VII SA/Wa 1103/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr 182/OPON/2022 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz A. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE 1. Zaskarżonym postanowieniem z 29 kwietnia 2022 r. nr 182/OPON/2022 Wojewoda Mazowiecki stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. 2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach. 2.1. Decyzją nr 22/2022 z 8 lutego 2022 r., znak: UD- I-WAB-A.6740.21.2021.HWI, Prezydent m. st. Warszawy odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych: dwóch jednorodzinnych i dwóch wielorodzinnych oraz rampy garażowej na terenie dz. ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. 2.2. W dniu 17 marca 2022 r. A. K., zastępowany przez pełnomocnika wykonującego zawód adwokata, wniósł odwołanie od powyższej decyzji. 2.3. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy stwierdził, że termin na wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wynosi 14 dni od dnia jej doręczenia stronie. Wojewoda podniósł, że sporna decyzja została skutecznie doręczona inwestorowi w dniu 2 marca 2022 r., co wynika ze stempla pocztowego i daty wpisanej odręcznie przez odbierającego przesyłkę A. K., znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonym do akt organu I instancji, oraz dodatkowo z informacji zawartej na stronie internetowej Poczty Polskiej, wskazującej, iż przesyłka o numerze [...], zawierająca decyzję, została nadana w dniu 10 lutego 2022 r., a następnie po dwukrotnym awizowaniu odebrana w placówce FUP W. w dniu 2 marca 2022 r., a nie jak twierdzi pełnomocnik skarżącego w odwołaniu – 4 marca 2022 r. Natomiast odwołanie Inwestora D., zostało nadane w placówce Poczty Polskiej w dniu 17 marca 2022 r., co potwierdza stempel pocztowy znajdujący się na kopercie, w której dostarczono pismo oraz informacja o przesyłce nr [...] ze strony internetowej operatora (https://emonitoring.poczta-polska.pl). Nie ulega zatem wątpliwości organu, że odwołanie wniesione 17 marca 2022 r. zostało wniesione po upływie ustawowego terminu (z uchybieniem terminu), wobec czego nie zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji nie jest możliwe jakiekolwiek odniesienie się przez organ odwoławczy do podniesionych w nim zarzutów. 3. A. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, polegające na przyjęciu, że stroną postępowania nie jest osoba fizyczna działająca jako przedsiębiorca; 2) art. 5 w związku z art. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorców sprowadzające się do przyjęcia, że organ I Instancji prawidłowo zdefiniował Przedsiębiorcę pomimo posiadania w aktach wydruku z uregulowanej przepisami ustawy Centralnej Ewidencji; 3) Art. 43(1) w związku z art. 43(4) Kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, że prawidłowym oznaczeniem przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną są opisane w art. 43 § 2 zdanie ostatnie k.c. inne określenia wskazujące na przedmiot działalności lub inne określenia dowolnie obrane. 4) art. 39 k.p.a. wyrażające się przyjęciem, że decyzja Prezydenta m. st. Warszawy nr 22/2022 z 8 lutego 2022 r. została skarżącemu prawidłowo doręczona w dniu 2 marca 2022 r., pomimo tego, że została ona niewłaściwie zaadresowana do: D. bez wskazania prawidłowego przedsiębiorcy, jakim w realiach niniejszej sprawy jest A. K. 4. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria wykazała, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie. 6. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 134 k.p.a., który przewiduje, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. 6.1. Niewątpliwie uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i – co do zasady – w razie stwierdzenia tej okoliczności organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 k.p.a. Treść art. 134 k.p.a., będącego bezwzględnie obowiązującą normą prawną, wskazuje na obowiązek organu odwoławczego wyraźnego ustosunkowania się do tej czynności (por. wyrok NSA z 13.04.2022 r. sygn. akt III OSK 1033/21, LEX nr 3333331). 