XI GC 174/22

Sądy powszechne2022-10-05

Sygnatura

XI GC 174/22

Data orzeczenia

2022-10-05

Rodzaj

REGULATION

Podstawa prawna

art.118 kc

Treść orzeczenia

Sygn. akt XI GC 174/22  (...) Pozwem złożonym dnia 29 grudnia 2020 r. (data nadania na poczcie) do Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. wniosła przeciwko F. K. (1) o zapłatę kwoty 3457 zł wraz z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie liczonymi od kwot 1892,67 zł od dnia 14 grudnia 2017 r. do dnia zapłaty oraz kwot 12,33 zł i 1552 zł od dnia 29 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty. Nadto powódka wniosła o zasądzenie kosztów procesu. Powódka dochodzi od pozwanego zwrotu udzielonej pożyczki wraz z odsetkami i kosztami windykacji. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2021 r. Sąd Rejonowy Poznań- Stare Miasto w P. przekazał sprawę do rozpoznania tutejszemu Sądowi. Nakazem zapłaty z dnia 4 maja 2021 r. Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2022 r. ustanowiono dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego kuratora procesowego w osobie radcy prawnego K. B.. Kurator pozwanego wniósł sprzeciw od ww. nakazu zapłaty, zaskarżając nakaz w całości, wnosząc o oddalenie powództwa oraz przyznanie wynagrodzenia. Podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Dnia 13 listopada 2017 r. F. K. (2) zawarł z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w P. umowę pożyczki, przedmiotem której było udzielenie przez spółkę pozwanemu pożyczki pieniężnej w kwocie 1500 zł. Pozwany zobowiązał się do spłaty całkowitej kwoty do zapłaty z tytułu zawartej umowy pożyczki w terminie 30 dni od dnia zawarcia umowy. Na całkowity koszt pożyczki składały się nw. kwoty: - 392,67 zł tytułem prowizji; - 12,33 zł tytułem należnych odsetek. Kwota odsetek wynosiła w stosunku dziennym 0,41 zł. Na dzień zawarcia umowy, całkowita kwota do zapłaty wynosiła 1905 zł. Załącznikiem do ww. umowy były Ogólne Warunki Umowy, Tabela opłat prolongacyjnych oraz Tabela opłat i kosztów windykacyjnych, z którymi pozwany si zapoznał.  Bezsporne, a nadto dowód: - umowa z dnia 13 listopada 2017 r. k. 10; - OWU k. 11-13; - tabela opłat prolongacyjnych k. 14; - tabela opłat i kosztów windykacyjnych k. 15; Dnia 13 listopada 2017 r. pozwany otrzymał od powódki na swój rachunek bankowy kwotę 1500 zł z tytułu zawartej umowy, której nie spłacił w umówionym terminie.  Bezsporne, a nadto dowód : - potwierdzenie przelewu z dnia 13 listopada 2017 r. k. 16; - zeznania świadka K. W. k. 126-127. Pismem z dnia 18 stycznia 2018 r. powódka wezwała pozwanego do zapłaty łącznej kwoty 2066,65 zł w terminie 7 dni. Na wskazaną kwotę składały się kwoty: - 1500 zł tytułem kwoty pożyczki; - 405 zł tytułem kosztu pożyczki; - 13,65 zł tytułem odsetek za okres przeterminowania; - 148 zł tytułem kosztu upomnień.  Dowód: - pismo z dnia 18 stycznia 2018 r. k. 17; Pismem z dnia 27 stycznia 2018 r. powódka ponownie wezwała pozwanego do zapłaty łącznej kwoty 2203,16 zł w terminie do dnia 3 lutego 2018 r. Na wskazaną kwotę składały się kwoty: - 1500 zł tytułem kwoty pożyczki; - 405 zł tytułem kosztu pożyczki; - 17,16 zł tytułem odsetek za okres przeterminowania; - 40 zł tytułem kosztu upomnienia; - 60 zł tytułem kosztu wezwania do zapłaty; - 181 zł tytułem kosztów windykacyjnych.  