II OW 40/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Krystyna Borkowska sędzia del. WSA Bogusław Cieśla Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] 2009 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w P., a Wójtem Gminy B. przez wskazanie organu właściwego do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie skażenia wody pitnej bakteriami coli postanawia: oddalić wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego UZASADNIENIE Wnioskiem z [...] 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w P. a Wójtem Gminy B., przez wskazanie organu właściwego do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie skarżenia wody pitnej bakteriami coli. W uzasadnieniu wniosku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. podał, iż postanowieniem z [...] 2009 r. Wójt Gminy B. przekazał Powiatowemu Inspektoratowi Nadzoru Budowlanego w P. pismo Komitetu Obywatelskiego "[...]" określając jego zakres jako "dotyczące kontroli budowlanej konstrukcji zbiornika na nieczystości płynne". W uzasadnieniu podano, iż "zgodnie z art. 379 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska nie wynika, że Wójt Gminy sprawuje funkcje kontrolne w zakresie konstrukcji i stanu technicznego zbiorników nieczystości płynnych". Z załączonego do postanowienia pisma Komitetu Obywatelskiego "[...]" z [...] 2009 r. wynika, że wystąpienie do Wójta dotyczyło skażenia wody pitnej bakteriami coli w [...] i [...], dostarczanej gminną siecią wodociągową. Z dalszej treści wynika, że wnioskodawcy przypuszczają, iż mogło dojść do skażenia ujęcia wody na skutek prawdopodobnego wykorzystania przez niektórych użytkowników jako szamba nieużytkowanych już studni. Z pisma wynika też, że Komitet Obywatelski "[...]" wnosi o kontrolę w szczególności tych nieruchomości, które nie mają podłączeń do sieci sanitarnej. Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., to samorząd gminy-zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym w art. 7 ust 1 obejmującym zakres działań i zadań mających na celu zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty ma wpisane m.in.: w pkt1 gospodarkę terenami, ochronę środowiska i ład przestrzenny, w pkt 3 wodociągi, kanalizacje, oczyszczalnie ścieków oraz w pkt 5 ochronę zdrowia. Sprawa bezpieczeństwa sanitarnego wynika również z ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ale wobec skażenia terenu stanowi również właściwość Inspektora Ochrony Środowiska. Ponadto, organ nadzoru budowlanego wskazał, że może opierać się jedynie na konkretach, zaś wniosek Komitetu Obywatelskiego nie wskazywał żadnych obiektów lub ich przybliżonej lokalizacji, w zakresie identyfikacji naruszenia prawa. Wniosek ten również nie zawierał stwierdzenia – co jednak zostało wyartykułowane w postanowieniu Wójta – o potrzebie sprawdzenia konstrukcji zbiornika na nieczystości stałe (bez wskazania jakiegokolwiek adresu). Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w P. nie ma wiedzy, kto z mieszkańców B. i N., a może jeszcze innych miejscowości, posiada szamba, kto posiadał studnie, oraz kto z nich przyłączył się do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Postępowanie o rozpoznanie sporu kompetencyjnego wszczyna się na wniosek organu administracyjnego (art. 63 w zw. z art. 4 i 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się przepisy o skardze, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Podstawowym warunkiem wniesienia do sądu administracyjnego skargi a tym samym i wniosku na podstawie art. 63 p.p.s.a. jest istnienie konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej, która zgodnie z art. 3 § 2 lub 4 p.p.s.a. podlega orzecznictwu sądów administracyjnych. Należy zauważyć, że zaistnienie sporu kompetencyjnego wymagającego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny to zainicjowanie sprawy administracyjnej przez stronę, która wymaga merytorycznego rozpoznania i orzeczenia co do istoty – jednak powstaje konflikt co do właściwości organu, który winien rozpoznać tę sprawę. Takiej sytuacji nie ma w przedmiotowym stanie faktycznym. Jak wynika z pisma Komitetu Obywatelskiego "[...]" z [...] 2008 r. Komitet ten zwrócił się do Urzędu Gminy w B. o udzielenie informacji w przedmiocie "bakterii" stwierdzonych w sieci wodociągowej w B. W tej kwestii postawiono 8 pytań dotyczących rodzaju bakterii, źródła ich dostania się do sieci wodociągowej i środków ich likwidacji oraz środków zabezpieczających przed skażeniem wody na przyszłość. W odpowiedzi na pismo powyższe Wójt Gminy B. udzielił wyczerpującej odpowiedzi i wyjaśnień na temat skażenia wody bakteriami coli, okoliczności w jakich mogły się one dostać do instalacji (podczas awarii sieci wodociągowej) oraz zastosowania środków i sposobów, które pozwoliły na zlikwidowanie skażenia wody (vide pismo z [...] 2008 r.). Z powyższej informacji wynika, że problem skażenia wody bakteriami nie istnieje już w Gminie B. Z akt sprawy wynika, iż była prowadzona dalsza wymiana korespondencji pomiędzy Komitetem Obywatelskim "[...]" a Wójtem Gminy B. na temat przepisów i organów z dziedziny ochrony środowiska, uprawnionych do przeprowadzania kontroli sanitarnych w tym i szamb dla zapobiegania i zachowania czystości i porządku w gminach. W tej kwestii Komitet Obywatelski prowadził także korespondencję z Ministerstwem Infrastruktury, skąd uzyskał pisemne wyjaśnienia na poruszone wyżej kwestie z dziedziny Ochrony środowiska, Uprawnień Inspekcji Sanitarnej oraz Kompetencji organów Nadzoru Budowlanego do kontroli stanu szczelności urządzeń technicznych o charakterze sanitarnym (szamb) (pismo z Ministerstwa z [...] 2009 r.). Pismem [...] 2009 r. Komitet Obywatelski "[...]". złożył prośbę do Wójta Gminy B. o skierowanie odpowiedniego pisma do organu nadzoru budowlanego na podstawie art. 3 pkt 9 prawa budowlanego o skontrolowanie czy szamba nie są wykonane ze studzien, tam gdzie nie ma podłączeń do sieci sanitarnych, by nie doszło do skażeń. To pismo Wójt Gminy B. skierował do wykonania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. uznając jego właściwość. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wniósł o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu kompetencyjnego do rozpoznania sprawy określonej przez Wójta Gminy jako "kontrola konstrukcji budowlanej zbiornika na nieczystości płynne". Zaznaczono równocześnie, iż brak jest wskazania o jaki zbiornik chodzi i gdzie jest umiejscowiony. Skarżenie wody dotyczyło miejscowości B. i N. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż nie zachodzi żaden spór kompetencyjny między organami Wójtem Gminy B. a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w P. Nie została wszczęta żadna sprawa administracyjna wymagająca merytorycznego rozstrzygnięcia w formie decyzji. Sprawa skażenia wody w instalacji wodnej została zlikwidowana za działaniem Wójta Gminy B. Prowadzona wymienna korespondencja pomiędzy Wójtem Gminy a Komitetem Obywatelskim "[...]" na temat skażenia wody i ewentualnych działań zapobiegających na przyszłość powtórzeniu się takiej sytuacji stanowi li tylko wymianę stanowisk na ten temat – nie rodząc zainicjowania konkretnej sprawy administracyjnej. Skoro nie zachodzi potrzeba rozpoznania sprawy i orzekania co do istoty – nie można mówić o powstaniu sporu kompetencyjnego. W tej sytuacji zgłoszony wniosek na podstawie art. 184 w zw. z art. 4 p.p.s.a. należało oddalić.