Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

II AKa 339/20

Sądy powszechne2022-10-06
Sygnatura
II AKa 339/20
Data orzeczenia
2022-10-06
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Michał MarzecMirosław ZiajaPiotr Filipiak (PRESIDING_JUDGE)

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt: II AKa 339/20</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 6 października 2022 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="172"/> <col width="539"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Piotr Filipiak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SA Mirosław Ziaja (spr.)</p> <p>SA Michał Marzec</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Mateusz Dejas</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie Piotra Dyni </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 28 września 2022 roku sprawy</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">W. M.</span> </strong>, syna <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">J.</span>, <span class="anon-block">urodzonego (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> oskarżonego o czyny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 1)">art. 258 § 1 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 55;art. 55 § 1)">art. 55 § 1 k.k.s.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 37;art. 37 § 1;art. 37 § 1 pkt. 5)">art. 37 § 1 pkt 5 k.k.s.</a> w zw. 38 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (§ 2;§ 2 pkt. 1)">§ 2 pkt 1 k.k.s.</a> i inne</p> <p>na skutek apelacji obrońcy</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach</p> <p>z dnia 3 lipca 2019 roku, sygn. akt V K 238/18</p> <p>1.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:</p> <p>- przyjmuje, iż podstawę prawną tego wyroku stanowią przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kodeksu karnego</a> w brzmieniu obowiązującym do 30 kwietnia 2004 roku w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 §1 k.k.</a>,</p> <p>- łagodzi orzeczoną w pkt. 1 karę pozbawienia wolności do 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy,</p> <p>- łagodzi orzeczoną w pkt 2 karę pozbawienia wolności do 3 (trzech) lat,</p> <p>- obniża okres orzeczonego w pkt 3 środka karnego do 4 (czterech) lat,</p> <p>- eliminuje z podstawy prawnej wymierzonych kar orzeczonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64 § 2 pkt. 2;art. 64 § 2 pkt. 4)">pkt 2 i 4</a> przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 2)">art. 64 § 2 k.k.</a>,</p> <p>- przyjmuje, że podstawę prawną orzeczenia o karze łącznej stanowi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85)">art. 85 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86;art. 86 § 1)">art. 86 § 1 k.k.</a>,</p> <p>- przyjmuje w punktach 2 i 4 tego wyroku, w podstawach prawnych skazania i wymiaru kary w miejsce <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65 § 1 k.k.</a> przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65)">art. 65 k.k.</a>;</p> <p>2.  uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności i w to miejsce na podstawie powołanych wyżej przepisów orzeka wobec oskarżonego <span class="anon-block">W. M.</span> nową łączą karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności;</p> <p>3.  w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;</p> <p>4.  zasądza od oskarżonego <span class="anon-block">W. M.</span> na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe postępowania odwoławczego, w tym opłatę za obie instancje w kwocie 30.400 zł (trzydzieści tysięcy czterysta złotych).</p> <p>SSA Michał Marzec SSA Piotr Filipiak SSA Mirosław Ziaja</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6.10.2022 r. sygn. akt II AKa 339/20</strong> </p> <p>Z uwagi na charakter sprawy, złożoność i wielość zarzutów apelacji wspartych powtarzającymi się argumentami, dla osiągnięcia przejrzystości wywodów sądu odwoławczego odstąpiono od sporządzenia niniejszego uzasadnienia w trybie przewidzianym w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 99 a)">art. 99 a kpk</a>.</p> <p>Wyrokiem z dnia 3 lipca 2019 r. sygn. akt V K 238/18 Sąd Okręgowy w Katowicach uznał oskarżonego <span class="anon-block">W. M.</span> za winnego popełnienia następujących przestępstw szczegółowo opisanych w treści wyroku, a to:</p> <p>1. określonego w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 3)">art. 258§3 kk</a> i za to na podstawie tego art. skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności;</p> <p>2. określonego w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 271;art. 271 § 3)">art. 271§3 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286§1 kkw</a> zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 296;art. 296 § 1)">art. 296§1 kk</a> w zw. <br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11§2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12)">art. 12 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65 § 1 kk</a> i za to na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art.294 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 3)">art. <br/>11 § 3 kk</a> przy zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65§1 kk</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 2)">art. 64§2 kk</a>, a nadto <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 33;art. 33 § 2)">art. 33§2 kk</a> skazał go na karę 4 lat pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 500 stawek dziennych po 150 zł; każda;</p> <p>3. określonego w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 299;art. 299 § 1;art. 299 § 5)">art. 299§1 i 5 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65§1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12)">art.12 kk</a> i za to na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 299;art. 299 § 5)">art. 299§5 kk</a> przy zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65§1 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 2)">art. 64§2 kk</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 309)">art. 309 kk</a> skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności i grzywnę w wysokości 1000 stawek dziennych po 150 zł każda.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85;art. 85 § 1;art. 85 § 2)">art. 85§1 i 2 kk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86;art. 86 § 1;art. 86 § 2;art. 86 § 2 b)">art. 86§1, §2 i §2b kk</a> orzeczono wobec oskarżonego <span class="anon-block">W. M.</span> karę łączną 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną 1000 stawek dziennych grzywny przy przyjęciu, że wysokość jednej stawki dziennej wynosi 150 zł.</p> <p>W oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 63;art. 63 § 1)">art. 63§1 kk</a> Sąd Okręgowy zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności <br/>w sprawie od dnia 18 lutego 2004 r. do dnia 26 listopada 2004 r.</p> <p>Ponadto też oskarżony obciążony został opłatą w kwocie 30.400 zł i zwolniony od ponoszenia pozostałej części kosztów sądowych.</p> <p>Powyższy wyrok zaskarżył w całości obrońca oskarżonego zarzucając:</p> <p>1.  naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439§1 pkt 10 kpk</a> poprzez prowadzenie postępowania (rozprawy <br/>w dniach 5.02.2019 r.; 5.03.2019 r.; 10.04.2019 r., 29.04.2019 r.; 23.05.2019 r.; 19.06.2019 r.) bez udziału obrońcy pomimo, iż z uwagi na złożoność przedmiotową i podmiotową sprawy, wiek, wykształcenie oraz stan zdrowia oskarżonego <br/>w sprawie wystąpił przypadek obrony obligatoryjnej wskazany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 79;art. 79 § 2)">art. 79§2 kk</a>;</p> <p>2.  naruszenie przepisów postępowania, która miała wpływ na jego treść, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 353;art. 353 § 4 a)">art. 353§4a kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 16)">art. 16 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 117;art. 117 § 1;art. 117 § 2)">art. 117§1 i 2 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 390;art. 390 § 1)">art. 390§1 kpk</a> <br/>w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 405)">art. 405 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 406;art. 406 § 1)">art. 406§1 kpk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 6)">art. 6 kpk</a> poprzez brak pouczenia oskarżonego o treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 403;art. 403 § 1;art. 403 § 1 zd. 3)">art. 403§1 zd.3 kpk</a> i zaniechanie zawiadomienia go o terminie kontynuowania rozprawy przerwanej w dniu 23.05.2019 r., co w konsekwencji doprowadziło do sytuacji, gdzie końcowa rozprawa w dniu 19.06.2019 r. została przeprowadzona pomimo braku prawidłowego zawiadomienia oskarżonego, co rażąco naruszało jego prawo do obrony;</p> <p>3.  obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na jego treść, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 6)">art. 6 kpk</a> <br/>w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19930610284" title="Konwencja z dnia 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 (art. 6;art. 6 ust. 3;art. 6 ust. 3 lit. c)">art. 6 ust 3 lit. c Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4.11.1950 r.</a> (Dz.U z 1993 r. Nr 61 poz. 284) poprzez prowadzenie całego postępowania sądowego w sytuacji, gdy oskarżony był przekonany, iż reprezentuje go obrońca, a obrona ta w rzeczywistości nie była wykonywana, <br/>w efekcie czego w trakcie postępowania oskarżony w żaden sposób nie korzystał, ani z formalnego, ani z materialnego prawa do obrony.</p> <p>Mając w polu widzenia powyższe zasadniczo wyartykułowane zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.</p> <p>Ponadto alternatywnie w apelacji zarzucono:</p> <p>4.  naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wyroku, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4)">art. 4 kpk</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1;art. 624 § 1 pkt. 1)">art. 624§1 pkt 1 kpk</a> poprzez dowolną i selektywną ocenę dowodów z pominięciem argumentów świadczących <br/>o wiarygodności jednych dowodów i braku wiarygodności innych oraz ich oceny, oparcie orzeczenia wyłącznie na tej części materiału dowodowego, która zdaniem sądu meriti popierała tezy oskarżenia, z jednoczesnym pominięciem dowodów <br/>i szeregu okoliczności faktycznych, które mu zaprzeczały, brak wszechstronnej <br/>i rzetelnej analizy i odniesienia się do poszczególnych dowodów, w tym <br/>w szczególności do zeznań świadków, którzy przeczyli udziałowi oskarżonego <br/>w przestępczym procederze, przy jednoczesnym naruszeniu podstawowych zasad procesowych określających regułę dowodzenia winy i zastąpienie ich przez przypisanie oskarżonemu winy poprzez domniemanie:</p> <p>– popełnienia czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 3)">art. 258§3 kk</a> na podstawie tylko znajomości z <span class="anon-block">P. O.</span> i <span class="anon-block">P. S.</span> oraz pokrewieństwa z <span class="anon-block">R. C.</span>;</p> <p>- popełnienia czynów z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 271;art. 271 § 3)">art. 271§3 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286§1 kk</a> na podstawie tego, że oskarżony korzystał okresowo z bazy w <span class="anon-block">Z.</span> i miał kontakt z osobami, które na terenie tej bazy odbarwiały olej opałowy;</p> <p>- iż skoro – zdaniem sądu meriti – udowodniono, że część prowadzonego przez oskarżonego obrotu paliwem była fikcyjna, to pozostały obrót, też był fikcyjny;</p> <p>- iż skoro – zdaniem sądu meriti – udowodniono, że część sprzedawanego przez oskarżonego paliwa była odbarwionym olejem opałowym, to całe sprzedawane paliwo było tego rodzaju;</p> <p>- popełnienia czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 299;art. 299 § 1;art. 299 § 5)">art. 299§1 i 5 kk</a> na podstawie li tylko przyjęcia, że oskarżony popełnił bazowe czyny zabronione (pkt 1 i 2 sentencji wyroku), bez udowodnienia, że działał on – w zakresie przedmiotowego czynu – także z zamiarem udaremnienia lub znacznego utrudnienia stwierdzenia przestępczego pochodzenia środków płatniczych, a nie tylko popełnienia oszustw dotyczących obrotu paliwem.</p> <p>5. naruszenie przepisów postępowania …, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 442;art. 442 § 3)">art. 442§3 kpk</a> poprzez pominięcie oraz nie ustosunkowanie się do wskazań i zapatrywań prawnych wyrażonych przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 21.01.2016 r. sygn.. akt II AKa 444/15, które zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 29.09.2018 r. sygn. akt II AKa 166/18, również nie straciły na aktualności, w szczególności tych dotyczących czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 299;art. 299 § 1)">art. 299§1 kk</a>;</p> <p>6. błąd w ustaleniach faktycznych…, polegający na uznaniu, że oskarżony popełnił czyny za które został skazany, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że czynów tych nie popełnił.</p> <p>W tej części zarzutów skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie tego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego zarzucił:</p> <p>7. obrazę przepisów prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4§1 kk</a>, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji wymierzenie oskarżonemu kar pozbawienia wolności na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 3)">art. 258§3 kk</a> w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.05.2004 r., który przewiduje zagrożenie ustawowe dla tego typu przestępstwa od roku do 10 lat pozbawienia wolności , podczas gdy <br/>w momencie popełnienia przestępstwa zagrożenie to wynosiło do 6 miesięcy do lat 8;</p> <p>8. obrazę przepisów prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4§1 kk</a> poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji wymierzenie oskarżonemu kary łącznej grzywny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86)">art. 86 kk</a> <br/>w brzmieniu obowiązującym po dniu 8.06.2010 r., podczas gdy na datę popełnienia inkryminowanych czynów wg. w/w przepisu kara łączna grzywny nie mogła przekroczyć 540 stawek dziennych;</p> <p>9. obrazę przepisów prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 41;art. 41 § 2)">art. 41§2 kk</a>, poprzez jego zastosowanie, a w konsekwencji orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia działalności usługowej i produkcyjnej polegającej na wyrobie i handlu paliwami <br/>i produktami ropopochodnymi na okres 7 lat, w sytuacji gdy znaczny upływ czasu od momentu popełnienia przestępstw, z którymi wiązało się orzeczenie środka karnego (maj 2003 r.) do daty wyrokowania (03.07.2019 r.) powoduje, że orzekanie tego środka jest już niecelowe, tym bardziej, że w w/w okresie oskarżony przestrzegał porządku prawnego i nie dopuścił się żadnych przestępstw ;</p> <p>10. naruszenie przepisów postępowania… a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4)">art. 4 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 kpk</a> poprzez całkowite pominięcie w zakresie ustaleń faktycznych dotyczących wymiaru kary: - niekaralności oskarżonego</p> <p>- faktu, że – zakładając udział oskarżonego w zorganizowanej grupie przestępczej – działanie oskarżonego było tylko fragmentem procederu przestępczego (zarówno co do czynów zabronionych, jak i kierowania działalnością danych osób);</p> <p>- obecnych zarobków oskarżonego tj. emerytury w kwocie 1600 zł</p> <p>W tym fragmencie zarzutów obrońca wniósł o uchylenie pkt 3 wyroku, względnie obniżenie wymiaru środka karnego tam wskazanego.</p> <p>Z ostrożności procesowej… obrońca na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 626;art. 626 § 3)">art. 626§3 kpk</a> zaskarżył rozstrzygnięcie o kosztach procesu, w części w jakiej obciążała oskarżonego opłatą w kwocie 30.400 zł i zarzucając obrazę… a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624§1 kpk</a> poprzez jego nie zastosowanie w zakresie zwalniającym oskarżonego od tych kosztów w całości wniósł o zmianę postanowienia <br/>o kosztach i zwolnienie od nich oskarżonego w całości.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył co następuje.