III OZ 670/22

SENTENCJA Dnia 8 listopada 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 4106/21 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z 26 kwietnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 31 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A.M. (dalej: skarżąca) przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z 26 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 23 grudnia 2021 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie numeru PESEL, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, a także do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Wezwanie doręczono skarżącej 13 maja 2022 r. Skarżąca uiściła wpis sądowy w wysokości 200 zł, natomiast nie nadesłała numeru PESEL. W związku z tym postanowieniem z 22 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącej. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wyjaśniła między innymi, że 19 lipca 2022 r. była w czytelni akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie odebrała z urzędu pocztowego postanowienie z 22 czerwca 2022 r. wraz z uzasadnieniem. Wówczas uświadomiła sobie, że nie wykonała zarządzenia z 23 grudnia 2021 r. W ocenie Sądu I instancji skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanek przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Nie można bowiem uznać, że podnoszone we wniosku okoliczności związane ze stresem będącym skutkiem przedłużającego się postępowania habilitacyjnego, są okolicznościami, które miały charakter nagły i niespodziewany oraz które mogły usprawiedliwiać uchybienie terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie z 31 sierpnia 2022 r. złożyła skarżąca wnosząc o jego uchylenie i zmianę. Ponadto skarżąca wniosła o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie zgodności art. 46 § pkt 1 lit. b) w związku z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.). sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje stanowisko Sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uzupełnienie braku formalnego skargi po terminie było następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Skarżąca sama w istocie przyznała, że uchybienie to było skutkiem przeoczenia związanego ze stresem wywołanym długotrwałym przebiegiem postępowania habilitacyjnego. Sąd I instancji prawidłowo więc orzekł, że przy dołożeniu należytej staranności, skarżąca mogła dochować terminu i uzupełnić brak formalny skargi. Powyższe oznacza, że oceniając wniosek o przywrócenie terminu Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanek do przywrócenia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Prawo do sądu nie jest prawem nieograniczonym, a skorzystanie z tego prawa w każdym postępowaniu sądowym jest związane między innymi z koniecznością zachowania warunków formalnych. Tego rodzaju warunkiem formalnym uregulowanym w ustawie p.p.s.a. jest obowiązek podania Sądowi I instancji numeru PESEL strony wnoszącej skargę, a brak uzupełnienia braku w tym zakresie skutkuje odrzuceniem skargi. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.