I C 279/22

<p>Sygn. akt I C 279/22</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">(...)</span> Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o zasądzenie od <span class="anon-block">A. G.</span> kwoty 50.223,80 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 13 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty oraz o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że pozwana zawarła z <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> umowę o kredyt konsolidacyjny nr <span class="anon-block"> (...)</span>. Bank wypowiedział pozwanej umowę i wystawił wyciąg z ksiąg rachunkowych banku. Następnie bank zbył wierzytelność z tytułu wyżej opisanej umowy na rzecz strony powodowej. Strona powodowa wezwała pozwaną do zapłaty informując jednocześnie o przelewie wierzytelności. Podniósł, że na dochodzoną pozwem kwotę składają się 46.289,32 zł tytułem wierzytelności zakupionej od banku i 1.952,08 zł tytułem naliczonych odsetek ustawowych za opóźnienie od niespłaconego kapitału od dnia 13 marca 2021 r. do dnia 12 grudnia 12 grudnia 2021 r.</p> <p>W dniu 18 stycznia 2022 r. Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w Kłodzku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, zgodnie z żądaniem pozwu.</p> <p>Pozwana złożyła sprzeciw od nakazu zapłaty, wnosząc o oddalenie powództwa i zasądzenie zwrotu kosztów postpowania. Pozwana zarzuciła, że wypowiedzenie umowy kredytu było bezskuteczne, z uwagi na warunkowy charakter i brak wskazania całej kwoty kredytu będącego podstawą wypowiedzenia oraz zachowania 30-dniowego terminu, ponadto bank nie odpowiedział na jej wniosek o restrukturyzację, a także, że umowa kredytu jest nieważna z uwagi na sprzeczność z dobrymi obyczajami, zasadami współżycia społecznego i narusza interesy pozwanej. Zarzuciła również, że nie został doręczony jej wzorzec umowy przed jej zawarciem, a ponadto przedłożone przez powoda kserokopie nie są poświadczone za zgodność z oryginałem, więc nie są dokumentami w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>, powód nie wykazał, aby osoby zawierające w imieniu banku umowę kredytu były prawidłowo umocowane, nie przedstawił wiarygodnych wyliczeń co do wysokości zobowiązania pozwanej, nie dopełnił obowiązku informacyjnego co do zmiennej stopy oprocentowania kredytu i kształtował wysokość oprocentowania w oparciu o nieskuteczne blankietowe normy.</p> <p>Sąd ustalił następujący stan faktyczny w sprawie:</p> <p>W dniu 20 lutego 2014 r. <span class="anon-block">A. G.</span> zawarła z <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> umowę o pożyczkę gotówkową nr <span class="anon-block"> (...)</span> w wysokości 50.000,00 zł, która miała zostać spłacona w 120 miesięcznych ratach. Zgodnie z prognozowanym harmonogramem spłat, pierwsza rata spłaty pożyczki miała nastąpić w dniu 26 marca 2014 r., a ostatnia w dniu 26 lutego 2024 r. Umowa pożyczki przewidywała możliwość jej wypowiedzenia z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia (§ 9). Zaleganie przez pożyczkobiorcę ze spłatą dwóch kolejnych rat pożyczki powodowało obowiązek banku pisemnego wezwania pożyczkobiorcy do zapłaty. Gdy należności nie zostałyby uregulowane w terminie 7 dni od daty odbioru wezwania, Bank mógł wypowiedzieć umowę. Od następnego dnia po upływie okresu wypowiedzenia całe zobowiązanie z tytułu udzielonej pożyczki stawało się wymagalne i traktowane jak zadłużenie przeterminowane.</p> <p>Dowód:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>formularz informacyjny raz z prognozowanym harmonogramem spłat– k.6 – 13;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>oświadczenie dotyczące ryzyka zmiennej stopy procentowej – k. 14;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>umowa pożyczki – k.15 – 21;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>dyspozycja uruchomienia pożyczki – k. 22.</p> </dd> </dl> <p>Pismem z dnia 29 stycznia 2018 r. <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> wezwał <span class="anon-block">A. G.</span> do zapłaty zaległości w wysokości 1.337,40 zł, informując, że nieuregulowanie zadłużenia może skutkować wypowiedzeniem umowy pożyczki wraz z żądaniem natychmiastowej spłaty całości zobowiązania.</p> <p>Dowód:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>pismo – k. 27.</p> </dd> </dl> <p>Pismem z dnia 26 lutego 2018 r. <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> wezwał pozwaną do zapłaty zaległości w wysokości 2015,99 zł w terminie 14 dni roboczych od otrzymania pisma – co miało miejsce w dniu 5 marca 2018 r. Zarazem poinformował pozwaną o możliwości złożenia w w.w. w terminie wniosku o restrukturyzację zadłużenia.</p> <p>W piśmie tym wskazano jednocześnie, że - jeżeli pozwana nie skorzysta z uprawnień, wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c)">art. 75c ustawy Prawo bankowe</a>, niniejszym Bank wypowiada umowę pożyczki z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia, rozpoczynającego się od dnia, którym upłynął termin 14 dni roboczych od doręczenia tego pisma.</p> <p>Dowód:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>warunkowe wypowiedzenie umowy – k. 23-24;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>zwrotne oświadczenie odbioru – k. 25-26.</p> </dd> </dl> <p>Pismem z dnia 8 marca 2018r., nadanym pocztą przesyłką poleconą w dniu 13 marca 2018r. pozwana zwróciła się do <span class="anon-block"> (...) Banku S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> z wnioskiem o restrukturyzację zadłużenia z tytułu umowy o kredyt konsolidacyjny o nr <span class="anon-block"> (...)</span> i możliwość spłaty w wydłużonym terminie.</p> <p>Dowód:</p> <p>- pismo z dowodem nadania – k. 88.</p> <p>Pismem z dnia 26 kwietnia 2018 r. <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> wezwał <span class="anon-block">A. G.</span> do zapłaty kwoty 39.098,72 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma (co miało miejsce w dniu 2 maja 2018r.).</p> <p>Dowód:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>przedsądowe wezwanie do zapłaty – k. 28;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej – k. 128.</p> </dd> </dl> <p>W dniu 25 stycznia 2021 r. <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> sporządził wyciąg z ksiąg, w którym stwierdził, że <span class="anon-block">A. G.</span> ma wymagalne zadłużenie w wysokości 48.281,72 zł z tytułu <span class="anon-block">umowy pożyczki nr (...)</span> z dnia 20 lutego 2014 r.</p> <p>Dowód:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>wyciąg – k.29;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>pełnomocnictwo wraz z notarialnym poświadczeniem podpisów– k. 30-32.</p> </dd> </dl> <p>W dniu 12 marca 2021 r. <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> zawarł ze stroną powodową umowę przelewu wierzytelności, w tym względem <span class="anon-block">A. G.</span> z tytułu <span class="anon-block">umowy pożyczki nr (...)</span>.</p> <p>Dowód:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>umowa – k. 33-65.</p> </dd> </dl> <p>Pismem z dnia 4 maja 202 r. powód zawiadomił pozwaną o przelewie wierzytelności i wezwał do zapłaty.</p> <p>Dowód:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>pismo – k. 66 – 71.</p> </dd> </dl> <p>Sąd zważył, co następuje:</p> <p>Powództwo podlegało oddaleniu.</p> <p>Stan faktyczny sprawy, co do zasady, był między stronami bezsporny – w dniu 20 lutego 2014r. pozwana zawarła z <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> umowę o pożyczkę gotówkową nr <span class="anon-block"> (...)</span> w wysokości 50.000 zł, którą zobowiązała się spłacić w 120 miesięcznych ratach. Pozwana nie spłacała na bieżąco wynikającego z umowy zadłużenia, w związku z czym Bank skierował do niej pisma z dnia 29.01.2018r., 26.02.2018r. i 26.04.2018r. Sporne było, jakie skutki wywołały w.w. pisma, w szczególności, czy doprowadziły do wypowiedzenia umowy z dnia 20.02.2014r.</p> <p>Zgodnie z at. 513 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1 kpc</a> dłużnikowi przysługują przeciwko nabywcy wierzytelności wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c;art. 75 c ust. 1)">art. 75c ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe</a> [Dz. U. 2021. 2439 z późn. zm.] – dalej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">P<em> <!-- -->rawo bankowe</em> </a>, stanowi, że jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c ust. 1)">ust. 1</a>, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia (ust.2). Bank powinien, na wniosek kredytobiorcy, umożliwić restrukturyzację zadłużenia, poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, jeżeli jest to uzasadnione dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy (ust.3). Restrukturyzacja dokonywana jest na warunkach uzgodnionych przez bank i kredytobiorcę (ust.4). Bank, w przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację zadłużenia, przekazuje kredytobiorcy, bez zbędnej zwłoki, szczegółowe wyjaśnienia, w formie pisemnej, dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację (ust.5). Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c ust. 1;ust. 2;ust. 3;ust. 4;ust. 5)">ust. 1-5</a> stosuje się odpowiednio do umów pożyczek pieniężnych (ust.6).</p> <p>Uwzględniając powyższe przepisy, nie można uznać, że poprzednik prawny powoda <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> skutecznie złożył oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy pożyczki. Połączenie w jednej czynności wezwania do zapłaty, informacji o możliwości restrukturyzacji kredytu oraz wypowiedzenia umowy stanowi obejście oraz wypaczenie istoty procedury upominawczej, określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">Prawie bankowym</a>. Wypowiadając umowę pożyczki w niniejszej sprawie, bank był zobowiązany do uprzedniego wdrożenia procedury, wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c)">art. 75c Prawa bankowego</a>. Bank nie może swobodnie wypowiedzieć umowy kredytowej, gdy kredytobiorca popadł w opóźnienie ze spłatą. W pierwszej kolejności powinien doręczyć kredytobiorcy wezwanie, określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c;art. 75 c ust. 1;art. 75 c ust. 2)">art. 75c ust. 1-2</a>, odczekać do upływu dodatkowego terminu na spłatę zadłużenia, wyznaczonego w wezwaniu, nie krótszego, niż 14 dni roboczych, i dopiero po upływie tego terminu może złożyć wobec kredytobiorcy oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy.</p> <p>Sankcją za niespełnienie przez bank przesłanek, wynikających z powyższego przepisu, jest nieważność czynności prawnej, polegającej na wypowiedzeniu przez bank umowy kredytu bądź pożyczki (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 kc</a>). W szczególności nie prowadzi ona do wymagalności wierzytelności banku o spłatę tej części kredytu/pożyczki, o do której kredytobiorca nie pozostawał opóźnieniu.</p> <p>Biorąc pod uwagę treść w.w. pism, skierowanych przez Bank do pozwanej, należało uznać, że wynikająca z powołanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c)">art. 75c Prawa bankowego</a> procedura wypowiedzenia nie została zachowana. Pismem z dnia 29 stycznia 2018 r. Bank wezwał pozwaną do zapłaty zaległości w wysokości 1.337,40 zł, informując, że nieuregulowanie zadłużenia może skutkować wypowiedzeniem umowy pożyczki. W ogóle zatem nie spełniono rygorów, wynikających z treści powołanego przepisu. Następnie, w jednym piśmie - z dnia 26 lutego 2018 r. - Bank wezwał pozwaną do zapłaty zaległości w wysokości 2015,99 zł w terminie 14 dni roboczych od otrzymania pisma (co miało miejsce w dniu 5 marca 2018 r.), poinformował pozwaną o możliwości złożenia w w.w. w terminie wniosku o restrukturyzację zadłużenia i jednocześnie wskazał, że - jeżeli pozwana