</p> <p>Apelacja jedynie w części, a to w zakresie zarzutów dotyczących wymiaru kary zasługiwała na uwzględnienie, co skutkować musiało korektą w zakresie przyjętych podstaw prawnych skazania i wymiaru kary oraz złagodzenia kary pozbawienia wolności i orzeczonego w pkt 3 zaskarżonego wyroku środka karnego. Sąd odwoławczy nie znalazł natomiast podstaw do uwzględnienia najdalej wyrażonych w zarzutach uchybień proceduralnych, dotyczących potencjalnego naruszenia przez sąd a quo prawa do obrony, czego następstwem miałoby być orzeczenie o charakterze kasatoryjnym, jak również powodów do trafnie przyjętych przez sąd meriti podstaw odpowiedzialności karnej oskarżonego w obrębie wszystkich zarzucanych mu przestępstw.</p> <p>Przed przystąpieniem do szerszego odniesienia się do zaoferowanych w apelacji zarzutów, sąd odwoławczy uznał za celowe podjęcie z urzędu rozważań podniesionych przez oskarżonego w piśmie procesowym zatytułowanym „apelacja”, które dotykały problematyki przedawnienia karalności co do każdego z przypisanych oskarżonemu <span class="anon-block">W. M.</span> przestępstw, a co miałoby skutkować umorzeniem postępowania w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 6)">art. 17§1 pkt 6 kpk</a>.</p> <p>Wbrew stanowisku wyrażonemu przez oskarżonego, wobec nowelizacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kodeksu karnego</a>, jaka miała miejsce ustawą z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">ustawy Kodeks karny</a> (Dz. U z 2005 r. 132.1109) – zwanej dalej ustawą – która weszła w życie od dnia 3 sierpnia 2005 r., brak było podstaw do uznania za zasadne twierdzenia o przedawnieniu karalności zarzucanych oskarżonemu przestępstw.</p> <p>Mając w polu widzenia daty przypisanych oskarżonemu przestępstw zauważyć trzeba, że czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 3)">art. 258§3 kk</a> był popełniony w okresie od 27.04.2001 r. do 14.05.2003 r., czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 271;art. 271 § 3)">art. 271§3 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286§1 kk</a> był popełniony od 09.2001 r. do 05.2003 r., a czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 299;art. 299 § 1;art. 299 § 5)">art. 299§1 i 5 kk</a> był popełniony od 26.09.2001 r. do 22.12.2003 r.</p> <p>Uwzględniając zagrożenie karne za każde z tych przestępstw oraz treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 101;art. 101 pkt. 3)">art. 101 pkt 3 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 102)">art. 102 kk</a> w brzmieniu obowiązującym w datach czynu, podkreślić należy, że <br/>w konkretnym wypadku, skoro były to występki zagrożone karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata karalność tych przestępstw ustawała po upływie 10 lat od czasu ich popełnienia, przy czym okres ten wydłużał się o kolejny czas wyznaczony przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 102)">art. 102 kk</a>.</p> <p>Wyeksponować trzeba i to, iż w trakcie biegu przedawnienia karalności przestępstw, zmienione zostało brzmienie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 101)">art. 101 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 102)">102 kk</a>, co nastąpiło cytowaną wyżej ustawą i tak: w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 101)">art. 101 kk</a> m.in. dodano <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 102 pkt. 2 a)">pkt 2a</a>, który ustalał okres 15 lat przedawnienia karalności przestępstw dla występków (jak przypisano to oskarżonemu) zagrożonych karą pozbawienia wolności przekraczających 5 lat, przy czym w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 102)">art. 102 kk</a> okres ten należało przedłużyć o kolejne 10 lat, skoro w czasie wyznaczonym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 101)">art. 101 kk</a> (10 lat) wszczęto przeciwko oskarżonemu postępowanie karne in personam.</p> <p>Wspomniana ustawa zawierała też w art. 2 istotne uregulowanie intertemporalne, wskazując, że do czynów popełnionych przed wejściem w życie niniejszej ustawy (a więc mogących odnosić się do przypisanych oskarżonemu) stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">Kodeksu karnego</a> przedawnieniu w brzmieniu nadanym ustawą nową chyba, że od dnia 3 sierpnia 2005 r. termin przedawnienia już upłynął.</p> <p>Nie wdając się już w analizę kolejnych zmian <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">Kodeksu karnego</a> odnośnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 101)">art.101 kk</a> <br/>i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 102)">art. 102 kk</a>, za wystraczające na potrzeby przedmiotowej sprawy, uznać należy stwierdzenie, że mając tylko w polu widzenia treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 101)">art. 101 kk</a> w brzmieniu pierwotnym (10-letni okres przedawnienia, nie licząc tego co wynikało z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 102)">art. 102 kk</a>), do dnia 3 sierpnia 2005 r. nie upłynął okres przedawnienia karalności przypisanych <span class="anon-block">W. M.</span> zaskarżonym wyrokiem przestępstw, co nakazywało problem ten rozpatrywać na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kodeksu karnego</a> po jego nowelizacji, która weszła w życie od dnia 3.08.2005 r.</p> <p>Tym samym uznać należy, że przedawnienie karalności omawianych przestępstw nastąpi w 2028 r. (odpowiednio po 14.05.2028 r.; po 1.05.2028 r. i po 22.12.2028 r.; 15 lat +10 lat z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 102)">art. 102 kk</a> to 25 lat liczone od upływu przestępstwa), a zatem nie ma racji oskarżony, który w piśmie procesowym zarzucił przedawnienie karalności przestępstw, co miałoby skutkować umorzeniem postępowania karnego. Podobnie Sąd Apelacyjny w Katowicach <br/>w wyroku z dnia 24.03.2015 r. sygn. akt II AKa 521/15 (BSA Katowice 2/2016 str. 4-5)</p> <p>Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wyartykułowanych w apelacji obrońcy wraz wnioskiem o charakterze kasatoryjnym, stwierdzić należy, że i one nie mogą się ostać, w szczególności w aspekcie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Błędne jest stanowisko wyeksponowane przez obrońcę, mające wskazywać na naruszenie przez sąd a quo normy wyrażonej w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 2)">art. 79§2 kpk</a>, co miałoby być związane z niewyznaczaniem z urzędu oskarżonemu obrońcy w sytuacji wypowiedzenia oskarżonemu obrony z wyboru przez adw. <span class="anon-block">J. K.</span>, czego <span class="anon-block">W. M.</span> nie miał świadomości i przeprowadzenia rozprawy głównej na wszystkich 6 wyznaczonych jej terminach między 5.02.2019 r. do 16.06.2019 r. pod nieobecność obrońcy (<span class="anon-block">adw. P. C.</span> został powołany do obrony dopiero w postępowaniu międzyinstancyjnym) oraz oskarżonego, <br/>w sytuacji złożoności przedmiotowej i podmiotowej sprawy, a nadto wieku, wykształcenia oraz stanu zdrowia oskarżonego. W ocenie obrońcy powyższe miałoby stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą o jakiej mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439§1 pkt 10 kpk</a>.</p> <p>W pierwszej kolejności podzielić w tym miejscu należy pogląd orzeczniczy wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8.11.2017 r.; III K 119/17 (patrz LEX 2420312), że wypadek bezwzględnej przyczyny odwoławczej o jakiej mowa w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439§1 pkt 10 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 2)">art. 79§2 kpk</a> występuje jedynie wtedy, gdy sąd przed którym toczy się postępowanie uzna, że oskarżony musi mieć obrońcę, a następnie prowadzi postępowanie nie wyznaczając obrońcy pomimo, że oskarżony sam obrońcy nie ustanowił. Nie wystarczy zatem nawet wykazać, że w realiach konkretnej sprawy zachodziły przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 2)">art. 79§2 kpk</a>. Obligatoryjność obrony kreowana jest bowiem dopiero na skutek sądowego uznania, że oskarżony musi mieć obrońcę.</p> <p>Mając już tylko to w polu widzenia podnieść trzeba, że w niniejszym postępowaniu Sąd Okręgowy w ogóle nie uznał, iż oskarżony musi w nim mieć obrońcę w oparciu o okoliczności wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 2)">art. 79§2 kpk</a>, co nie pozwala na uznanie, że niniejsze postępowanie rozpoznawcze obarczone było tak dalece idącym uchybieniem, do którego odnosi się przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439§1 pkt 10 kpk</a> tym bardziej, że obrona nie miała w nim charakteru obligatoryjnego.</p> <p>Niezależnie od tego sąd odwoławczy wyraża przekonanie odmienne od prezentowanego przez obrońcę podnosząc, iż brak jest powodów faktyczno – prawnych do przyjęcia, że <br/>w konkretnym wypadku wystąpiły okoliczności utrudniające obronę w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 2)">art. 79§2 kpk</a>.</p> <p>Niewątpliwie omawiana problematyka ma charakter ocenny i decyzja oparta na swobodnym uznaniu w tym przedmiocie należy do organu procesowego w oparciu o kryteria obiektywne.</p> <p>Jak wynik z akt sprawy oskarżony w toku całego postępowania sądowego nie prezentował nadmiernego zainteresowania jego przebiegiem. Wbrew retoryce obrońcy, wprawdzie stwierdzono u niego w przeszłości schorzenia o charakterze kadriologicznym <br/>i neurologicznym, jednak nie ograniczały istotnie prawa do obrony. W żadnej mierze nie sposób też uznać oskarżonego, mimo ukończenia obecnie 65 roku życia, za osobę nieporadną życiowo, upośledzoną umysłowo, czy cierpiącą na inne schorzenia psychiatryczne, które nie mieszczą się w dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 1 pkt. 3)">art. 79§1 pkt 3 kpk</a>.</p> <p>Jak wynika z aktualnego wywiadu środowiskowego oskarżony jest osobą aktywną życiowo i zawodowo, skoro wykonuje zawód taksówkarza. Jest on też osobą sprawną intelektualnie, o czym świadczyć może chociażby sporządzenie pisma procesowego, w którym mierzy się on z trudną prawniczą problematyką przedawnienia karalności. Podkreślenia wymaga i to, że przedmiotowa sprawa pierwotnie wielopodmiotowa i niewątpliwie złożona faktyczno – prawnie w istocie dotyczyła problemów związanych z zarządzaniem firmami zajmującymi się obrotem paliwami, prawidłowością dokumentowania tego fakturami VAT oraz nielegalną produkcją paliw, a nadto określonymi obowiązkami podatkowymi wynikającymi z tego typu działalności gospodarczej, czym aktywnie zawodowo zajmował się oskarżony, a zatem trudno uznać by sprawa ta miała dla oskarżonego taki poziom skomplikowania, który pozwalałby na przyjęcie, że stanowi to dla niego okoliczność utrudniającą obronę, rodzącą potrzebę obligatoryjnego wyznaczenia obrońcy z urzędu.</p> <p>Tym samym sąd II instancji nie znalazł podstaw do zaaprobowania zarzutu i wniosku wyrażonego w pkt II i III apelacji.</p> <p>Kolejny problem proceduralny, wywołany w apelacji przez skarżącego w jej pkt IV <br/>1 i 2, to zarzut, który łącznie sprowadzał się do tezy o naruszeniu przez sąd a quo prawa do obrony oskarżonego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, mającym skutkować koniecznością uchylenia tego wyroku i przekazaniem sprawy po raz kolejny sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Jakkolwiek można zgodzić się z obrońcą, że Sąd Okręgowy naruszył przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 353;art. 353 § 4 a)">art. 353§4a kpk</a>, skoro zaniechał pouczenia oskarżonego, a był do tego zobligowany, o tym, że osoby uprawnione do uczestnictwa w rozprawie przerwanej nie muszą być zawiadamiane o nowym terminie, nawet jeśli nie uczestniczyły w rozprawie przerwanej, co mogło skutkować nieobecnością <span class="anon-block">W. M.</span>, w szczególności gdy nie miał on wówczas obrońcy, na końcowym terminie rozprawy w dniu 19.06.2019 r., kiedy to oskarżony mógł jeszcze wnioskować o uzupełnienie przewodu sądowego, sprzeciwić się ujawnieniu dowodów zawnioskowanych w akcie oskarżenia do odczytania, a nade wszystko uczestniczyć w tak istotnej z punktu widzenia kształtowania odpowiedzialności karnej czynności procesowej jaką jest wygłoszenie mowy końcowej.</p> <p>Dokonując oceny zasadności tego zarzutu w aspekcie możliwości wpływu powyższego uchybienia na treść zaskarżonego wyroku sąd ad quem podzielił pogląd wyrażony przez <span class="anon-block">D. Ś.</span> w zaktualizowanym komentarzu do Kodeksu postepowania karnego pod redakcją wskazanego wyżej autora LEX/el 2022 r. tom I teza 13 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 406;art. 406 § 1)">art. 406§1 kpk</a>, którego istota zasadniczo sprowadza się do tezy, że przed wejściem w życie nowelizacji obowiązującej od 01.07.2015 r. w publikowanej i cytowanej we wspomnianym komentarzu judykaturze wyrażano fundamentalnie pogląd, że wskazane uchybienie związane z uniemożliwieniem wygłoszenia stronie mowy końcowej może stanowić podstawę do uchylenia wyroku <br/>i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli przyjąć, że czynność ta ma zasadniczy wpływ na wynik narady sądu, a tym samym na treść wyroku.</p> <p>Wspomniany wyżej autor, a ze stanowiskiem tym zgadza się też niniejszy skład orzekający, wskazał natomiast, że przedstawiony wyżej pogląd i związane z tym orzecznictwo Sądu Najwyższego straciło na aktualności w zakresie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 406;art. 406 § 1)">art. 406§1 kpk</a>, wobec aktualnego brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437§2</a> zd drugie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">kpk</a>, radykalnie zawężającego podstawy orzeczenia kasatoryjnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1)">art. 439§1 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 454)">art. 454</a> lub konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości). Uchybienie w postaci naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 406)">art. 406 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 117;art. 117 § 2)">art. 117§2 kpk</a>, za wyjątkiem, jak <br/>w przedmiotowej sprawie, obrony obligatoryjnej i obowiązkowego udziału oskarżonego <br/>w rozprawie, mimo że zachodziła podstawa do nieprzeprowadzenia czynności procesowej <br/>(w tym wypadku rozprawy głównej na terminie wyznaczonym na dzień 19.06.2019 r.) nie może stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, bowiem zawarta w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437§2 kpk</a> przesłanka przeprowadzenia na nowo przewodu odnosząc się tylko do jednego etapu rozprawy głównej nie obejmuje „głosów końcowych”. Powyższe uchybienie mogło być konwalidowane w postępowaniu odwoławczym poprzez przedstawienie swoich racji w apelacji (co obrońca obszernie uczynił) oraz w wystąpieniu przed sądem odwoławczym (z czego oskarżony nie skorzystał będąc prawidłowo zawiadomionym o terminie rozprawy przed Sądem Apelacyjnym).</p> <p>Jednocześnie oskarżony mógł w toku postępowania drugoinstancyjnego złożyć wniosek dowodowy o uzupełnienie przewodu sądowego, wskazując bądź to na potrzebę bezpośredniego przeprowadzenia dowodu, który był przedmiotem ujawnienia na rozprawie przed Sądem Okręgowym w dniu 19.06.2019 r., bądź też wystąpić z inicjatywą przeprowadzenia nowego dowodu uzupełniającego postępowanie.</p> <p>Skoro oskarżony z uprawnienia tego nie skorzystał mając możliwość procesową konwalidowania omawianego uchybienia, mającego swój początek w naruszeniu przez sąd meriti <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 353;art. 353 § 4 a)">art. 353§4a kpk</a>, to uznać należy, że faktycznie uchybienie to miało w istocie irrelewantny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.</p> <p>Dlatego też sąd odwoławczy nie podzielił w tym miejscu wniosku obrony sugerującego potrzebą orzeczenia o charakterze kasatoryjnym.</p> <p>Podobnie ocenić należy zarzut naruszenia przez sąd I instancji prawa do obrony oskarżonego tak w aspekcie treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 6)">art. 6 kpk</a>, jak i art. 6 ust 3 lit.c Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.</p> <p>Sąd odwoławczy uwzględnił wniosek dowodowy obrońcy i zwrócił się do poprzedniego obrońcy oskarżonego adw. <span class="anon-block">J. K.</span> o udzielenie informacji dotyczących wypowiedzenia oskarżonemu pełnomocnictwa do obrony.</p> <p>Jak wynika z treści pisma adw. <span class="anon-block">J. K.</span> z dnia 22.08.2022 r., tenże już <br/>w 2018 r. (08.08; 6.12) bezskutecznie po licznych bezowocnych próbach kontaktu <br/>z oskarżonym, za pośrednictwem SMS-ów, próbował po raz kolejny skłonić oskarżonego do kontaktu z nim, bowiem brak kontaktu uniemożliwia mu dalsze prowadzenie sprawy, informując, że w przeciwnym razie będzie zmuszony do wypowiedzenia pełnomocnictwa upoważniającego do obrony.</p> <p>Mimo takiego i wyraźnie wyartykułowanego przez obrońcę zagrożenia, oskarżony zlekceważył kontakt z nim.</p> <p>Tym samy wobec nieuregulowanego przez oskarżonego honorarium za obronę <br/>z wyboru w dniu 18.01.2019 r. <span class="anon-block">adw. J. K.</span> wysłał do oskarżonego pismo informujące go <br/>o wypowiedzeniu pełnomocnictwa (o czym też poinformował Sąd Okręgowy), etapie sprawy <br/>i wyznaczonych terminach rozprawy głównej, a wobec zwrócenia pisma po dwukrotnym jego awizowaniu i adnotacji adresat nieobecny, adwokat w dniu 4.03.2019 r. ponowił w/w informację pocztą kurierską, przy czym i ta korespondencja została nieodebrana i zwrócona mimo, że oskarżony wg. wiedzy obrońcy odbierał w tym czasie korespondencję Sądu Okręgowego w Katowicach.</p> <p>W tym stanie rzeczy o wypowiedzeniu pełnomocnictwa zgodnie z treścią pisma z dnia 28.08.2018 r., adw. <span class="anon-block">J. K.</span> poinformował oskarżonego drogą elektroniczną w dniu 25.08.2019 r.</p> <p>Natomiast oskarżony skontaktował się dopiero obrońcą po roku, już po wydaniu zaskarżonego wyroku w celu odbioru akt. Podkreślenia wymaga, że oskarżony w tym czasie przebywał na wolności, odpowiadał z tzw. wolnej stopy, miał nieograniczony dostęp do akt spawy, nie tylko w czasie wyznaczonych terminów rozprawy głównej, które znał, ale i przez wiele miesięcy między nimi. Oskarżony nie tylko unikał świadomie kontaktu z obrońcą, ale też naruszał rażąco standardy korzystania z uprawnień procesowych, wykazując zupełny brak zainteresowania sprawą mającą – jakby się wydawało – istotne dla życia oskarżonego znaczenie.</p> <p>Wobec treści pisma adw. <span class="anon-block">J. K.</span> – wbrew tezie lansowanej przez autora apelacji – nie sposób sobie wyobrazić, że oskarżony będący dorosłym, doświadczonym życiowo człowiekiem, który nie był zaburzony psychicznie, w toku niniejszego postępowania nie był świadomy wypowiedzenia mu przez obrońcę upoważnienia do obrony, o realnej możliwości czego obrońca informował go już na 6 miesięcy przed pierwszą rozprawą, a później potwierdził to drogą mailową.</p> <p>Trudno zatem zgodzić się z poglądem wyrażonym przez skarżącego, że oskarżony nie otrzymał wypowiedzenia obrony przez adw. <span class="anon-block">J. K.</span>, nie miał świadomości tego, <br/>a nade wszystko, że był przekonany, iż w toku postępowania rozpoznawczego trwał nadal opisany wyżej stosunek obrońcy, co musiałoby prowadzić do wniosku, że bez winy oskarżonego, naruszone zostało przez Sąd Okręgowy jego prawo do obrony, tak w aspekcie materialnym, jak i formalnym.</p> <p>Oceny tej nie może zmienić fakt, ambiwalentny z tego punktu widzenia, że w toku toczącego się wcześniej wiele lat postępowania, oskarżony korzystał z pomocy prawnej licznych adwokatów, co miałoby wynikać z jego przeświadczenia, że nie jest on w stanie bronić się samodzielnie, czy też to, że po wydaniu zaskarżonego wyroku udzielił on pełnomocnictwa do obrony <span class="anon-block">adw. P. C.</span> – m.in. autorowi omawianej apelacji.</p> <p>Mając w polu widzenia powyższe rozważania również z tego powodu Sąd Apelacyjny nie znalazł racjonalnych powodów do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowy I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Przechodząc do rozważań i oceny zarzutów apelacji dotyczących problematyki winy <br/>i odpowiedzialności karnej oskarżonego również i w tej części sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia.</p> <p>Wbrew retoryce apelacji w tym fragmencie, w ocenie sądu odwoławczego, analiza ujawnionego w sprawie materiału dowodowego pozwala przyjąć, że sąd I instancji ocenił go <br/>w sposób chroniony zasadą o jakiej mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a> i nic nie wskazuje na to, aby nie miał on w polu widzenia całokształtu materiału dowodowego sprawy, tylko dlatego, że w pisemnych motywach wyroku nie odniósł się wyraźnie do każdego z dowodów.</p> <p>Sąd Okręgowy – na co obrońca nie zwraca należytej uwagi – obszernie wyeksponował te dowody, które fundamentalnie stanowiły podstawę przyjętych ustaleń faktycznych i ocenił je w logicznym oraz zgodnym z doświadczeniem życiowym i zawodowym powiązaniu, nie wyciągając wniosków w oderwaniu od innych dowodów. Dał tym samym wyraz temu, że dowody dość luźno wyartykułowane w apelacji nie są wystarczające do przyjęcia odmiennych ustaleń faktycznych.</p> <p>Sąd Apelacyjny w całości podziela zaprezentowaną ocenę dowodów, tym bardziej też, że nie odbiega ona od podobnego poglądu faktyczno-prawnego wyeksponowanego przez poprzedni skład tut. Sądu, orzekający w postępowaniu odwoławczym.</p> <p>W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do uznania, że sąd meriti nie dokonał wszechstronnej i rzetelnej oceny ujawnionego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie braku racjonalnych powodów do przyjęcia, iż naruszył on normy wyrażone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4)">art. 4 kpk</a>; <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a>; <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 kpk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424;art. 424 § 1;art. 424 § 1 pkt. 1)">art. 424 §1 pkt 1 kpk</a>, w stopniu mogącym mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, za prawidłowe uznać należy dokonane przez ten sąd ustalenia faktyczne, mogące stanowić podstawę poprawnie przyjętej oceny prawnej zachowania oskarżonego.</p> <p>Można odnieść wręcz odwrotne wrażenie, że ocena dowodów wskazana przez obrońcę w apelacji, świadomie pomijająca fundamentalne dowody obciążające oskarżonego, ma charakter arbitralny i wybiórczy, a co za tym idzie głos ten potraktować należy jedynie za polemikę procesową, która nie może prowadzić do odmiennych od przyjętych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych i uzasadniać logicznie twierdzenia, że przypisując oskarżonemu zawinienie sąd ten zastąpił racjonalne reguły dowodowe, domniemaniami.</p> <p>Tym samym trudno zgodzić się z twierdzeniem, że popełnienia przez oskarżonego czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 3)">art. 258 §3 kk</a> sąd meriti dokonał <span class="underline"> <!-- --> tylko</span> na podstawie znajomości z <span class="anon-block">P. O.</span> i <span class="anon-block">P. S.</span>, aczkolwiek trafnie Sąd Okręgowy osoby te wraz <br/>z oskarżonym wskazał jako dominujące w przestępczym procederze, będącym przedmiotem zaskarżonego wyroku.</p> <p>W pełni zgodzić należy się z poglądem orzeczniczym wyrażonym w wyroku SA <br/>w Katowicach z dnia 29.05.2015 r. sygn. akt II AKa 68/15 (BSA Katowice 3/2015 str.5-6), że zupełnie nieuprawnionym uproszczeniem jest redukowanie pojęcia zorganizowanej grupy przestępczej, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 1)">art. 258 §1 kk</a> do takie formy organizowania przestępczości, która opiera się na zasadach właściwych dla formacji militarnych – sformalizowane przywództwo, hierarchiczne podporzadkowanie, zarządzanie przez wydawanie bezwzględnie wiążących poleceń, sformalizowane zasady wymuszania posłuszeństwa i karania niesubordynacji. W zależności od specyfiki prowadzonej działalności przestępczej, uwarunkowań zewnętrznych oraz właściwości osobistych członków grupy przestępczej, sposoby nadawania grupie osób popełniających przestępstwa cech zorganizowania, mogą być różne.</p> <p>Prowadzona przez oskarżonego działalność przestępcza oparta była na współdziałaniu firm przez niego reprezentowanych z szeregiem innych zalegalizowanych podmiotów gospodarczych, które z jednej strony faktycznie zajmowały się w <span class="anon-block">Z.</span> odbarwianiem oleju opałowego, czy też mieszania komponentów paliwowych i tworzeniem nielegalnego paliwa będącego przedmiotem obrotu przez oskarżonego z pominięciem odprowadzania należności podatkowych (akcyza, VAT, podatek dochodowy), a z drugiej strony stwarzały pozory legalności poprzez jedynie wystawianie faktur VAT oraz innych dokumentów nie odzwierciedlających rzeczywistych transakcji gospodarczych objętych tymi dokumentami, co trafnie wyeksponował Sąd Okręgowy opisując cel działania.