Dowód: - pismo z dnia 27 stycznia 2018 r. k. 18; Wezwania do zapłaty okazały się bezskuteczne. Wobec powyższego powódka prowadziła czynności windykacyjne w celu dochodzenia roszczenia od pozwanego, zarówno przy pomocy własnych windykatorów, jak i podmiotów zewnętrznych. Podczas prowadzonych z pozwanym telefonicznych rozmów deklarował on ustnie spłatę zadłużenia. (...) odbyli również w dniach 31 stycznia 2018 r., 6 lutego 2018 r. i 7 maja 2018 r. czynności terenowe w miejscu prowadzonej przez pozwanego działalności gospodarczej, które również okazały się nieskuteczne. Powódka nie uzyskała od pozwanego pisemnego uznania długu. Dowód: - wydruk panelu klienta k. 21; - wydruk (...) k. 22; - wydruk (...) k. 23; - zestawienie czynności k. 24-25; - protokół z dnia 22 stycznia 2018 r. k. 26; - zeznania świadka K. W. k. 126-127. Pismem z dnia 29 listopada 2019 r. powódka wezwała pozwanego do zapłaty łącznej kwoty 3470,24 zł w terminie 7 dni. Na wskazaną kwotę składały się kwoty: - 1905 zł tytułem należności głównej; - 279,24 zł tytułem odsetek za zwłokę na dzień wezwania; - 1286 zł tytułem kosztów windykacyjnych. Dowód: - pismo z dnia 29 listopada 2019 r. k. 19; - dowód nadania k. 20; Stan faktyczny nie był w sprawie sporny, wynikał z przedłożonych przez powódkę dokumentów, których autentyczności strona pozwana nie kwestionowała. Zeznania świadka powódki sąd ocenił jako szczere i prawdziwe. Sąd zważył, co następuje: W świetle skutecznie podniesionego przez kuratora pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia, powództwo podlegało oddaleniu w całości. Powódka dochodziła od pozwanego roszczenia tytułem zwrotu pożyczki na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720)">art. 720 k.c.</a>, na mocy którego przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Bezsporne w sprawie było, a nadto wynikało z przedłożonych przez powódkę dowodów oraz zeznań świadka K. W., iż pozwany nie zwrócił powódce kwot wynikających z zawartej z powódką umowy pożyczki pieniężnej, na którą składały się kwota 1500 zł tytułem należności głównej, a nadto prowizja i odsetki w zakreślonym umową terminie 30 dni, licząc od daty zawarcia tej umowy w dniu 13 listopada 2017 r. Mimo skierowanych wezwań do zapłaty, prowadzonych innych działań windykacyjnych, pozwany nadal tej kwoty nie spłacił. W sprzeciwie kurator pozwanego zakwestionował roszczenie pozwu, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia z uwagi na upływ 3-letniego terminu, który w ocenie Sądu okazał się skuteczny. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> w obecnym brzmieniu, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Wyżej wymieniony przepis, w tym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118 zd. 2)">zdanie drugie</a> cytowanego przepisu, wynika z nowelizacji dokonanej ustawą dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawy - Kodeks cywilny</a> oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1104), która weszła w życie z dniem 9 lipca 2018 r. Natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Podkreślić należy, iż w sprawie nie był sporny określony w pozwie termin wymagalności roszczenia - zwrotu kwoty pożyczki i pozostałych kosztów - przypadający na dzień 13 grudnia 2017 r. Należy zgodzić się również ze stronami, że termin przedawnienia roszczeń dochodzonych pozwem, wynikających z prowadzonej przez strony działalności gospodarczej, powinien być trzyletni. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy- Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1104), do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z kolei w myśl art. 5 ust. 2 jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Nie ulega wątpliwości, gdyż wynika to z powszechnie dostępnego uzasadnienia projektu do ww. ustawy nowelizującej, iż intencją ustawodawcy we wprowadzeniu ww. zmian, było przede wszystkim skrócenie terminów przedawnienia, a nie ich wydłużenie. I w tym „duchu” należy interpretować przepisy przejściowe noweli. Proponowana nowelizacja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> wprowadziła przede wszystkim krótszy ogólny termin przedawnienia roszczeń (6 lat), przy pozostawieniu regulacji, zgodnie z którą dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej termin przedawnienia wynosi trzy lata. Za skróceniem