II SA/Gl 579/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 14 lutego 2022 r. nr SKO.VIII/422/4022/316/2021 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 13 października 2021 r. nr [...] Starosta [...] (dalej: "organ I instancji") - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) - dalej jako "k.p.a.", oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212) - dalej jako "u.k.p.", orzekł o cofnięciu T. S. (dalej: "strona" lub "skarżący") uprawnienia do kierowania pojazdami do czasu ustania przyczyny potwierdzonego dokumentem prawa jazdy kategorii A, B o numerze [...], numer druku [...] wydane przez Starostę [...]. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 26.04.2021 r. do Starostwa Powiatowego w Z. wpłynął wniosek Komendy Powiatowej Policji w Z. z 20.04.2021 r. o numerze [...] wnoszący o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania na badania lekarskie strony. W dniu 27.04.2021 r. organ I instancji przesłał stronie zawiadomienie o wszczęciu postępowania o numerze [...], które w dniu 10.05.2021 r. zostało odebrane osobiście przez stronę. W dniu 18.05.2021 r. organ I instancji decyzją o numerze [...] skierował stronę na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Strona przystąpiła do badania i organ I instancji otrzymał orzeczenie lekarskie nr [...] z 29.07.2021 r. wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Dział Konsultacyjno-Diagnostyczny w S., które stwierdziło istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: AM,A1,A2,A,B1,B,B+E,Tz (termin następnego badania – bezterminowo). Po rozpoznaniu odwołania strony decyzją z dnia 14.02.2022 r. nr SKO.VIII/422/4022/316/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przywołał w uzasadnieniu treść art. 79 ust. 2 u.k.p. oraz § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29.08.2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2213 ze zm.) a także orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące związania organów administracji publicznej orzeczeniami lekarskimi zapadłymi w trybie procedury przewidzianej ustawą o kierujących pojazdami. Dokonując analizy stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy wskazał, że strona została poddana badaniom lekarskim mającym stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W wyniku przeprowadzonych badań orzeczeniem Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Dział Konsultacyjno-Diagnostyczny w S.z dnia 29 lipca 2021 r. nr [...] stwierdził u strony przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami kategorii A i B. Skarżący pomimo prawidłowego pouczenia nie wystąpił w terminie 14 dni z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego. Z wnioskiem takim wystąpił dopiero 28.09.2021 r. W odpowiedzi na złożony wniosek, pismem z dnia 04.10.2021 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Dział Konsultacyjno-Diagnostyczny w S. poinformował stronę o terminie ponownego badania w dniu 13.07.2022 r. Mając powyższe ustalenia na uwadze Kolegium stwierdziło, że z całą pewnością istnieją względem strony przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, których wystąpienie potwierdzone zostało ostatecznym badaniem lekarskim. Konsekwencje tego stanu rzeczy reguluje art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że w świetle orzeczeń lekarskich organ I instancji nie miał jakiejkolwiek innej możliwości, jak tylko wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami przez kierującego, gdyż takie działanie nakazują mu obowiązujące przepisy prawa. Wynik badania lekarskiego determinuje bowiem treść decyzji starosty w odniesieniu do uprawnienia do kierowania pojazdami. Organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a orzeczenie to nie podlega jego ocenie. Kolegium zaznaczyło, że wynik badania lekarskiego nie jest okolicznością, którą podważyć mogą w postępowaniu organy administracji. Nie mają one bowiem jakichkolwiek podstaw prawnych, aby wydać decyzję wbrew orzeczeniom lekarzy specjalistów i uznać, że przeciwskazania zdrowotne u kierującego nie zachodzą pomimo tego, że stwierdzają je lekarze po przeprowadzeniu badań (por. wyroki NSA: z dnia 25.10.2011 r., sygn. akt I OSK 1859/110, z dnia 11.01.2007 r., sygn. akt I OSK 251/06) oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 461/20). Tym samym, jeżeli wynik badania lekarskiego względem kierującego jest negatywny, to starosta musi wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Skargę na decyzję Kolegium wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący i zwrócił się do Sądu o zezwolenie na korzystanie do celów osobistych z prawa jazdy do czasu otrzymania wyników badania lekarskiego, które wyznaczono na 13.07.2022 r. przez Wojewódzki Ośrodek Pracy w K. w trybie odwoławczym. Jednocześnie skarżący opisał szeroko swoją sytuację majątkową i dochodową. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W realiach rozpatrywanej sprawy taka sytuacja nie miała miejsca, co oznacza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 14.02.2022 r. nr SKO.VIII/422/4022/316/2021 utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 13 października 2021 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. A i B. Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 z późn. zm. - dalej w skrócie: "u.k.p."), a w szczególności art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy, stanowiący że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. - co wynika z brzmienia powołanego przepisu ("starosta wydaje") - ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi przez osobę, która takiemu badaniu została poddana, właściwy miejscowo organ administracji jest bezwzględnie zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia tej osobie posiadanych przez nią uprawnień do kierowania pojazdami (por. np. wyroki NSA: z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2195/16 oraz z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1883/18). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest również stanowisko, że orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji przez organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych tymi orzeczeniami (por. np. wyroki NSA: z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I OSK 952/12; z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 840/08 oraz z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt I OSK 1273/04). Zakwestionowanie orzeczenia lekarskiego możliwe jest zatem jedynie przy zastosowaniu procedury określonej w art. 79 ust. 4 u.k.p., zgodnie z którym osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p. (zob. wyrok NSA z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt II GSK 40/21). Jak wynika z akt sprawy skarżący nie skorzystał z prawa do przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego. Złożył taki wniosek w dniu 28.09.2021 r. ale już po upływie 14-dniowego terminu do jego złożenia licząc od dnia otrzymania wyników pierwszego badania. Pismem z dnia 28.12.2021 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Dział Konsultacyjno-Diagnostyczny w S. poinformowało Starostwo Powiatowe w Z., że skarżący nie złożył odwołania od orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 29.07.2021 r. Sama okoliczność wydania orzeczenia stwierdzającego ww. przeciwskazania obligowała zatem organy do wydania decyzji na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p., bowiem tak stanowi ten przepis, a ustawodawca nie przyznał organowi w tym przedmiocie żadnego luzu decyzyjnego, ani też innych możliwości weryfikacji orzeczenia lekarskiego, na co wyraźnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji. Jak już bowiem zaznaczono powyżej, w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. organy nie są uprawnione do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do stanu zdrowia kierującego oraz co do weryfikacji ostatecznych orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze w przedmiocie stwierdzenia u wskazanego kierującego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Także sąd administracyjny, którego rolą jest wyłącznie kontrola zaskarżonych decyzji pod kątem wydania ich w zgodzie z prawem, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do aktualnej sytuacji zdrowotnej kierującego (skarżącego) w zakresie istniejących u niego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami. Podkreślić należy, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów i tylko wtedy, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.