</p> <p>W powołanej judykaturze prawidłowo zwraca się uwagę, że tego typu prowadzona działalność przestępcza wymaga wyjątkowo wysokiego stopnia zorganizowania, porównywalnego z funkcjonowaniem dobrze działającego dużego przedsiębiorstwa. Realizacja celów będących sensem istnienia grupy wymagała koordynacji działań wielu osób, tak jej członków, jak i osób spoza grupy, podejmowania wielu różnorodnych działań mających charakter czynności prawnych – zawieranie umów, organizowanie fikcyjnych podmiotów gospodarczych, wystawianie poświadczających nieprawdę dokumentów, poszukiwanie odpowiednich osób pełniących rolę tzw. „firm słupów”, a także szeregu działań logistycznych związanych z produkcją „poza rafinerią” paliwa o zawyżonej zawartości siarki i gęstości, <br/>a następnie na dostarczaniu go odbiorcom hurtowym oraz indywidualnym np. poprzez stacje paliw prowadzone przez oskarżonego, czy też świadka <span class="anon-block">H.</span>.</p> <p>Tego typu działalność wykraczała poza istotę współsprawstwa, bo celem jej było stałe prowadzenie działalności przestępczej związanej z nielegalnym obrotem paliwem i czerpaniem z tego zysków, których wysokość zależała od poziomu zaangażowania i pełnionej w grupie roli. Funkcjonowanie takiej grupy – jak w przypadku działania oskarżonego – opartej na znajomości pełnionych ról przez ich członków, nie wymagało szczególnej postaci scentralizowania, prócz niewątpliwie wydawania określonych poleceń koordynujących całość działalności świadczących o kierowniczej roli, a taką należy przypisać <span class="anon-block">W. M.</span>, ani też tworzenia szczególnych zasad wymuszania posłuszeństwa, bo tu wystarczającym środkiem dyscyplinującym była możliwość utraty dochodów.</p> <p>W tej mierze dowody, które wskazał Sąd Okręgowy, a które pomija w swych rozważaniach obrońca, świadczą łącznie o wszystkich czynach przypisanych oskarżonemu, <br/>w tym też umorzonych wobec przedawnienia karalności występkach karno-skarbowych stanowiących źródło korzyści majątkowych, będących przedmiotem tzw. prania brudnych pieniędzy, co pozwalało na zalegalizowanie uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych, jak też świadczących o istnieniu zorganizowanej grupy przestępczej, w której oskarżony niewątpliwie pełnił jedną z kierowniczych ról oraz był jej pomysłodawcą i inicjatorem co świadczy o jej założeniu.</p> <p>Dla egzemplifikacji powyższego należy powołać chociażby depozycje <span class="anon-block">P. S.</span> (K. 84-85), które wbrew założeniu obrońcy o luźnym z nim i <span class="anon-block">P. O.</span> kontakcie (znajomości) oskarżonego, przemawiają za tym, że to właśnie oskarżony zaproponował im handel paliwami, przy czym on fizycznie nie widział żadnej z dostaw paliwa, a z tego tytułu też w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie ubiegał się o zwrot podatku VAT.</p> <p>O kierowniczej i założycielskiej roli oskarżonego w ramach grupy przestępczej świadczą też chociażby zeznania <span class="anon-block">D. O.</span>, który w ramach założonej <span class="anon-block"> firmy (...)</span> <br/>w <span class="anon-block">T.</span> współpracował bądź z oskarżonym, bądź to z jego synem <span class="anon-block">R. C.</span>, wskazując, że obrót paliwami miał charakter czysto „papierowy” tj. bez towaru i zapłaty (K.22-25). Podał on, że na żądanie wskazanych wyżej osób wypisywał faktury VAT obejmujące nieprawdziwe dane dotyczące transakcji paliwowych za co otrzymywał określone dochody.</p> <p>Nadto też wybierał z rachunku <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, prezesem której był oskarżony, na podstawie czeków, kilkakrotnie pieniędzy w różnych znacznych kwotach, które następnie przekazywał oskarżonemu.</p> <p>Szczególną uwagę należy poświęcić zeznaniom <span class="anon-block">D. C.</span> (K. 6 i nast.; K.25; K.2252-53; 9779-83; 9874-83; 9917-25), który w ramach <span class="anon-block"> firmy (...)</span> w <span class="anon-block">R.</span>, prowadzonej na polecenie R. <span class="anon-block">C.</span>, wskazał na jej fikcyjną działalność odnośnie obrotu paliwami. Podał on, że był zastraszony przez syna oskarżonego <span class="anon-block">R. C.</span>, który wcześniej nakłaniał go do innych przestępstw. Zeznał, że wystawiał faktury VAT w imieniu <span class="anon-block">E.</span> dotyczące handlu olejem napędowym, co czynił w domu lub w księgowości siedziby <span class="anon-block">P.</span>-<span class="anon-block">F.</span> w <span class="anon-block">K.</span> pod dyktando R. <span class="anon-block">C.</span>. Faktury te wystawiane były masowo na kilkumilionowe kwoty miesięcznie i dotyczyły fikcyjnych transakcji paliwowych. Podkreślił też, że wiadomym mu jest od <span class="anon-block">R. C.</span>, że za całym przestępczym pomysłem stał oskarżony, a ten z nim ściśle współdziałał. Według relacji świadka oskarżony wydawał innym osobom polecenia, które ci wykonywali. Dodał też, że również oskarżony groził mu, a R. <span class="anon-block">C.</span> polecił wziąć mu winę na siebie, by on wraz z ojcem mogli wyjść na wolność.</p> <p>Zeznał również, że „lipną” była <span class="anon-block"> firma (...)</span>, a on za opisane wyżej „usługi” miał otrzymać 4000 zł.</p> <p>Powyższe zeznania znacząco wspierają tezę o założycielskiej i kierowniczej roli oskarżonego w ramach zorganizowanej grupy przestępczej.</p> <p>Omawiając powyższe kwestie nie sposób pominąć depozycji <span class="anon-block">P. M.</span> (chociażby K. 18.443). Rozpoznał on oskarżonego <span class="anon-block">W. M.</span>, który namówił go do założenia działalności gospodarczej pod nazwą <span class="anon-block"> PHU (...)</span>. Podał on, że gdy przychodził do siedziby firmy oskarżonego to ten dawał mu plik dokumentów do podpisania i były wśród nich faktury VAT, a on dokumenty te podpisywał. Robił tak ponieważ „<span class="anon-block">M.</span> mówił mu, żeby podpisywał te papiery”, za co otrzymywał od niego 4000 zł., będąc przekonanym, że są one legalne. Zeznał on nadto, że cała księgowość <span class="anon-block"> PHU (...)</span> przy czym wszystkie pieczątki i dokumenty firmy były u W. <span class="anon-block">M.</span>, bo tam prowadzona była księgowość firmy. Treść wspomnianego dowodu jednoznacznie wskazuje na polecenia wydawane przez oskarżonego, a co za tym idzie również jego kierowniczą rolę.</p> <p>Charakterystyczne są również zeznania <span class="anon-block">M. L.</span> reprezentującego <span class="anon-block"> spółkę (...)</span>, <br/>w których potwierdził fikcyjność transakcji paliwowych w ramach współpracy z oskarżonym, za co otrzymywał od niego comiesięczne wynagrodzenie. Potwierdził on, że formą owej współpracy było wystawianie przez niego na rzecz podmiotów reprezentowanych przez oskarżonego faktur VAT, które nie odzwierciadlały rzeczywistych procesów gospodarczych, <br/>a w siedzibie <span class="anon-block">P. F.</span> kwitował odbiór pieniędzy przekazywanych za sprzedaż paliwa, która to czynność prawna nie miała miejsca (K.23161-23163; 24080).</p> <p>Na fikcyjność działalności <span class="anon-block"> spółki z o.o. (...)</span>, a tym samym i oskarżonego wskazują też zeznania <span class="anon-block">D. C.</span>, który wypisywał w imieniu tej spółki i podpisywał w imieniu <span class="anon-block">M. L.</span>, dysponując odpowiednią pieczątkę, faktury VAT nierzeczywiście dokumentujące sprzedaż paliwa przez tę <span class="anon-block"> spółkę (...)</span>.</p> <p>Fikcyjność działalności gospodarczej oraz wystawianie w ramach <span class="anon-block"> PHU (...)</span> faktur VAT, które faktycznie nie odzwierciedlały sprzedaży dla oskarżonego paliw i działanie pod dyktando innych osób, potwierdził też prawomocnie już skazany świadek <span class="anon-block">K. K.</span>.</p> <p>Podobnej treści zeznania potwierdzających fikcyjność transakcji z oskarżonym związanych z obrotem paliwowym, odbieranie w siedzibie spółki pieniędzy od oskarżonego oraz czeków, które następnie realizował, a także podpisywanie tam dokumentów WZ złożył <span class="anon-block">S. H.</span>.