I GZ 276/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka po rozpoznaniu w dniu 16 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 830/19 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 830/19, odrzucił skargę A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że pismem z dnia 9 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 marca 2020 r., wezwał stronę skarżącą spółkę do uiszczenie wpisu sądowego - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia został prawidłowo doręczony stronie skarżącej 12 marca 2020 r. Jak zaznaczył Sąd I instancji, doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu nastąpiło w okresie stanu zagrożenia epidemicznego wprowadzonego w dniu 14 marca 2020 r. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: ustawa) w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przepis art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875 – dalej: ustawa zmieniająca). Zgodnie z art. 68 ust. 6 ustawy zmieniającej terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa zmieniająca weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r. Zgodnie zatem z art. 68 ust. 6 ustawy zmieniającej termin do uzupełnienia braków skargi rozpoczął bieg od 24 maja 2020 r. Ostatnim dniem terminu do uiszczenia wpisu, uwzględniając treść art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.), był 1 czerwca 2020 r. (poniedziałek). Po sprawdzeniu w rejestrze dochodów budżetowych Sąd I instancji stwierdził, że strona skarżąca nie uiściła należnego wpisu od skargi. W zażaleniu na ww. postanowienie skarżąca spółka zaskarżyła je w całości. Zarzuciła naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu, zasad legislacji oraz naruszenie karty praw podstawowych Unii Europejskiej art. 47-50. Wskazała, że sąd z urzędu powinien zwrócić uwagę na naruszenie w okresie pandemii Covid zasad dobrej legislacji i po uchyleniu przepisu o biegu terminów sądowych w czasach pandemii ponownie wezwać stronę do wniesienia opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku wynikają z przepisów ustawy p.p.s.a. Wyjątkami tymi są podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a., który nie znajduje w tej sprawie zastosowania) oraz instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). Skarżącemu nie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych o czym przesądziło postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt VIII SPP/Wa 221/19. Oznacza to, że skarżąca była zobowiązana do uiszczenia kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wobec powyższego słusznie Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 6 marca 2020 r., wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej spółce w dniu 12 marca 2020 r. Termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął bezskutecznie z dniem 19 marca 2020 r. Odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu Sądu I instancji zwrócić należy uwagę, że stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od 14 marca 2020 r. Nadto, zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres (Dz. U. 2020, poz. 374 ze zm.). Jakkolwiek stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od 14 marca 2020 r. (a od 20 marca 2020 r. stan epidemii) to jednak powołany przepis wszedł w życie dopiero 31 marca 2020 r. Ustawodawca nie wprowadził regulacji przejściowych nadających normie z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy charakter retroaktywny. W konsekwencji hipotezą art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy objęte mogą być wyłącznie terminy, które biegły w chwili jego wejścia w życie - skutek zawieszający bieg terminu oraz terminy, których bieg miał się dopiero rozpocząć - skutek wstrzymujący rozpoczęcie biegu terminu. Przepis z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy nie dotyczy zatem terminów, które upłynęły przed jego wejściem w życie, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy wezwanie do uiszczenia wpisu skarżącą spółka odebrała w dniu 12 marca 2020 r. ( k. 41 akt sądowych). Zatem słusznie Sąd I instancji odrzucił skargę spółki jako nieopłaconą w zakreślonym terminie, błędnie uznając, że termin ten na mocy ww. przepisów rozpoczął bieg 24 maja 2020 r. Bowiem jak wyżej wskazano art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. wszedł w życie dopiero 31 marca 2020 r. a zatem po upływie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jednakże mimo błędnego uzasadnienia rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.