II FZ 708/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2011 r., o sygn. akt I SA/Gd 796/10 w przedmiocie oddalenia wniosku skarżącego o ustanowienie nowego pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 30 czerwca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 13 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, I SA/Gd 796/10, w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 30 czerwca 2010 r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. oddalił wniosek J. K. o ustanowienie nowego pełnomocnika z urzędu. 2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji stanie faktycznym: postanowieniem z 3 listopada 2010 r. referendarz sądowy WSA w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, odpowiadając w ten sposób w całości żądaniu skarżącego. Wyrokiem z 19 stycznia 2011 r. powyżej wskazany sąd oddalił skargę J. K. na decyzję dyrektora izby skarbowej. Wyznaczony dla skarżącego pełnomocnik - doradca podatkowy, B. J.- odmówiła sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie ze względu na stwierdzenie braku spełnienia przesłanek kasacyjnych. Postanowieniem z 28 kwietnia 2011 r. sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną osobiście sporządzoną przez skarżącego. W związku z powyższym orzeczeniem skarżący wniósł zażalenie oraz wniosek o ustanowienie nowego pełnomocnika z urzędu. 3. Niniejszy wniosek został oddalony postanowieniem z 13 czerwca 2011 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w którym wskazano, że zgodnie z linią orzecznictwa zaprezentowaną przez NSA m. in. w sprawie o sygn. II FZ 207/06 (niepubl.) - nie jest możliwe ponowne przyznanie stronie prawa pomocy, po uprzednim przyznaniu go w zakresie całkowitym, prawomocnym postanowieniem. Sąd pierwszej instancji przywołał także postanowienie NSA z 27 maja 2010r., II FZ 235/10, w którym wyjaśniono, że uwzględnienie wniosku nie jest możliwe ponieważ "sąd nie ma bowiem wpływu na decyzję w zakresie wyznaczenia konkretnego pełnomocnika przez organy samorządu adwokackiego. Tym bardziej sąd nie może wnioskować do tegoż organu o zmianę pełnomocnika w sytuacji, gdy stronie nie odpowiada sposób reprezentowania jej przez pełnomocnika. Rola sądu w tym zakresie kończy się, zgodnie z art. 253 p.p.s.a. do wystąpienia do właściwej okręgowo rady adwokackiej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają normy, która przyznawałaby stronie prawo żądania od sądu wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, w omawiany przypadku zmiany osoby pełnomocnika, z uwagi na okoliczność, iż w jej ocenie wyznaczony adwokat nie spełnia jej oczekiwań. Natomiast wyznaczanie dla strony imiennie określonego pełnomocnika nie należy do kompetencji Sądu". 4. W dniu 4 lipca 2011 r. skarżący wniósł o uchylenie powyższego orzeczenia oraz o ustanowienie nowego pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. zd. pierwsze prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem lub w toku postępowania. Prawomocnym postanowieniem z 3 listopada 2010 r. WSA w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym. Treść wydanego postanowienia odpowiadała w pełni żądaniu skarżącego. Skarżący niezadowolony z działania swojego pełnomocnika, który uznał, że wniesienie skargi kasacyjnej jest niezasadne, wniósł o kolejne przyznanie prawa pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jeśli stronie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, to ponowny wniosek w tym przedmiocie jest bezzasadny. Strona nie może skutecznie domagać się od sądu przyznania kolejnego prawa pomocy ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem sądu. Wyznaczenie przez Krajową Radę Doradców Podatkowych pełnomocnika z urzędu i sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowiło wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd nie ma bowiem wpływu na decyzję w zakresie wyznaczenia konkretnego pełnomocnika. Rola sądu w tym zakresie ogranicza się, zgodnie z art. 253 p.p.s.a. do wystąpienia do właściwej okręgowo rady doradców podatkowych o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W przypadku gdy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, zwróci się z ponownym wnioskiem w zakresie węższym bądź pokrywającym się z zakresem przyznanego prawa pomocy, to postępowanie wszczęte w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowe. Z uwagi na powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu