V SA/Wa 620/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant: st. sekr. sąd - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium RP; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz S.S. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. wstrzymuje zaskarżoną decyzję do czasu uprawomocnienia się wyroku. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z [...] października 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z [...] sierpnia 2010 r., mocą której orzeczono o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemca S.S. - w części dotyczącej sposobu jej wykonania i zobowiązał go do opuszczenia terytorium kraju w terminie 14 dni od doręczenia decyzji oraz utrzymał ją w mocy w pozostałej części. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych: W dniu [...] sierpnia 2010 r. funkcjonariusze Straży Granicznej podczas kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium RP zatrzymali na Dworcu PKP w S. cudzoziemca S.S., który nie posiadał żadnych dokumentów tożsamości oraz dokumentów uprawniających go do pobytu w Polsce. Z czynności zatrzymania sporządzony został protokół a w dniu [...] sierpnia 2010 r. cudzoziemiec za swoja zgodą został przesłuchany w języku polskim. Z treścią obydwu dokumentów cudzoziemiec został zapoznany. W dniu [...] sierpnia 2010 r. Komendant Główny Straży Granicznej wystąpił z wnioskiem do Wojewody Z. o wydanie decyzji o wydaleniu wskazując na okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem. Wojewoda Z. w dniu [...] sierpnia 2010 r. wydał decyzję o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP, orzekając o jego doprowadzeniu do granicy oraz wskazując na konieczność poniesienia kosztów powstałych z tego tytułu przez stosowne podmioty. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że cudzoziemiec przekroczył granicę Polski oraz, że nie legitymuje się żadnym dokumentem wskazującym na prawo jego pobytu na terytorium RP. W tym stanie rzeczy Wojewoda uznał, że cudzoziemiec naruszył przepisy wynikające z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach co powoduje konieczność jego wydalenia. Wojewoda wskazał, że na podstawie art. 89 ustawy o cudzoziemcach możliwe jest nie wydanie decyzji o wydaleniu lecz w odniesieniu do cudzoziemca żadna z przesłanek określona w jego treści w szczególności istnienie warunków do udzielenia zgody na pobyt tolerowany w oparciu o treść art. 97 ustawy o ochronie praw cudzoziemców nie istnieje. W dniu [...] września 2010 r. decyzja ta została doręczona cudzoziemcowi o czym świadczy jego podpis lecz z treści doręczenia nie wiadomo kiedy została ona wysłana ani w jakich okolicznościach ją doręczono. W dniu [...] sierpnia 2010 r. do Wojewody Z. wpłynęło pismo procesowe sporządzone przez ustanowionego w dniu [...] sierpnia 2010 r. pełnomocnika cudzoziemca. Do pisma pełnomocnik dołączył pełnomocnictwo cudzoziemca, który w owym czasie przebywał w Areszcie w celu jego wydalenia. We wspomnianym piśmie odwołując się do treści art. 8 ust. 2 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, wskazując na przestrzeganie przez cudzoziemca porządku prawnego wnosił o uwzględnienie jego prawa do ochrony jego życia rodzinnego rozumianego jako prawa do ułożenia sobie życia na terytorium RP. W piśmie wniósł także o zwolnienie cudzoziemca z Aresztu. Wniosek taki ponowił w piśmie z [...] września 2010 r. Pełnomocnik złożył ponadto do Wojewody Z.pismo procesowe z [...] września 2010 r., w którym zakwestionował prawidłowość doręczenia decyzji przez Wojewodę wskazując przy tym, że w razie gdyby Wojewoda nie podzielił tego stanowiska wspomniane pismo ma być traktowane jako odwołanie. Pismem z [...] września Wojewoda Z. poinformował pełnomocnika strony o tym, że przesyła mu decyzję z [...] sierpnia 2010 r. Następnie pismem z [...] września 2010 r. pełnomocnik wniósł o udzielenie cudzoziemcowi pobytu tolerowanego wskazując na zalety cudzoziemca jako osoby leczącej ludzi masażem i w oparciu o zasady medycyny alternatywnej oraz wskazując na jego bliski związek z obywatelką polską K. Z. Do wniosku dołączył liczne oświadczenia od pacjentów cudzoziemca w tym oświadczenie wspomnianej K.Z. Decyzją z [...] października 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, uznając, że pełnomocnik cudzoziemca złożył w terminie odwołanie od decyzji Wojewody uchylił ją w części dotyczącej sposobu jej wykonania i zobowiązał cudzoziemca do opuszczenia terytorium kraju w terminie 14 dni od doręczenia decyzji oraz utrzymał ją w mocy w pozostałej części. W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że przed przesłuchaniem cudzoziemiec wyjaśnił, że zna język polski umie również czytać pismo drukowane oraz pisać. Został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o przysługujących mu prawach i obowiązkach. W toku przesłuchania w dniu [...] sierpnia 2010 r. cudzoziemiec wyjaśnił, że przyjechał do Polski legalnie na zaproszenie obywatelki polskiej opuszczając M. z przyczyn ekonomicznych. Zaproszenie do Polski było ważne do [...] r. Wyjaśnił także, że jego paszport utracił ważność ale nie ubiegał się o wydanie nowego dokumentu, starania takie poczynił dopiero po utracie dokumentu w [...] 2010 r. lecz ich nie sfinalizował z powodu chwilowego braku pieniędzy ([...] dolarów). W Polsce początkowo zajmował się handlem ale ponieważ nie potrafił tego robić zajął się wykonywaniem masażu oraz leczeniem ludzi ziołami. Sztuki masażu nauczył się w M. W M mieszka jego żona i [...] letnia córka, której pomaga finansowo. Cudzoziemiec oświadczył, że nie wnosi o prawo zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie dowodami, zapoznał się z treścią protokołu i nie wniósł do jego treści żadnych zastrzeżeń. Organ podniósł, że zasady dotyczące możliwości przekroczenia granicy polskiej i prawa legalnego pobytu na terytorium RP przez cudzoziemców wynikają z treści art. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Cudzoziemiec nie posiadał dokumentów, które pozwalałyby mu na legalny pobyt na terytorium RP. W tym stanie rzeczy wyczerpana została dyspozycja art. 88 ust. 1 pkt. 1 ustawy o cudzoziemcach, co nakładało na organ administracji obowiązek jego wydalenia. Decyzja ta została wydana ponieważ cudzoziemiec nie spełniał żadnej z przesłanek art. 89, co pozwalałoby na wydanie decyzji o odmowie wydalenia. Organ wskazał, że cudzoziemcowi nie można było przyznać pobytu tolerowanego ponieważ na terenie jego kraju nie grożą mu żadne represje a do Polski przyjechał z powodów ekonomicznych. Co do przesłanki ochrony życia rodzinnego cudzoziemca organ zwrócił uwagę na to, że rodzina cudzoziemca, z którą utrzymuje kontakt mieszka w M.. Odnosząc się do osoby obywatelki polskiej w odniesieniu, do której pełnomocnik cudzoziemca wskazywał na jego bliskie z nią relacje organ zauważył, że w jego ocenie nie są to więzi o charakterze rodzinnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie treści art. 8, 9, 10 kpa, art. 98 kpa, art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony oraz naruszenie treści art. 10 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu skargi odnosząc się do naruszenia wskazanych przepisów prawa pełnomocnik skarżącego uznał, że art. 8 kpa, w którym stanowi się o zasadzie pogłębiania zaufania do organów państwa został naruszony ze względu na zastosowanie w stosunku do cudzoziemca aresztu w celu wydalenia chociaż nie było podstaw do tego. Naruszenie treści art. 9 kpa oraz art. 10 ustawy o cudzoziemcach przejawiało się w braku udzielania cudzoziemcowi wyczerpujących informacji w języku dla niego zrozumiałym, art. 10 kpa w związku z pozbawieniem cudzoziemca prawa zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie , art. 98 kpa w tym, że mimo złożenia wniosku o legalizację pobytu skarżącego postępowanie w sprawie wydalenia nie zostało zawieszone, a treść art. 97 ust. 1 pkt 1a została naruszona wobec nie wyjaśnienia kwestii prawa do realizacji życia rodzinnego przez cudzoziemca na terytorium RP. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę odniósł się do zawartych w niej zarzutów oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić jakkolwiek jej zarzuty w przeważającej mierze są bezzasadne. Sąd nie podziela następujących zarzutów co do naruszenia: - treści art. 8 kpa ponieważ Wojewoda w swojej decyzji w żaden sposób nie orzekał o zastosowaniu aresztu w celu wydalenia, ani też nie występował o umieszczenie cudzoziemca w areszcie. Nastąpiło to na podstawie wniosku Komendanta Głównego Straży Granicznej działającego w ramach własnych kompetencji, zaś o zasadności tego wniosku rozstrzygał Sąd Rejonowy S. P. procedując w oparciu o przepisy kpk i na podstawie ustawy o cudzoziemcach, - treści art. 9 kpa w zw. z art. 10 ustawy o cudzoziemcach ponieważ cudzoziemiec przebywający od 2003 r. w Polsce wyraźnie oświadczył, że zna język polski w mowie i w piśmie udzielając w tym języku wyjaśnień, które dotycząc jego osoby znane były tylko jemu. Cudzoziemiec zapoznawał się z dokumentami wydawanymi w jego sprawie co kwitował bez zastrzeżeń podpisem, ponadto otrzymał odpis protokółu zatrzymania i postanowienia Sądu Rejonowego. Cudzoziemiec w toku pobytu w Polsce podejmował się świadczenia pomocy z zakresu medycyny alternatywnej (masaż, leczenie ziołami) obywatelom polskim, z którymi musiał przecież konsultować ich dolegliwości, co dowodzi, że bez wątpienia posługiwał się językiem polskim. W tym stanie rzeczy dyspozycja art. 10 ustawy o cudzoziemcach dotycząca udzielania cudzoziemcowi wyjaśnień i pouczeń w języku polskim została spełniona. Dyspozycji tej nie można bowiem traktować jako obowiązku porozumiewania się z cudzoziemcem w jego ojczystym języku, - treści art. 10 kpa ponieważ mimo, że cudzoziemiec zrzekł się prawa do zapoznawania się ze zgromadzonym materiałem to z treścią dokumentów w sprawie był zapoznany a ponadto wprawdzie bez wydania w tej mierze stosownego pisma przez organ ale w dniu 20 września 2010 r. pełnomocnik zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem, co pisemnie potwierdził, - treści art. 98 kpa ponieważ w przypadku postępowania w sprawie o wydalenie kwestia ewentualnej legalizacji pobytu cudzoziemca w formie pobytu tolerowanego rozstrzygana jest wyłącznie w tym postępowaniu jeśli spełni on przesłankę art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z treścią art. 97 ustawy o ochronie praw cudzoziemców. Inną kwestią jest to, że organ formalnie powinien odmówić zawieszenia postępowania, co jednak nie miało w sprawie większego znaczenia. Za zasadny Sąd uznaje jednak zarzut braku właściwego wyjaśnienia kwestii spełnienia przez skarżącego przesłanki wynikającej z treści art. 97 ust. 1 pkt 1a, co mogłoby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy gdyby się okazało, że skarżący powinien uzyskać zezwolenie na pobyt tolerowany. Wynika to z faktu, że organ bez bliższego wyjaśnienia tej kwestii przyjął, że więzi jakie łączą skarżącego z K. Z. nie można uznać za więzi rodzinne. Jest faktem, że skarżący w czasie przesłuchania wskazał, że żona i córka mieszkają w M.oraz, że żadna bliska mu osoba nie posiada obywatelstwa polskiego. Oświadczenie to pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem wyrażanym w tej mierze przez jego pełnomocnika, który twierdzi, że cudzoziemiec pozostaje w związku z obywatelką polską. Na okoliczność tę przedstawił oświadczenie pochodzące od K. Z.. W tej sytuacji prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy możliwe było tylko po usunięciu powstałych sprzeczności co wymagało ponownego przesłuchania cudzoziemca jak również wspomnianej obywatelki polskiej na okoliczność ich relacji oraz cudzoziemca na temat jego związków z rodziną pozostającą w M. W tym stanie rzeczy konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji ponieważ naruszenie treści art. 7 i 77 kpa mogło doprowadzić ewentualnie do naruszenia treści art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o ochronie praw cudzoziemców a w związku z tym art. 89 ust. 1 pk1 ustawy o cudzoziemcach. Mając powyższe okoliczności na uwadze i uznając, że sprawa nie dojrzała do merytorycznego rozstrzygnięcia WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 152 i art. 200 i art. 205 ustawy p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.