</p> <p>O aktywności przestępczej oskarżonego związanej z obrotem, „nieoryginalnym paliwem” i legalizowaniem tej działalności za pośrednictwem wystawiania fikcyjnych faktur VAT, świadczą tez zeznania <span class="anon-block">R. N.</span>, <span class="anon-block">R. M.</span> oraz powiązane ze sobą zeznania <span class="anon-block">M. W.</span> i <span class="anon-block">K. M.</span>.</p> <p>Nie sposób pominąć tu zeznań świadka <span class="anon-block">M. B.</span> zatrudnionej jako księgowa w <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block"> - (...)</span>, które wskazywały na to, że wykonywała ona polecenia oskarżonego dokumentując transakcje jedynie w oparciu o dokumenty dostarczane przez <span class="anon-block">W. M.</span>, który decydował o wszystkim.</p> <p>Sąd Okręgowy wystarczająco obszernie – bez potrzeby powtarzania zaoferowanych tam ustaleń – odniósł się kompleksowo do omawianej problematyki faktycznej i wspierających ustalenia te dowodów.</p> <p>Trafnie ustalił też rolę <span class="anon-block">M. K.</span>, który za namową <span class="anon-block">P. S.</span> (<span class="anon-block">P.</span>) założył działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span> i wynajął bazę w <span class="anon-block">Z.</span>, którą faktycznie zawiadywali <span class="anon-block">P. S.</span> i <span class="anon-block">P. O.</span>, zbywając dalej paliwo, będące przedmiotem mieszania komponentów, czy też odbarwiania oleju opałowego w <span class="anon-block">Z.</span>, dostarczane dalej przez oskarżonego, co w istocie obejmowało wystawianie faktur VAT.</p> <p>Trafnie też omówił zawiadywaną przez <span class="anon-block">S. K.</span> działalność w bazie w <span class="anon-block">Z.</span> związana z produkcją paliwa, głównie w postaci oleju napędowego zbywanego do innych podmiotów hurtowo za pośrednictwem <span class="anon-block"> firmy (...)</span>, <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block">P.</span>, czy <span class="anon-block">A.</span>.</p> <p>Sąd Okręgowy właściwie zwrócił też uwagę na działalność ramach <span class="anon-block"> firmy (...)</span> syna oskarżonego <span class="anon-block">R. C.</span> (szczegółowo opisanej, jak i w przypadku pozostałych firm, w części dyspozytywnej wyroku), która faktycznie sprowadzała się do ewidencjonowania obrotu paliwowego poprzez generowanie stosownej dokumentacji, bowiem nie dysponowała typowym dla takiej działalności zapleczem gospodarczym i transportowym.</p> <p>Bezsporne zatem jest, że w sprawie istnieją wystarczające dowody obciążające oskarżonego i kreujące trafnie przypisaną mu zaskarżonym wyrokiem odpowiedzialność karną, której nie mogą zdewaluować ogólnie brzmiące wyjaśnienia oskarżonego o legalnie prowadzonej działalności gospodarczej, którą miała odzwierciedlać załączona do akt dokumentacja, jak również wyciągnięte fragmentaryczne przez skarżącego dowody z zeznań świadków.</p> <p>O bezprawnym i zawinionym zachowaniu oskarżonego świadczy, w tym wypadku, szereg okoliczności wynikających z zeznań świadków, czy też opinii biegłego skonfrontowanych z ujawnioną dokumentacją, ocenionych we wzajemnym logicznym powiązaniu, a nie fragmentarycznie w oderwaniu od siebie, jak w apelacji sugeruje to obrońca.</p> <p>Zauważyć trzeba też, że zeznania świadków powołanych wyżej oparte były na ich bezpośrednich obserwacjach i ukształtowanej w ten sposób wiedzy oraz informacjach uzyskanych od syna oskarżonego <span class="anon-block">R. C.</span>, co pozwalało na wyprowadzenie racjonalnej tezy dotyczącej nader istotnej roli oskarżonego o charakterze władczym w omawianym przestępczym procederze, którego był om pomysłodawcą i który zaproponował <span class="anon-block">P. S.</span> i <span class="anon-block">P. O.</span>, a których rolę głównie, w zakresie tego co działo się w bazie w <span class="anon-block">Z.</span>, jak i w zbyciu wyprodukowanego tam paliwa, uznać także należy za wiodącą.</p> <p>Powyższe zatem pozwala na zaaprobowanie stanowiska wyrażonego przez Sąd Okręgowy – mimo, że w uzasadnieniu wyroku nie poświęcono mu obszernie miejsca – <br/>o kierowniczej i założycielskiej roli oskarżonego w zorganizowanej grupie przestępczej <br/>w rozumieniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 3)">art. 258 §3 kk</a>, nawet jeśli przyjąć, że podobną mieli w niej odgrywać <span class="anon-block">P. S.</span> i <span class="anon-block">P. O.</span>, wykorzystując w tym celu legalne podmioty gospodarcze, które zaprezentowali.</p> <p>W tym kontekście nie da się zatem podzielić zapatrywania wyrażonego przez obrońcę, jakoby sąd meriti odpowiedzialność oskarżonego ukształtował <span class="underline"> <!-- --> tylko</span> na podstawie znajomości z <span class="anon-block">P. O.</span> i <span class="anon-block">P. S.</span>, czy też z uwagi na pokrewieństwo z <span class="anon-block">R. C.</span>.</p> <p>Nie sposób też zgodzić się z obrońcą, gdy twierdził, że odpowiedzialność oskarżonego za czyn przypisany mu w pkt 2 zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy oparł na domniemaniu wynikającym z tego, że jego mandant korzystał okresowo z bazy w <span class="anon-block">Z.</span> i miał kontakty <br/>z osobami, które na terenie tej bazy odbarwiały olej opałowy, czy też dokonywały mieszania komponentów paliwowych, a które to paliwa m.in. za pośrednictwem firm reprezentowanych przez <span class="anon-block">W. M.</span>, zbywane było dalej z pełną świadomością sposobu wyprodukowania. Niewątpliwie powyższy fakt, podniesiony w apelacji przez skarżącego, nie stanowił podstawy ustaleń faktycznych w tym fragmencie, a były to dowody wynikające ze źródeł osobowych, jak i rzeczowych, do których odwołano się w pisemnych motywach wyroku, a które syntetycznie mówiono wyżej.</p> <p>Oceny tej nie może zmienić i to, że część działalności gospodarczej mogła być przez oskarżonego prowadzona legalnie, co z pewnością nie może wiązać z opisanymi <br/>w zaskarżonym wyroku fakturami VAT, czy też innymi dokumentami, tym bardziej, że obrońca, jak i oskarżony nie uszczegółowili, który to fragment działalności gospodarczej miały być legalny, co uniemożliwia weryfikację tych twierdzeń, czyniąc je gołosłownymi.</p> <p>Nie może zatem budzić wątpliwości to, że ustalone przez Sąd Okręgowy, a wskazane wyżej firmy i ich założyciele były tzw. „słupami” w ustalonym obrocie artykułami paliwowymi, które to podmioty nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej, a ich rola li tylko sprowadzała się do wystawiania faktur VAT zawierających dane bezpośrednio przekazywane przez oskarżonego lub ściśle z nim współpracującego syna <span class="anon-block">R. C.</span>.</p> <p>Zauważyć trzeba, że podmioty te nie dysponowały odpowiednim zapleczem gospodarczym, miejscem do składowania paliwa, środkami transportu, a nadto środkami finansowymi gwarantującymi płynność obrotu omawianym asortymentem. Nie sposób nie zwrócić też uwagi na zwyczajowo odbiegający od przyjętego sposób finansowania tego typu rzekomych transakcji mający w znacznej większości charakter gotówkowy, a w przypadku zapłaty czekiem, czy też przelewu, niezwłocznym wypłacaniem uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych – co miałoby stanowić pozory legalności transakcji – i przekazywaniem ich powtórnie oskarżonemu, czy też R. <span class="anon-block">C.</span>. Charakterystyczne jest i to, że aby uzasadnić rzekomą zapłatę za paliwo w formie gotówkowej poszczególne transakcje były dzielone, za czym przemawia analiza dokumentów.</p> <p>Trafnie wyeksponowano w ustaleniach i to, że tzw. firmy słupy wystawiając faktury VAT na nierzeczywistą sprzedaż paliwa oskarżonemu, nie dysponowały żadnymi dokumentami mającymi świadczyć, że wcześniej asortyment taki nabyły.</p> <p>Zauważyć należy też i to, że <span class="anon-block">B. P.</span> oraz <span class="anon-block">P. T.</span> Sp. z o.o, <br/>a więc firmy kierowane przez oskarżonego, bądź mieściły się w budynku nie zawierającym oznaczenia takiego podmiotu, bądź w mieszkaniu oskarżonego, sam oskarżony nie dysponował środkami transportu do przewozu paliw, bazą gdzie paliwa mogły być składowane, a nadto nie ujawniono w nich dokumentów potwierdzających korzystanie ze specjalistycznych usług transportowych innych firm. W firmach tych oprócz księgowej nie zatrudniono innych pracowników, przy czym <span class="anon-block">M. B.