6.2. Sąd akceptuje ustalenia Wojewody co do daty doręczenia skarżącemu decyzji Prezydenta m. st. Warszawy nr 22/2022 z 8 lutego 2022 r., a na którym to zagadnieniu koncentrowały się zarzuty skargi. Nie ulega przy tym wątpliwości, że stroną postępowania był A. K., nie zaś "D." i to do skarżącego A. K. decyzja ta powinna być "zaadresowana" (w rozumieniu art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a.) oraz to dane skarżącego (a nie część firmy tego przedsiębiorcy) powinny znajdować się w miejscu przeznaczonym na dane adresata na kopercie, w której doręczono tę decyzję za pośrednictwem operatora pocztowego. Okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazują, że pomimo niewłaściwego oznaczenia podmiotu, do którego skierowano decyzję organu I instancji, nie ma problemu z identyfikacją podmiotu, który stał się adresatem decyzji organu I instancji (por. wyrok NSA z 26.04.2022 r. sygn. akt II GSK 1824/18, LEX nr 3348863). Ponadto strona skarżąca nie kwestionuje faktu odebrania decyzji przez A. K. w dniu 2 marca 2022 r., prawidłowo udokumentowanego w aktach kontrolowanego postępowania, a to właśnie ta okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia daty początku biegu terminu na wniesienie odwołania. 6.3. Niemniej jednak, zaskarżone postanowienie zostało wydane w stanie epidemii ogłoszonym z powodu COVID-19 na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. poz. 491, ze zm.) oraz zniesionym 16 maja 2022 r. rozporządzeniem tego organu z dnia 12 maja 2022 r. (Dz. U. poz. 1027). Wobec powyższego, oceniając zaskarżone postanowienie należało odwołać się do art. 15zzzzzn(2) ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm.; dalej: ustawa COVID-19), w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Stosownie zaś do ust. 2 tego przepisu, w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Sąd wskazuje, że przytoczony przepis został dodany do ustawy COVID-19 z dniem 16 grudnia 2020 r. na mocy art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2255) i znajduje zastosowanie w toku kontrolowanego postępowania. 6.4. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin na złożenie odwołania jest terminem "zawitym, co oznacza, że wniesienie odwołania po terminie jest bezskuteczne" (A. Golęba [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, s. 931; por. K. Glibowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VI, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2020, s. 1104). Nie ma zatem wątpliwości, że termin na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy mieści się w zakresie zastosowania art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 ustawy COVID-19, który przewiduje odrębne – od standardowo występujących w ogólnym postępowaniu administracyjnym – skutki procesowe dokonania czynności z uchybieniem terminów "zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony". 6.5. Analizując zaskarżone postanowienie oraz zawartość akt kontrolowanego postępowania administracyjnego Sąd stwierdził, że Wojewoda Mazowiecki błędnie nie zastosował art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy COVID-19. Organ nie zawiadomił bowiem skarżącego o uchybieniu terminu ani też nie wyznaczył skarżącemu terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Wskazane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem ich zastosowanie nie jest pozostawione do uznania organu. Prawidłowo stosując wspomniany przepis, po wstępnym ustaleniu, że odwołanie złożono po upływie czternastodniowego terminu na jego wniesienie, organ powinien był wykonać wskazane wyżej czynności, tj. zawiadomić skarżącego o uchybieniu terminu oraz wyznaczyć mu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Dopiero w razie niezłożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w warunkach ww. przepisu, możliwe jest wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Art. 15zzzzzn(2) ustawy COVID-19 wprowadza w tym zakresie odstępstwo od ogólnych zasad reakcji organu na przekroczenie terminu na wniesienie środka odwoławczego, obowiązujących poza (temporalnym i przedmiotowym) zakresem zastosowania tego przepisu. 6.6. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem ww. przepisów procesowych, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę, Wojewoda podejmie czynności przewidziane w art. 15zzzzzn(2) ustawy COVID-19, a dopiero w razie niezłożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu (w następstwie dokonanego przez organ zawiadomienia o uchybieniu terminu), możliwe będzie wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. 7. Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji.