I C 288/23
Sądy powszechne2025-04-11
Sygnatura
I C 288/23
Data orzeczenia
2025-04-11
Rodzaj
REASONS
Sędziowie
Marta Aksamit
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt I C 288/23</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->Wyroku Sądu Rejonowego w Bochni z dnia 11 kwietnia 2025 r.</strong>
</p>
<p>Powód <span class="anon-block">T. (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wystąpił do Sądu z pozwem przeciwko Gminie <span class="anon-block">(...)</span> domagając się zasądzenia kwoty 13.630,65 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty a nadto zasądzenia zwrotu kosztów postepowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.</p>
<p>Uzasadniając żądanie powód wskazał, iż w dniu 19 czerwca 2021 r. na drodze gminnej <span class="anon-block">B.</span> w <span class="anon-block">R.</span> doszło do uszkodzenia pojazdu marki Volkswagen o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>. Kierujący pojazdem <span class="anon-block">A. K.</span> wjechał w wystający garb na drodze, za której stan odpowiedzialny był pozwany jako zarządca drogi. Droga dojazdowa <span class="anon-block">B.</span> nie była objęta ubezpieczeniem OC pozwanego.</p>
<p>Poszkodowany zwrócił się do powoda jako ubezpieczyciela o wypłatę odszkodowania. Powód uznał swoją odpowiedzialność i wypłacił odszkodowanie w wysokości 13.630,65 zł. Następnie powód wezwał pozwanego do zwrotu wypłaconej należności, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 828)">art. 828 kc.</a> Pozwany nie spełnił świadczenia.</p>
<p>W dniu 19 czerwca 2023 r. Sąd Rejonowy w Bochni wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, zasądzając należność zgodnie z żądaniem pozwu (I Nc 402/23).</p>
<p>Pozwany Gmina <span class="anon-block">(...)</span>złożył sprzeciw od nakazu zapłaty. Orzeczenie zaskarżył w całości i wniósł o oddalenie powództwa a nadto zasądzenie zwrotu kosztów postepowania wg norm prawem przepisanych, w tym zastępstwa procesowego.</p>
<p>Pozwany wskazał, iż kwestionuje roszczenie co do zasady i wysokości.</p>
<p>Zaprzeczył, by realizacja obowiązków gminy jako zarządcy drogi była nieprawidłowa. Pozwany nie posiada żadnych informacji, by na przedmiotowej drodze dochodziło do wypadków i kolizji drogowych ani by takie zajścia były odnotowywane w systemie Ewidencji Wypadków i Kolizji Drogowych. Z zaświadczenia Państwowej Straży Pożarnej wynika jedynie, iż w dniu 19 czerwca 2021 r. były prowadzone działania ratowniczo-gaśnicze, w związku z usunięciem plamy oleju na jezdni.</p>
<p>Stan dróg na terenie Gminy <span class="anon-block">(...)</span>jest na bieżąco monitorowany, a przed zdarzeniem nie było żadnych zgłoszeń ze strony mieszkańców o złym stanie technicznym drogi. Przy dostosowaniu prędkości pojazdu do charakteru drogi w terenie górzystym istnieje możliwość identyfikacji ewentualnych zagrożeń. Należyta obserwacja drogi mogłaby pozwolić uniknąć zdarzenia drogowego. Nie można też wykluczyć, że uszkodzenie powstało przy wyjeździe z pobliskiej lub prywatnej posesji lub lasu a ujawniło się dopiero na drodze w zarządzie gminy. Należyta staranność nie oznacza staranności wyjątkowej, lecz dostosowanej do działającego podmiotu, jak i okoliczności, w których to działanie znajduje swój przejaw. Nie sposób nakładać na zarządcę drogi obowiązku permanentnego ciągłego kontrolowania stanu każdej drogi publicznej.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny: </strong>
</p>
<p>W miejscowości <span class="anon-block">R.</span> znajduje się droga gminna określana nazwą <span class="anon-block">B.</span>, pozostająca w zarządzie Gminy <span class="anon-block">(...)</span>. Droga była wąska, bez wydzielonych pasów ruchu, posiadała nakładkę asfaltową, jednak na wysokości <span class="anon-block">posesji nr (...)</span>, w środkowej części drogi, znajdował się garb o wysokości kilkunastu centymetrów. Garb ten powstał na skutek wystąpienia wytłoczeń w nawierzchni drogi po jej prawej i lewej stronie, na około 20 cm, przy czym środkowa część drogi pozostawała nieodkształcona, tworząc garb. Nakładka asfaltowa była w złym stanie technicznym, posiadała liczne pęknięcia. W miejscu zdarzenia nie znajdowały się żadne znaki drogowe, informujące o nierównościach w terenie ani ograniczające prędkość.</p>
<p>W dniu 19 czerwca 2021 r. panowały dobre warunki drogowe, było pogodnie.</p>
<p>W tym dniu drogą ta poruszał się pojazd marki Volkswagen Arteon o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> kierowany przez <span class="anon-block">A. K.</span>.</p>
<p>Nie był mieszkańcem Gminy <span class="anon-block">(...)</span>, jechał tą drogą pierwszy raz.</p>
<p>Kierujący pojazdem <span class="anon-block">A. K.</span> wjechał w wystający garb na drodze. Pojazd w momencie zdarzenia poruszał się z prędkością ok. 20-30 km na godzinę. Doszło do wycieku oleju z pojazdu, w związku z czym interwencję podjęła Państwowa Straż Pożarna w Bochni.</p>
<p>Dowód:</p>
<p>Zaświadczenie Państwowej Straży Pożarnej w Bochni z dnia 22 czerwca 2021 r. k. 28,</p>
<p>Dokumentacja zdjęciowa k. 33v,</p>
<p>Zeznania świadka <span class="anon-block">A. K.</span> – protokół rozprawy z dnia 17 października 2023 r. g: 00:03:25-00:19:09</p>
<p>Opinia biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnej mgr inż. <span class="anon-block">J. H. (1)</span> k. 77-101,</p>
<p>W wyniku zdarzenia drogowego doszło do powstania uszkodzeń w pojeździe marki Volkswagen Arteon.</p>
<p>Uszkodzone zostały m.in. misa olejowa, podpora zespołu napędowego, zbiornik paliwa, dolna osłona silnika, przedni spojler, lewa część zderzaka przedniego.</p>
<p>Koszt naprawy uszkodzeń pojazdu został określony przez zakład naprawczy dokonujący naprawy na kwotę 13.630,65 zł brutto i został pokryty przez powoda, jako ubezpieczyciela w ramach ubezpieczenia Autocasco.</p>
<p>Dowód:</p>
<p>
<span class="anon-block">Faktura Vat nr (...)</span> z dnia 06 sierpnia 2021 r. k. 16-17,</p>
<p>Zeznania świadka <span class="anon-block">A. K.</span> – protokół rozprawy z dnia 17 października 2023 r. g: 00:03:25-00:19:09</p>
<p>W dniu 27 czerwca 2021 r. poszkodowany zgłosił szkodę pozwanemu. Pozwany w dniu 02 lipca 2021 r. wskazał, iż droga dojazdowa <span class="anon-block">B.</span> nie jest ubezpieczona.</p>
<p>Dowód:</p>
<p>Zgłoszenie szkody z dokumentacją zdjęciową k. 18-20,</p>
<p>Pismo pozwanego z dnia 02 lipca 2021 r. k. 21,</p>
<p>W dniu 29 czerwca <span class="anon-block">T. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> sporządził kalkulację naprawy pojazdu marki Volkswagen Arteon, ustalając wysokość szkody na 12.101,07 zł brutto.</p>
<p>Dowód:</p>
<p>Kalkulacja naprawy z dnia 28 czerwca 2021 r. k. 22-27,</p>
<p>W dniu 09 sierpnia 2021 r. powód wydał decyzję o przyznaniu odszkodowania <span class="anon-block">A. K.</span> w wysokości 14.411,82 zł.</p>
<p>Dowód:</p>
<p>Decyzja o przyznaniu odszkodowania k. 29-30,</p>
<p>Pismem z dnia 16 grudnia 2021 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty wypłaconego odszkodowania w wysokości 13.630,65 zł w terminie 7 dni pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.</p>
<p>Dowód:</p>
<p>Wezwanie przedprocesowe z dnia 16 grudnia 2021 r. wraz z dowodem nadania k. 32-33,</p>
<p>Koszty naprawy pojazdu marki Volkswagen Arteon o <span class="anon-block">nr Rej. (...)</span> w związku ze zdarzeniem z dnia 19 czerwca 2021 r., zgodnie z technologią producenta wynoszą 13.906,54 zł brutto. Uszkodzenia samochodu były skutkiem nieprawidłowego utrzymania drogi przez zarządcę tj. Gminę <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Dowód:</p>
<p>Opinia biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnej mgr inż. <span class="anon-block">J. H. (1)</span> k. 77-101,</p>
<p>Opinia uzupełniająca biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnej mgr inż. <span class="anon-block">J. H. (1)</span> k.128-129</p>
<p>Powyższy stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie dowodu z dokumentów, zeznań świadka <span class="anon-block">A. K.</span> oraz opinii biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnej mgr inż. <span class="anon-block">J. H. (1)</span>.</p>
<p>Dokumenty urzędowe, zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244;art. 244 § 1)">art. 244 § 1 k.p.c.</a> stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Sąd opierał się także na dokumentach prywatnych dołączonych do akt sprawy przez strony postępowania, które zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c.</a> stanowią dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w tym dokumencie. Dokumentom tym przyznał Sąd walor wiarygodności, ponieważ nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania, a również Sąd z urzędu nie dopatrzył się przesłanek by odmówić im właściwego znaczenia dowodowego.</p>
<p>Nadto Sąd oparł się na fotografiach, co do których również należało przyjąć, że są wiarygodne i przekonujące. Nie można było ich traktować jako dokumentów prywatnych, gdyż nie zostały one opatrzone podpisem osoby, która miałaby go sporządzić, co jednak nie dyskwalifikuje ich przydatności w postępowaniu cywilnym.</p>
<p>Jeśli chodzi o dowód z zeznań świadka <span class="anon-block">A. K.</span> Sąd uznał je za wiarygodne. Świadek jest osobą niezainteresowaną wynikiem postepowania, stad nie miał żadnego powodu, by składać zeznania niezgodne ze stanem faktycznym. Świadek jednoznacznie przedstawił okoliczności zdarzenia drogowego, w wyniku którego doszło do uszkodzenia jego pojazdu. Brak było jakichkolwiek innych dowodów, by stwierdzić, że zeznania te są niezgodne z rzeczywistym przebiegiem kolizji. Zeznania te w zakresie opisu drogi pn. <span class="anon-block">B.</span> znajdowały potwierdzenie w dowodach z fotografii, które przedstawiały zły stan techniczny drogi, jeśli zaś chodzi o brak oznakowania pionowego lub poziomego na drodze, to z dokumentacji dołączonej przez biegłego sądowego <span class="anon-block">J. H.</span> do opinii głównej wynikało, iż w miejscu zdarzenia nie znajdowało się żadne oznakowanie drogowe.</p>
<p>Sąd oparł się także na opinii biegłego sądowego rzeczoznawcy z zakresu techniki motoryzacyjnej, ruchu drogowego, diagnostyki pojazdów samochodowych i ekspertyzy wypadków drogowych mgr inż. <span class="anon-block">J. H. (1)</span>. Na jej podstawie Sąd ustalił rynkowy koszt naprawy pojazdu, a nadto okoliczności zdarzenia drogowego. Biegły wyjaśnił również w opinii uzupełniającej na jakiej podstawie przyjął zły stan nawierzchni, oszacował głębokość kolein, przedstawił mechanizm ich powstawania, wreszcie przesłanki ustalenia braku oznakowania drogi. Opinia była spójna, a wnioski z niej płynące były jednoznaczne, w sposób logiczny wynikały z całokształtu wywodu biegłego. Biegły odpowiedział na zadane mu pytania, a wnioski przedstawione w opinii są kategoryczne, zostały poprzedzone analizą akt sprawy, oględzinami miejsca zdarzenia (choć na skutek przeprowadzonego przez pozwanego remontu drogi jej aktualny stan nie odpowiada temu z dnia 19 czerwca 2021 r.) i poparte szczegółowymi wyliczeniami w zakresie ustalenia kosztów naprawy pojazdu. Po uzupełnieniu opinii, nie była kwestionowana przez strony postępowania.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd rozważył co następuje: </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Powództwo zasługuje na uwzględnienie. </strong>
</p>
<p>W ocenie Sądu podstawą odpowiedzialności Gminy <span class="anon-block">(...)</span>za szkodę jest przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 kc</a>, Za nietrafnością oparcia odpowiedzialności zarządcy drogi za szkodę wynikającą z nieprawidłowego utrzymania dróg na przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 kc</a> wypowiedział się bowiem Sąd Najwyższy m.in. w Wyroku z dnia 22 lutego 2019 r. IV CSK 152/18, który to pogląd co do zasady Sąd akceptuje.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 kc</a> kto ze swej winy wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.</p>
<p>Do przyjęcia, iż w konkretnym przypadku zachodzi odpowiedzialność odszkodowawcza muszą kumulatywnie zostać spełnione wszystkie przesłanki tej odpowiedzialności. W ramach odpowiedzialności <em>
<!-- -->ex delicto </em>wyróżniamy jej przesłanki, a więc szkodę, zdarzenie, z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy, związek przyczynowy między pierwszymi przesłankami oraz winę podmiotu.</p>
<p>Szkoda jest uszczerbkiem jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych, może mieć charakter majątkowy lub niemajątkowy.</p>
<p>Zdarzenie wywołujące szkodę musi być pewnym faktem, który jest niezbędny do związania odpowiedzialności ze ściśle określonym podmiotem prawa.</p>
<p>Z kolei związek przyczynowy to nic innego jak zależność pomiędzy zdarzeniem początkowym a szkodą przejawiający się w tym, że bez owego zdarzenia wynik ostateczny w postaci szkody nie nastąpiłby. Zobowiązany do naprawienia szkody ponosi odpowiedzialność jedynie za normalne następstwa swojego działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a>).</p>
<p>Tylko i wyłącznie kumulatywne wystąpienie wszystkich wskazanych wyżej przesłanek stanowi podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej określonego podmiotu (por. „Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania” t.I pod red. G. Bieniek, Wyd. Prawnicze LexisNexis W-wa 2006 r., s.223).</p>
<p>Na podstawie ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż <span class="anon-block">A. K.</span> doznał szkody, w postaci uszkodzenia pojazdu w wyniku najechania na garb znajdujący się na drodze, pomiędzy szkodą i zdarzeniem występuje adekwatny związek przyczynowy, a zachowanie pozwanego było zawinione.</p>
<p>W myśl przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19850140060" title="Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60 (art. 2;art. 2 ust. 1)">art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych</a> (tekst jednolity Dz. U. 2018 r., poz. 2068) drogi publiczne dzielą się na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe oraz drogi gminne. Ulice leżące w ciągu takich dróg należą do tej samej kategorii co te drogi. Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (art. 2a ust. 2 cyt. ustawy). W myśl art. 7 ust. 1 cyt. ustawy do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych.</p>
<p>Pozwany nie zakwestionował, iż droga na której doszło do zdarzenia z dnia 19 czerwca 2021 r. stanowiła drogę gminną.</p>
