II SA/Wa 1308/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego oddala skargę UZASADNIENIE E. S. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "organ", "Prezes ZUS") z dnia [...] maja 2020 r., w przedmiocie odmowy przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Skarżący złożył w dniu [...] stycznia 2020 r. wniosek o przyznanie mu rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2019 r., poz. 303). We wniosku wskazał, że wychował 4 dzieci, jednocześnie wskazując, że matka dzieci nie zmarła, nie porzuciła dzieci, ani nie zaprzestała ich wychowania w sposób długotrwały. We wniosku skarżący wskazał, że pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 418,34 zł brutto. Innych dochodów nie posiada. Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. Prezes ZUS wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dowodów – dokumentów potwierdzających brak sprawowania opieki na dziećmi przez matkę, udowodnienie ich porzucenia lub długotrwałego zaprzestania wychowywania przez nią dzieci. Decyzją z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] Prezes ZUS odmówił E. S. przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. W uzasadnieniu organ wskazał, że z akt sprawy nie wynika by matka dzieci zmarła, bądź porzuciła dzieci, ani też, że zaprzestała ich wychowania w sposób długotrwały. Nie można zatem uznać, że został spełniony konieczny warunek do przyznania świadczenia ojcu We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący wskazał m.in., że to on głównie sprawuje opiekę nad dziećmi, bowiem jego żona zachowuje wielozmianową ciągłość pracy i dlatego praktycznie nie sprawuje ona opieki nad dziećmi. Wskazał, że nie podjął pracy zawodowej skupiając się na opiece nad dziećmi. Wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2020 r. znak sprawy: [...], Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2020 r. odmawiającą przyznania świadczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać rodzicielskie świadczenie uzupełniające ojcu, który wychował co najmniej czworo dzieci – w przypadku śmierci matki dzieci, albo porzucenia dzieci przez matkę lub w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowania dzieci przez matkę. Organ wskazał, iż niespełnienie tych warunków wyklucza możliwość przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego ojcu. Podkreślił, że z akt sprawy nie wynika, by taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a skarżący nie przedstawił dowodów na potwierdzenie okoliczności o porzuceniu dzieci lub długotrwałego zaprzestania wychowania dzieci przez matkę. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł E. S., wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że matka nie wychowuje dzieci ze względu na wielozmianowość jej pracy, a to on podjął się całodobowej opieki nad dziećmi oraz żoną i nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organowi skutecznie zarzucić, że przy rozstrzyganiu sprawy naruszył obowiązujące przepisy prawa. W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób wyczerpujący, a interpretacja powołanych przez organy przepisów materialnych jest prawidłowa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 3 ust. 1 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, zgodnie z którym świadczenie może być przyznane matce, która urodziła i wychowała lub wychowała co najmniej czworo dzieci lub ojcu, który wychował co najmniej czworo dzieci, w przypadku śmierci matki dzieci albo porzucenia dzieci przez matkę lub w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci przez matkę. Świadczenie może być przyznane osobom, o których mowa w ust. 1, zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i posiadającym po ukończeniu 16 roku życia centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), o którym mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 10 lat, jeżeli są: obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej lub posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, lub cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 2). Świadczenie może być przyznane matce po osiągnięciu wieku 60 lat albo ojcu po osiągnięciu wieku 65 lat, w przypadku gdy nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania (ust. 3). Świadczenie przysługuje pod warunkiem zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w trakcie jego pobierania (ust. 4). Z brzmienia art. 3 powołanej ustawy wynika, że jest to przepis, na podstawie którego właściwy w sprawie organ wydaje decyzję, kierując się uznaniem administracyjnym. Określenie, że ojciec ubiegający się o świadczenie musi wykazać, że matka dzieci zmarła, bądź porzuciła dzieci, bądź zaprzestała ich wychowania w sposób długotrwały. Mając powyższe na uwadze, a także fakt, że na wezwanie organu z dnia [...] stycznia 2020 r. skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających ww. okoliczności, należało uznać, że trafnie organ skonstatował brak wystąpienia w sprawie przesłanek dla przyznania świadczenia. W uzasadnieniu skarżonego aktu wskazano wszystkie uwarunkowania formalne i okoliczności faktyczne sprawy. Odnosząc się zarzutów skargi należy wskazać, iż w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniu, przywilej ten dotyczy jedynie ojca, który troszczył się o czwórkę dzieci w przypadku wystąpienia którejkolwiek z okoliczności wskazanej w ustawie. Przepis ten jest jasny i nie wymaga wykładni. Ustawodawca nie wskazał w nim podjęcia pracy zawodowej przez matkę dzieci, a jedynie śmierć matki, porzucenie dzieci przez nią, lub długotrwałe zaprzestanie wychowania. Odmawiając przyznania świadczenia nie naruszono w ocenie Sądu literalnego brzmienia przepisu – matka dzieci żyje, nie porzuciła ich, ani nie zaprzestała ich długotrwałego wychowania. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa procesowego, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia istotnych uwarunkowań faktycznych sprawy i uzasadnienia orzeczenia oraz przepisów prawa materialnego, zakreślających, kiedy dane świadczenie może być przyznane (przesłanki opisane w art. 3 ustawy o świadczeniu). Sąd nie spostrzegł wobec argumentacji skargi ani też z urzędu wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł, jak w sentencji.