ogólnego terminu przedawnienia roszczeń przemawiała przede wszystkim potrzeba zmobilizowania stron stosunków prawnych do szybszego kształtowania stanów faktycznych w sposób zgodny ze stanem prawnym. Istotnym argumentem były trudności dowodowe, gdyż po upływie zbyt długiego okresu jest trudno nie tylko wykazać roszczenie, ale przede wszystkim – jego ewentualne wygaśnięcie. Projektowane rozwiązanie miało mieć zatem charakter dyscyplinujący strony stosunków prawnych. W projektowanym przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> przewidziano także odmienny, niż dotychczas, sposób liczenia upływu terminu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia kończy się z upływem ostatniego dnia roku kalendarzowego. Wprowadzenie takiego rozwiązania (zakończenie biegu przedawnienia na koniec roku kalendarzowego dla terminów dwuletnich i dłuższych niż dwa lata) miało ułatwić obronę przede wszystkim w tych przypadkach, kiedy wymagalność roszczenia jest uzależniona od momentu, w którym wierzyciel najwcześniej mógł podjąć działanie. Co do regulacji intertemporalnych z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5</a> noweli, to projektodawca zastrzegł, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnieni wcześniej, to przedawnienie następuję z upływem tego wcześniejszego terminu, przy czym cytowane przepisy przejściowe odnoszą się wyłącznie do sposobu obliczania okresów przedawnienia. Należy podkreślić, że zgodnie z założeniami ustawodawcy projektowana regulacja miała wpłynąć pozytywnie na działalność mikro, małych i średnich przedsiębiorców, jako że skrócenie okresów przedawnienia skłoni wierzyciel do szybszego inicjowania postępowań, co przyczyni się do szybszego ustabilizowania stosunków prawnych i ograniczy przedłużającą się niepewność dłużnika. Co istotne, jak czytamy w uzasadnieniu projektu ustawy, nowela nie wprowadzała zmian w zakresie przedawnienia roszczeń związanych z działalnością gospodarczą, a zatem nie miała wpłynąć na sytuację przedsiębiorców będących wierzycielami. Mając powyższe na uwadze, Sąd podziela w pełni stanowisko kuratora pozwanego zaprezentowane w sprzeciwie, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje trzyletni termin przedawnienia, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej noweli (przed 9 lipca 2018 r.), wobec czego nie znajdzie w sprawie zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> w znowelizowanym brzmieniu, a konkretnie jego zdanie ostatnie dotyczące końca terminu przedawnienia przypadającego na ostatni dzień roku kalendarzowego. Wykładnia omawianych przepisów zaprezentowana przez powódkę w odpowiedzi na sprzeciw prowadziłaby bowiem do absurdalnych wyników, gdyż wbrew intencji ustawodawcy termin przedawnienia roszczenia powódki będącej przedsiębiorca uległby wydłużeniu (do końca roku), a nie skróceniu, tak jak to zakładano na mocy niniejszej noweli. Tym samym wobec wymagalności roszczenia w dniu 13 grudnia 2017 r. trzyletni termin przedawnienia upłynął z końcem dnia 13 grudnia 2020 r., zaś pozew wniesiono do sądu dnia 29 grudnia 2020 r., a więc ponad 2 tygodnie po upływie terminu przedawnienia. Czynność ta nie przerwała biegu przedawnienia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123)">art. 123 k.c.</a>). Nadto strona powodowa w odpowiedzi na podniesiony zarzut nie wykazała, aby podjęła czynności zmierzające do przerwania biegu przedawnienia, również z treści zeznań świadka nie wynika, aby pozwany na piśmie uznał swój dług, co również mogłoby przerwać bieg przedawnienia. Z powyższych względów powództwo, w tym żądanie zwrotu kosztów procesu, podlegało oddaleniu w całości, o czym orzeczono jak w sentencji. Sygn. akt XI GC 174/22 <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> 1. (...) 2. (...) (...) 3. (...) 4. (...)  (...) 5. (...) </div>