nie skorzysta z uprawnień, wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c)">art. 75c ustawy Prawo bankowe</a>, niniejszym Bank wypowiada umowę pożyczki z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia, rozpoczynającego się od dnia, którym upłynął termin 14 dni roboczych od doręczenia tego pisma. Tymczasem Bank prawidłowo powinien w pierwszej kolejności wezwać pozwaną do zapłaty i poinformować o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację kredytu, a dopiero po upływie wyznaczonego terminu mógł złożyć oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Niezależnie od tego w niniejszej sprawie istotnym było, że pozwana skorzystała z uprawnienia, wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c)">art. 75c ustawy Prawo bankowe</a> – z zachowaniem wyznaczonego terminu, pismem z dnia 8 marca 2018r., nadanym pocztą przesyłką poleconą w dniu 13 marca 2018r., zwróciła się do <span class="anon-block"> (...) Banku S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> z wnioskiem o restrukturyzację zadłużenia z tytułu przedmiotowej umowy. Przedstawienie dowodu w postaci opatrzenie pisma numerem przesyłki rejestrowanej należy uznać za dowód jej nadania, a zatem kreuje domniemanie jej skutecznego doręczenia, przy czym domniemanie to może być przez adresata obalone przez wykazanie, że nie miał możliwości zapoznania się z zawartym w niej oświadczeniem woli. W efekcie, w przypadku przedstawienia dowodu nadania, ciężar dowodu w zakresie braku skutecznego doręczenia obciąża adresata [por. wyrok SN z 17 marca 2010 r., II CSK 454/09, OSNC 2010, Nr 10, poz. 142].</p> <p>Bank nie miał obowiązku wyrażenia zgody na restrukturyzację zadłużenia. Odmawiając jednak wyrażenia zgody, zobowiązany był do niezwłocznego przekazania szczegółowych wyjaśnień, musiał więc uzasadnić swoje stanowisko na piśmie, wskazując przyczyny odmowy.</p> <p>Pomimo zobowiązania, strona powodowa nie przedłożyła dowodu na okoliczność, że jej poprzednik prawny wykonał ciążący na nim obowiązek, wynikający z powołanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c;art. 75 c ust. 5)">art. 75c ust. 5 Prawa bankowego</a>, a więc aby przekazał szczegółowe wyjaśnienia, w formie pisemnej, dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku pozwanej o restrukturyzację.</p> <p>Od banku jako profesjonalisty należy oczekiwać, aby działania upominawcze, były zgodne z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c)">art. 75c ustawy Prawo bankowe</a> i tym samym poprzedzały właściwe wypowiedzenie umowy. W przypadku, gdy powyższe przesłanki nie zostały spełnione, czynność prawna banku, polegająca na wypowiedzeniu umowy jest nieważna (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a>). W szczególności nie prowadzi ona do wymagalności wierzytelności banku o spłatę tej części kredytu, co do której kredytobiorca nie pozostawał w opóźnieniu <em> <!-- -->[por. Wyrok SA w Gdańsku z 14.01.2019 r., V ACa 93/18, LEX nr 2668705]. </em> </p> <p>Wbrew zatem twierdzeniom pozwu, nie można przyjąć, że przedmiotowa umowa pożyczki została skutecznie wypowiedziana przez Bank – pismo z dnia 26.02.2018r. nie wywarło skutku w postaci wypowiedzenia umowy, wobec braku wyczerpania postępowania upominawczego, przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75 c)">art. 75c Prawa bankowego</a> i zachowania 30-dniowego terminu wypowiedzenia umowy po wcześniejszym wyczerpaniu tego postępowania. W konsekwencji należało uznać, że powództwo, oparte na twierdzeniach skutecznego wypowiedzenia umowy pożyczki i natychmiastowej wymagalności całej niespłaconej kwoty pożyczki wraz z kosztami i odsetkami, okazało się niezasadne.</p> <p>Na marginesie jedynie wskazać należy, że powód - w odpowiedzi na zarzuty pozwanej - nie przedstawił też wyliczenia jej zadłużenia na wypadek, gdyby do wypowiedzenia umowy nie doszło, nie wykazał więc aktualnej wysokości zadłużenia pozwanej.</p> </div>