I OZ 1849/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ł. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 952/17 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia w sprawie ze skargi Ł. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 952/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu wniosku Ł. K., odmówił wstrzymania wykonania rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał, że istnieje realne i bezpośrednie niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wiążące się z wykonaniem zaskarżonego orzeczenia. W ocenie Sądu skarżący lakonicznie podniósł, że na skutek zwolnienia ze służby został on "pozbawiony źródła utrzymania siebie oraz swoich małoletnich dzieci, przy czym pozostaje on jedynym żywicielem rodziny" (jak wynika z akt, jego żona I. K. została tymczasowo aresztowana w dniu 16 listopada 2016 r.). Skarżący nie wykazał natomiast swojej sytuacji finansowej (w szczególności posiadanego majątku czy oszczędności), co pozwalałoby na przyjęcie, że faktycznie byt jego rodziny jest zagrożony. Sam fakt pozostawania bez zatrudnienia i nieotrzymywania wynagrodzenia nie przesądza bowiem o zaistnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie można więc uznać, że na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący może ponieść znaczną szkodę. Zdaniem Sądu brak również podstaw do uznania, że w sprawie zachodzą nieodwracalne skutki. Zgodnie bowiem z art. 42 ust. 1 w zw. z art. 134f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. W świetle zaś art. 42 ust. 4 i 5 powołanej ustawy, prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Takie samo uposażenie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 3 tego przepisu, tj. policjantowi, który w razie przywrócenia do służby, mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia. W świetle powyższego, w razie uwzględnienia złożonej skargi, skarżącemu będzie przysługiwać prawo do przywrócenia na poprzednie stanowisko i wypłaty należnego za ten okres uposażenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Ł. K., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 1 oraz § 3 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku odmowy wstrzymania wykonania rozkazu personalnego na skutek którego wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, podczas gdy wydanie przedmiotowego rozkazu wywołało istotną zmianę w sytuacji skarżącego, co może skutkować poniesieniem przez skarżącego straty w postaci braku możliwości realizowania bieżących zobowiązań przez okres trwania zawieszenia w obowiązkach służbowych W uzasadnieniu wnoszący zażalenie wskazał, że wychowuje dwoje małoletnich dzieci, a jego małżonka została zatrzymana w związku z zarzucanymi jej czynami z art. 286 k.k. i nie może łożyć środków na utrzymanie rodziny. Tak więc skarżący został jedyną osobą odpowiedzialną za byt rodziny. Ponadto, zdaniem Ł. K., jego stan majątkowy jest znany organom rozpoznającym sprawę, gdyż funkcjonariusze Policji obowiązani są w oparciu o art. 62 ust. 2 ustawy o Policji do składania oświadczeń majątkowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podkreślenia również wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo przyjął, że skarżący nie uzasadnił w sposób wystarczający wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego. Ł. K. ani we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, ani w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń i tym samym nie wykazał, aby w przypadku wykonania zaskarżonego aktu zachodziło rzeczywiste ryzyko poniesienia przez niego znacznej szkody lub powstania nieodwracalnych skutków. Wprawdzie strona zobligowana jest jedynie do uprawdopodobnienia zaistnienia niebezpieczeństwa, o jakim mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., jednak nie oznacza to, że nie ma obowiązku podjęcia jakichkolwiek działań do wykazania, iż w sprawie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania aktu bądź czynności. Podkreślić również należy, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji policjant zwalniany ze służby otrzymuje odprawę w wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym oraz ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop (art. 114 i 115 tej ustawy). Ponadto, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu, funkcjonariuszowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za 6 miesięcy (art. 42 ust. 1 i 5 powołanej ustawy). W tym stanie rzeczy należy uznać, że sytuacja materialna skarżącego w najbliższym czasie jest zabezpieczona. Natomiast jeżeli w wyniku postępowania sądowoadministracyjnego zostanie stwierdzona nieważność lub zostanie uchylony zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie, to skarżący zostanie przywrócony do służby i za czas pozostawania poza służbą będzie miał wypłacone należne uposażenie. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest także, że rozkaz personalny określił datę zwolnienia skarżącego ze służby na dzień 2 czerwca 2017 r., a zatem w dacie orzekania przez Sąd I instancji skutek wynikający z rozkazu personalnego już nastąpił. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji jest w takim przypadku bezprzedmiotowe, nie ma bowiem możliwości odwrócenia dokonanych już czynności. Skutki kwestionowanej przez Ł. K. decyzji zwalniającej go ze służby w Policji mogą być zatem zniwelowane jedynie przez pozytywne dla skarżącego orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uwzględniające jego skargę, a nie przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I OZ 896/08 oraz z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt I OZ 1591/15; dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.