką pozbawienia bezrobotnego statusu bezrobotnego jest bezsporne ustalenie, że bezrobotny nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i jednocześnie nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Z akt administracyjnych wynika, że skarżącemu wyznaczono termin stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. na dzień 25 lipca 2012 r. W stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości, że niestawiennictwo skarżącego w wyznaczonym dniu usprawiedliwione było jego osadzeniem w Areszcie Śledczym w O. Skarżący był bowiem pozbawiony wolności od 25 lipca 2012 r. do 10 sierpnia 2012 r. Kwestią wymagającą natomiast wyjaśnienia jest okoliczność zaniechania terminowego powiadomienia organu pierwszej instancji o powyższym. Zauważyć należy, że organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji z dnia 6 sierpnia 2012 r. nie poczynił żadnych ustaleń w tym zakresie. Przypomnieć zaś należy, że w toku postępowania organy administracji publicznej mają obowiązek z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem nie tylko interesu społecznego, ale także słusznego interesu obywateli (art. 7 K.p.a.). Organ odwoławczy, dysponując załączonym do odwołania świadectwem zwolnienia z dnia 10 sierpnia 2012 r., uznał, że usprawiedliwienie nastąpiło z uchybieniem terminu. Natomiast skarżący podniósł w skardze, że przede wszystkim w czasie przebywania w Areszcie Śledczym w O. nie miał faktycznej możliwości powiadomienia organu o przyczynie niestawiennictwa w wyznaczonym dniu, a ponadto w dniu opuszczenia aresztu kontaktował się telefonicznie z pracownikiem Powiatowego Urzędu Pracy w B., lecz uzyskał informację, że wydano już decyzję o pozbawieniu go statusu bezrobotnego. Zaznaczyć zaś należy, że art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie nakazuje usprawiedliwiania przyczyny nieobecności w wyznaczonym dniu, ale wymaga jedynie powiadomienia o uzasadnionej przyczynie nieobecności. Chodzi przy tym o każde powiadomienie, w tym telefonicznie (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 747/10, LEX nr 662674). Wobec powyższego, należy zauważyć, że przedwczesna była ocena organu odwoławczego, iż skarżący uchybił terminowi do usprawiedliwienia swojego niestawiennictwa w PUP w B. w dniu 25 lipca 2012 r. Nie poczyniono bowiem żadnych ustaleń faktycznych dotyczących ani możliwości powiadomienia przez skarżącego organu pierwszej instancji w czasie pozbawienia wolności, ani też nie zbadano czy usiłował on usprawiedliwić niestawiennictwo w dniu opuszczenia Aresztu Śledczego. Zaniechanie to narusza nie tylko powołany wyżej art. 7, ale także art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Zaznaczyć należy, że ewentualne ustalenie takiego stanu nie wykluczało możliwości zastosowania w sprawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przewidującego obowiązek pozbawienia statusu bezrobotnego osoby, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, w tym m.in. jest osobą tymczasowo aresztowaną. Należy przy tym jednak zwrócić uwagę na surowsze konsekwencje pozbawienia bezrobotnego statusu bezrobotnego, tj. możliwość ponownego uzyskania tego statusu, na podstawie pkt 4 ust. 4 art. 33 ustawy, niż w przypadku przewidzianym w pkt 1 ust. 4 art. 33. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy ustali, czy skarżący po opuszczeniu Aresztu Śledczego w O. rzeczywiście podjął próbę usprawiedliwienia w organie pierwszej instancji niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. Ustalenie, że sytuacja taka zaistniała, skutkować winno uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji, gdyż wówczas w sprawie zastosowanie miałby art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.