<p>Zarządcą dróg są dla dróg gminnych jest wójt (burmistrz, prezydent) (art. 19 ust. 2 pkt. 4 cyt. ustawy). Zarządca drogi, może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy. Jeżeli jednostka taka nie została utworzona, zadania zarządu drogi wykonuje zarządca (art. 21 ust 1 cyt. ustawy).</p>
<p>Stosownie do treści art. 20 pkt. 4, pkt 10, pkt 11, pkt 12 i pkt 14 do zarządcy drogi należy w szczególności <strong>
<!-- -->utrzymanie nawierzchni drogi</strong>, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, przeprowadzanie okresowych kontroli stanu dróg i drogowych obiektów inżynierskich oraz przepraw promowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na stan bezpieczeństwa ruchu drogowego, oraz <strong>
<!-- -->wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających, przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników</strong>, wprowadzanie ograniczeń lub zamykanie dróg i drogowych obiektów inżynierskich dla ruchu oraz wyznaczanie objazdów drogami różnej kategorii, gdy występuje bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa osób lub mienia.</p>
<p>Przepis art. 4 pkt 20 przedmiotowej ustawy zawiera definicję „utrzymania drogi”. Pod pojęciem tym rozumie się wykonywanie <strong>
<!-- -->robót konserwacyjnych</strong>, porządkowych i innych zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu, w tym także odśnieżanie i zwalczanie śliskości zimowej. Nakaz utrzymania dróg w należytym stanie rodzi po stronie zarządcy obowiązek zabezpieczenia dróg w taki sposób, aby nie stanowiły one zagrożenia dla osób korzystających z nich.</p>
<p>Niewątpliwie w wyniku zdarzenia z dnia 19 czerwca 2021 roku doszło do powstania szkody polegającej na uszkodzeniu pojazdu <span class="anon-block">A. K.</span>, a do tego doprowadziło zawinione zachowanie zarządcy drogi, który nie zadbał o należy stan techniczny części drogi w <span class="anon-block">R.</span>, nazwanej <span class="anon-block">B.</span>. Powód udowodnił, iż stan techniczny przedmiotowego odcinka drogi był bardzo zły. W miejscu zdarzenia na wąskiej jezdni znajdował się garb, powstały w wyniku wytłoczenia kolein. Droga nie była zatem odpowiednio utrzymywana i remontowana. Fotografie dołączone do akt sprawy pozwalają postawić tezę, iż droga znajdowała się w takim złym stanie od dłuższego czasu, powstanie kolein nie jest zdarzeniem nagłym a procesem. Również pęknięcia asfaltu w pobliżu miejsca zdarzenia wskazują na to, iż droga od długiego czasu nie była w jakikolwiek sposób remontowana. Pozwany nawet nie wskazywał, iż dokonywał okresowych oględzin stanu dróg, gdyby tak było z pewnością dostrzegł by występujące usterki. Uznając oczywiście znaczne koszty związane z remontem drogi, co stanowi z pewnością znaczne obciążenie budżetu Gminy, zarządca drogi nie zadbał również o oznakowanie drogi w taki sposób, by ostrzec potencjalnych użytkowników o występującym niebezpieczeństwie. W miejscu zdarzenia nie znajdowały się jakiekolwiek znaki drogowe informujące o wybojach, koleinach, bądź ograniczające prędkość ruchu na drodze. Jednakże nawet ustawienie znaku ograniczającego prędkość nie spowodowało by uniknięcia zdarzenia, bowiem poszkodowany <span class="anon-block">A. K.</span> poruszał z prędkością minimalną, ok. 20-30 km na godzinę. Jak wskazał biegły pojazd poszkodowanego posiadał prześwit do podwozia zaledwie niespełna 14 cm, co przy znacznej długości pojazdu powodowało ogromne ryzyko wystąpienia szkody, tym bardziej, iż garb na drodze znajdował się na środku jezdni, uniemożliwiając jego ominięcie bez zjechania z drogi, co również mogło by się okazać niebezpieczne.</p>
