I SA/Gl 837/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi I. C., P. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ulgi płatniczej - umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Znak: [...], wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2017. 201 ze zm.), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania pełnomocnika pana P. C. i pani I. C. (dalej skarżący lub strony), od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej organ podatkowy) z dnia [...] Nr [...] odmawiającej umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2013, 2014 i 2015 w wysokości [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień złożenia wniosku w wysokości [...]zł. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 28 lutego 2017 r., zaś pismem z dnia 13 marca 2017 r. (nadanym w dniu 16 marca 2017 r.), podatnicy wnieśli od niej odwołanie. Przywołali treść art. 228 § 1, art. 223 § 1 i § 2 pkt 1, art. 12 § 1, § 5 i § 6 O.p. podnosząc, że odwołanie w przedmiotowej sprawie zostało złożone po upływie terminu ustawowo przewidzianego do dokonania tej czynności. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że w aktach sprawy nie znajduje się wniosek stron o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze na to postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wnieśli o jego uchylenie zarzucając rażące naruszenie art. 57 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie daty doręczenia pełnomocnikowi strony decyzji organu podatkowego i błędne zastosowanie treści art. 134 k.p.a. Uzasadniając skargę pełnomocnik stwierdził, że decyzję organu podatkowego doręczono adresatce dopiero w dniu 6 marca 2017 r., zaś przekazana ona została pełnomocnikowi w dniu 9 marca 2017 r. dlatego też termin do wniesienia środka zaskarżenia upłynął nie w dniu 14 marca 2017 r., a dopiero w dniu 21 marca 2017 r. co oznacza, że odwołanie nadane w dniu 16 marca 2017 r. zostało wniesione w ustawowym 14 dniowym terminie. Z tego względu pełnomocnik skarżących nie wniósł o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn w niej niewskazanych. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2017. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem, które w sprawie nie występuje. Jak wynika z akt sprawy i co między stronami nie było sporne skarżący małżonkowie złożyli wspólny wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikających z decyzji podatkowych za poszczególne lata podatkowe wydanych wobec nich jako opodatkowanych łącznie. Decyzja odmawiająca wnioskowanego umorzenia została skierowana do stron na ich wspólny adres, przy czym przesyłkę tę odebrała skarżąca. W aktach brak jest dowodu doręczenia decyzji drugiemu z małżonków. Zgodnie z treścią art. 133 § 1 i § 3 O.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest m.in. podatnik (§ 1), zaś w przypadku, o którym mowa w art. 92 § 3 jedną stroną postępowania są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga (§ 3). Z przepisu art. 92 § 3 O.p. wynika, że małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku. Przypadkiem łącznego opodatkowania małżonków jest podatek dochodowy od osób fizycznych (art. 6 ust. 2 – ust. 3a ustawy regulującej to opodatkowanie). Po spełnieniu stosownych warunków podatek ten zostaje ustalony na imię obojga małżonków. Do odpowiedzialności solidarnej małżonków – rozliczających się łącznie ze zobowiązania podatkowego – nawiązuje przepis art. 133 § 3 O.p. W takim przypadku małżonkowie stają się jedną stroną postępowania i każdy z nich uprawniony jest do działania w imieniu obojga, ale tylko co do ich łącznego opodatkowania. Jedynie w takiej sytuacji organ podatkowy powinien w stosunku do obojga małżonków prowadzić jedno postępowanie podatkowe i wydać jedną decyzję wobec obojga małżonków "Zasada, zgodnie z którą małżonkowie są jedną stroną postępowania, nie dotyczy postępowania w przedmiocie wniosku o zastosowanie ulg podatkowych, gdyż z treści art. 133 § 3 w zw. z art. 92 § 3 o.p. wynika, że małżonkowie mogą stanowić jedną stronę postępowania wyłącznie w postępowaniu prowadzonym w sprawie ustalenia ich solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikające z łącznego opodatkowania" (tak wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I SA/OL 66/10). W związku z powyższym, przyjęta przez organy podatkowe reguła traktowania skarżących małżonków jako jednej strony postępowania w przedmiocie ulgi podatkowej nie miała umocowania w przepisach Ordynacji podatkowej. Nie zmienia tego fakt, że zaległości podatkowe, których dotyczył wniosek stron wynikały z decyzji określających przedmiotowe zobowiązanie podatkowe na imię obojga małżonków. Postępowanie mające za przedmiot zastosowanie ulg w spłacie zaległości (zobowiązań) podatkowych, o których mowa w art. 67a O.p. prowadzone jest na wniosek podatnika, którym nie jest małżeństwo, lecz każde z małżonków oddzielnie, przy czym małżonkowie łącznie opodatkowani mogą wnioski swe, w tym przedmiocie, połączyć w jednym piśmie. Nie oznacza to jednak, że wnioskującym podatnikiem są małżonkowie jako jedna strona postępowania ulgowego. Stroną takiego postępowania jest każde z małżonków odrębnie, a tym samym decyzja powinna być skierowana do obu małżonków i doręczona każdemu z nich oddzielnie. Każdy z małżonków jako odrębna strona takiego postępowania posiada uprawienie do złożenia odwołania od takiej decyzji, niezależnie od postawy w tym przedmiocie drugiego z małżonków. Dla każdego z małżonków oddzielnie biegnie termin do wniesienia odwołania od momentu doręczenia danemu małżonkowi decyzji. Skoro w niniejszej sprawie organ podatkowy wydał decyzję odmawiającą umorzenia przedmiotowych należności kierując ją do małżonków jako jednej strony postępowania, zaś decyzję tą odebrała wyłącznie podatniczka, zaś z akt sprawy nie wynika, by zostało złożone pełnomocnictwo udzielone współmałżonkowi przez któregokolwiek z małżonków należało uznać, że bieg terminu do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu w stosunku do strony (małżonka), której decyzji takiej nie doręczono. Oznacza to, że osoba ta (skarżący) nie mogła uchybić terminowi do wniesienia odwołania. Dlatego też wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania wobec obu skarżących nie miało uzasadnienia faktycznego ani prawnego. Wydając to postanowienie organ odwoławczy naruszył przepis art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p., co miało istotny wpływ na wynik postępowania. Z uwagi na charakter zaskarżonego postanowienia i zakres orzekania w tej sprawie Sąd nie ocenił prawidłowości prowadzenia postępowania przez organ podatkowy i udziału stron w tym postępowaniu. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że skoro skarżąca odebrała przedmiotową decyzję w dniu 28 lutego 2017 r., co wynika z dowodu doręczenia przesyłki zawierającej tę decyzję, zaś odwołanie złożyła wspólnie z mężem w dniu 16 marca 2017 r., co wynika z dowodu jej nadania (stempla pocztowego), to jest rzeczą oczywistą, iż uchybiła przewidzianemu prawem 14 dniowemu terminowi do jego wniesienia, gdyż termin ten upłynął z dniem 14 marca 2017 r. Twierdzenie, że doręczenie nastąpiło w dniu 6 marca 2017 r. pozostaje w sprzeczności z dowodem stwierdzającym fakt doręczenia. Ponadto, jak wynika z odpowiedzi na skargę, dokument na który powołuje się skarżąca, świadczący jakoby o odebraniu spornej przesyłki w innej dacie, dotyczył innej decyzji organu podatkowego obejmującej inny rok podatkowy (2012) niż w niniejszej sprawie. Dla stwierdzenia daty odbioru przesyłki istotny jest dzień jej doręczenia, uprawnionej osobie (podmiotowi), a nie dzień przekazania jej przez odbiorcę swojemu pełnomocnikowi, którego pełnomocnictwo złożono po tej dacie. Tym niemniej, należy mieć na uwadze, że według organów podatkowych adresatem decyzji byli łącznie małżonkowie. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni przedstawione wyżej oceny prawne wydając stosownej treści rozstrzygnięcie. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd odstąpił od orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania z uwagi na treść art. 210 tej ustawy, gdyż strona reprezentowana przez adwokata nie zgłosiła w terminie wymaganego prawem wniosku w tym przedmiocie.