<p>Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, iż zachowanie zarządcy drogi nosi znamiona winy. Równocześnie pomiędzy zachowaniem pozwanego a szkodą zachodzi adekwatny związek przyczynowy – gdyby bowiem zarządca drogi zadbał o należyty stan techniczny drogi, to poszkodowany nie zahaczyłby o wystający element drogi a tym samym nie uszkodził podwozia pojazdu. Wskazuje to także na adekwatny związek przyczynowy.</p>
<p>Zatem pozwana Gmina ponosi odpowiedzialność za szkodę co do zasady.</p>
<p>Gmina kwestionowała również wysokość odszkodowania.</p>
<p>Odszkodowanie ze swej natury ma przywrócić równowagę w majątku poszkodowanego. W myśl przeważającego zapatrywania w doktrynie i orzecznictwie szkodę stanowi różnica między stanem majątku poszkodowanego, jaki zaistniał po zdarzeniu wywołującym szkodę, a stanem tego majątku, jaki istniałby, gdyby to zdarzenie nie nastąpiło (por. wyrok SN z 24.05.2007 r., sygn. akt II CSK 52/07, publ. Lex 346217). Polski ustawodawca przyjął bowiem zasadę pełnego odszkodowania zgodnie z którą naprawienie szkody ma zapewnić całkowitą kompensatę doznanego uszczerbku nie dopuszczając jednak zarazem do nieuzasadnionego wzbogacenia się poszkodowanego. A zatem poszkodowany może domagać się od osoby zobowiązanej do naprawienia szkody zwrotu wszystkich kosztów jakie okazały się niezbędne do przywrócenia poprzedniego stanu rzeczy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a>).</p>
<p>W rezultacie przywrócenia do stanu poprzedniego rzecz winna odzyskać takie same walory użytkowe i estetyczne, jakie miała przed wyrządzeniem szkody. Restytucja naturalna charakteryzuje się tym, że zmierza do naprawienia poszczególnego naruszonego dobra lub interesu i może przybrać różnorodne postacie w zależności od charakteru naruszonego dobra <br/>i rodzaju szkody (por. wyrok SN z 19.02.2003 r., sygn. akt V CKN 1690/00, publ. Lex 83828).</p>
<p>Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 października 1972 r. II CR 425/72 <br/>w wypadku uszkodzenia rzeczy w stopniu umożliwiającym przywrócenie jej do stanu poprzedniego osoba odpowiedzialna za szkodę obowiązana jest zwrócić poszkodowanemu wszelkie ekonomicznie uzasadnione wydatki, poniesione w celu przywrócenia stanu poprzedniego rzeczy uszkodzonej, do których to wydatków należy zaliczyć także koszt nowych części i innych materiałów, jeżeli ich użycie było niezbędne do naprawienia uszkodzonej rzeczy.</p>
<p>Ubezpieczyciel w każdym wypadku był więc obowiązany wypłacić rynkową wartość należnego odszkodowania.</p>
<p>Odpowiedzialność odszkodowawcza stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 kc</a> wyrażona jest za pomocą zasady pełnej kompensaty poniesionej szkody, stanowiącej, że powód (wcześniej poszkodowany) mógł domagać się od strony pozwanej odszkodowania, które obejmuje wszystkie straty, jakie poszkodowany poniósł. Oznacza to, że naprawienie szkody ma zapewnić całkowitą kompensatę uszczerbku w majątku, jakiego doznał poszkodowany. Ma ona obejmować wszelkie koszty niezbędne do przywrócenia uszkodzonego samochodu do stanu technicznego i estetycznego istniejącego przed dniem 25 listopada 2022 roku. Co więcej, uzależnienie wysokości należnego od ubezpieczyciela odszkodowania od podjęcia przez poszkodowanego skutecznych działań w celu doprowadzenia uszkodzonej przez sprawcę rzeczy do stanu poprzedniego jest sprzeczne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 1;art. 822;art. 822 § 1)">art. 363 § 1 i art. 822 § 1 kc</a> (Wyrok SN z 12.04.2018 r., II CNP 43/17). Podobną ogólną zasadę wyrażał Sąd Najwyższy już w wyroku z dnia 5 listopada 1980 r.: Przywrócenie rzeczy uszkodzonej do stanu poprzedniego polega na doprowadzeniu jej do stanu używalności w takim zakresie, jaki istniał przed wyrządzeniem szkody. Jeżeli do osiągnięcia tego celu konieczne jest użycie nowych elementów, to poniesione na nie wydatki wchodzą w skład kosztów naprawienia szkody przez przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego. W konsekwencji powyższe wydatki obciążają osobę odpowiedzialną za szkodę (wyrok SN z 5.11.1980 r., III CRN 223/80, OSNC 1981, nr 10, poz. 186.).</p>
<p>Jak wynikało z opinii biegłego sądowego <span class="anon-block">J. H.</span> koszt naprawy uszkodzonego pojazdy wynosił 13.906,54 zł i był nawet nieco wyższy niż kwota dochodzona przez powoda.</p>
<p>W ocenie Sądu zatem powód wykazał wysokość szkody i zasadność swego żądania co do wysokości.</p>
<p>Z roszczeniem w niniejszej sprawie mógł wystąpić powód jako ubezpieczyciel poszkodowanego. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 828;art. 828 § 1)">art. 828 § 1 kc</a> jeżeli nie umówiono się inaczej, z dniem zapłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzi z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysokości zapłaconego odszkodowania. Jeżeli zakład pokrył tylko część szkody, ubezpieczającemu przysługuje co do pozostałej części pierwszeństwo zaspokojenia przed roszczeniem ubezpieczyciela.</p>
<p>Pozwany nie kwestionował, że powód wypłacił odszkodowanie poszkodowanemu <span class="anon-block">A. K.</span>, sąd zatem uznał tę okoliczność za przyznaną.</p>
<p>Na powoda przeszło zatem roszczenie o naprawienie szkody przeciwko Gminie <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Sąd zasądził także odsetki ustawowe za opóźnienie, z tym, że dopiero od dnia 04 maja 2023 r. Był to dzień przesłania pozwu przez Sąd niewłaściwy do Sądu właściwego tj. Sądu Rejonowego w Bochni.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. W niniejszej sprawie świadczenie jakie strona pozwana winna uiścić powódce należy do grupy świadczeń bezterminowych, tzn. takich, w których obowiązek ich spełnienia aktualizuje się dopiero z chwilą wezwania przez wierzyciela.</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a>, jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione po wezwaniu dłużnika do jego wykonania.</p>
<p>Powód wzywał pozwanego do spełnienia świadczenia pismem z dnia 16 grudnia 2021 r., domagał się jednak zasądzenia odsetek od późniejszej daty – wniesienia pozwu – co należało uwzględnić.</p>
<p>O kosztach postepowania Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postepowania – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 kpc</a>.</p>
<p>Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6383 zł, na co złożyły się:</p>
<p>- opłata sądowa od pozwu w wysokości 750 zł,</p>
<p>- opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł,</p>
<p>- wynagrodzenie pełnomocnika powoda będącego radcą prawnym w wysokości 3600 zł – na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych,</p>
<p>- zaliczka na opinię biegłego 2016 zł.</p>
<p>Nadto nakazał Sąd pobrać od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bochni kwotę 512 zł tytułem brakujących kosztów wynagrodzenia biegłego. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (t.j.Dz.U.2019.785) kosztami tymi należało obciążyć przeciwnika przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.</p>
<p>Mając na względzie wszystkie wskazane powyżej okoliczności zasadnym było orzeczenie jak w sentencji.</p>
<p>Sędzia Marta Aksamit</p>
<p>Sygn. akt I C 288/23</p>
<p>Dnia 21 maja 2025 r.</p>
<p>Zarządzenia:</p>
<p>- odnotować uzasadnienie,</p>
<p>- odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi strony pozwanej,</p>
<p>- kal. 2 tygodnie.</p>
<p>Sędzia Marta Aksamit</p>
</div>