</span> wykonywała ustne polecenia oskarżonego wystawiając faktury VAT na których potwierdzała zapłatę podatku akcyzowego nie posiadając dokumentów jego odprowadzenia. Nadto też księgowa wystawiała dokumenty KW i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">KP</a> – wykonując polecania oskarżonego – mimo, że nigdy nie wypłacała gotówki kontrahentom <br/>i nie przyjmowała jej, bo całym obrotem pieniężnym miał zajmować się <span class="anon-block">W. M.</span>, który nadto dostarczał jej dokumenty stanowiąc podstawę sporządzonych raportów kasowych.</p> <p>Analiza transakcji gospodarczych dokonywanych przez oskarżonego, objętych opisem przypisanych mu czynów prowadzi do wniosku, że ceny sprzedaży zbywanego paliwa <br/>w porównywalnym okresie niewiele odbiegały od cen rzekomego zakupu, a zdarzyły się też transakcje, gdzie cena zbycia była niższa.</p> <p>Powyższe skutkowało, tym że w/w spółce po doliczeniu pozostałych kosztów jej funkcjonowania za 2002 r. wykazała stratę, nadwyżkę podatku naliczonego VAT nad należnym oraz brak rozliczenia podatku akcyzowego.</p> <p>Powyższe okoliczności i wspierające je dowody, które ocenione zostały przez sąd meriti przy zachowaniu kodeksowej zasady swobody w pełni pozwalają na zdezawuowanie wyjaśnień oskarżonego <span class="anon-block">W. M.</span>, które miały stanowić o legalności prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.</p> <p>Zauważyć trzeba też i to, że jak wynika z opinii <span class="anon-block">J. R.</span> (T.XIV K. 2623-2625) <br/>w próbkach paliwa pobranego w bazie w <span class="anon-block">Z.</span> stwierdzono zawyżoną zawartość siarki oraz gęstość według aktualnie obowiązującej umowy, natomiast paliwo to według normy z 2002 r. mogło być dopuszczone do obrotu.</p> <p>Powyższe nie znaczy natomiast, że w zakresie objętym przedmiotową sprawą brak jest podstaw do przypisania odpowiedzialności oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286§1 kk</a> nawet wówczas, gdy część odbiorców nie uskarżała się na jego jakość, a w przypadku podmiotów hurtowych dostarczających paliwa do przedsiębiorstw, te przechodziły pozytywne testy laboratoryjne, <br/>w sytuacji gdy oskarżony nie informował nabywców, że paliwo jest efektem odbarwiania oleju opałowego lub mieszania komponentów paliwowych.</p> <p>W tym miejscu w pełni podzielić należy pogląd prawny wyrażony przez tut. Sąd <br/>w wyroku z dnia 28.09.2018 r. sygn. akt II AKa 166/18, że znamię oszustwa występuje <br/>w sytuacji braku świadomości nabywcy rzeczywistego przedmiotu transakcji, iż zamiast legalnego paliwa silnikowego nabywa odbarwiony olej opałowy, bądź mieszaninę komponentów, a nawet ich mieszaninę z paliwami silnikowymi, niezależnie od jakości tych produktów, a zatem także spełnienia obowiązujących norm jakościowych dotyczących paliw silnikowych.</p> <p>Ustalenie, czy taki „podszywający” się pod nie towar był dobrej, czy złej jakości nie może mieć żadnego znaczenia dla stwierdzenia wprowadzenia w błąd jego nabywcy co do przedmiotu transakcji, bo oczywiste jest, że otrzymanie innego produktu, aniżeli wynika to <br/>z zamówienia i faktury zakupu, jeśli tylko odbywa się poza świadomością i wbrew woli kupującego, stanowi oszukańcze działanie sprzedającego i to bez względu na jakość takiego towaru oraz czy odpowiada on określonym przepisami normom. Podobnie SN w uzasadnieniu wyroku z dnia 27.11.2015 r.; III K 198/15 (LEX Nr 1941889).</p> <p>Z trafnych ustaleń sądu meriti wynika, że w przedmiotowej sprawie finalni nabywcy nie wiedzieli, że nabywane paliwo jest nieoryginalnym olejem napędowym, czy benzyną, <br/>a jego cena jedynie nieznacznie odbiegała od oferowanych cen rynkowych.</p> <p>Powyższe zachowanie oskarżonego prawidłowo zatem od strony prawnej uznane zostało za wyczerpujące znamiona występku określonego w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 271;art. 271 § 3)">art. 271§3 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286§1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11§2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12;art. 12 § 1)">art. 12§1 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65§1 kk</a> (przy czym kwalifikacja prawna została dostosowana w postępowaniu odwoławczym do brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">Kodeksu karnego</a> obowiązującego w dacie czynu).</p> <p>Wyrażonego poglądu nie zmienia fakt, że zalane zostały zbiorniki paliw w <span class="anon-block">Z.</span>, bo <br/>o „pozarafineryjnej” produkcji tam paliwa świadczą inne dowody.</p> <p>Zauważyć trzeba też, że zeznania <span class="anon-block">P. M.</span> nie dyskredytuje fakt braku dokumentacji <span class="anon-block"> firmy (...)</span>, o czym ten stanowczo wypowiedział się w swoich depozycjach.</p> <p>Jak podkreślano wyżej, zeznania świadków – odbiorców opisanego paliwa, mające świadczyć o spełnieniu jego norm jakościowych nie mają istotnego znaczenia z punktu widzenia możliwości przypisania oskarżonemu znamion występku oszustwa.</p> <p>Natomiast konstrukcja „grupowego” popełnienia czynu nie falsyfikuje zeznań świadków – kierowców wożących komponenty do bazy w <span class="anon-block">Z.</span>, że ich bezpośrednim odbiorcą nie był oskarżony.</p> <p>Nie można także zgodzić się z obrońcą w tym fragmencie apelacji, w którym podważył on – w realiach przyjętych przez sąd a quo ustaleń faktycznych popartych wskazanymi dowodami – zasadność przypisania oskarżonemu <span class="anon-block">W. M.</span> występku „prania brudnych pieniędzy” o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 299;art. 299 § 1;art. 299 § 5)">art. 299§1 i 5 kk</a>.</p> <p>Wbrew retoryce wywodów obrońcy – o czym świadczy chociażby opis czynu przypisanego w pkt 4 zaskarżonego wyroku – bazowych przestępstw występku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 299;art. 299 § 1;art. 299 § 5)">art. 299§1 i 5 kk</a> nie stanowiły występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 3)">art. 258§3 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 271;art. 271 § 3)">art. 271§3 kk</a> i in. o jakich mowa w pkt 1 i 2 zaskarżonego wyroku, a były to występki karno-skarbowe firmanctwa oraz uszczupleń podatkowych należnych Skarbowi Państwa w zakresie podatków akcyzowego, VAT oraz dochodowego, które zostały opisane w pisemnych motywach, będąc uprzednio przedmiotem umorzenia z uwagi na ich przedawnienie. Sąd Okręgowy wskazał też w opisie wysokość korzyści majątkowej związanej z tymi występkami, które stanowiły środki płatnicze podlegające zalegalizowaniu, a także poparty dowodowo sposób udaremniający lub znacznie utrudniający stwierdzenie przestępczego pochodzenia tych środków, poprzez ich wyprowadzenie z rachunków bankowych <span class="anon-block"> firm (...)</span>, <br/>które były zarządzane przez oskarżonego. Trafnie Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony <br/>działając wspólnie z innymi osobami, wskazane wyżej środki, płatnicze przelewał <br/>jako zapłatę za rzekomo nabyty olej napędowy lub benzynę, <br/>a następnie – co potwierdzili świadkowie środki te były wypłacane i w formie gotówkowej wracały do niego. Podobne znaczenie miały wypłaty środków pieniężnych na podstawie czeków tak przez oskarżonego, jak i jego rzekomych kontrahentów mając pozorować zapłatę na dostarczone produkty paliwowe.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego takie działanie w pełni uzasadnia przyjęcie konstrukcji przestępstwa o jakim mowa w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 299;art. 299 § 1;art. 299 § 5)">art. 299 §1 i 5 kk</a>.</p> <p>Sąd orzekający w niniejszym składzie aprobuje tu pogląd wyrażony w wyroku SA <br/>w Katowicach z dnia 21.07.2016 r. sygn. akt II AKa 216/16 (BSKa 4/2016 str. 11), że przelanie przez oskarżonego zapłaty za fikcyjne transakcje, a następnie bezzwłoczne odebranie tej samej sumy od świadka w gotówce, realizuje wprost znamiona przyjęcia i przekazania środków pieniężnych pochodzących z przestępstwa polegającego na wprowadzaniu do obrotu wyrobów ropopochodnych nielegalnego pochodzenia, nieobciążonych podatkiem akcyzowym. Bez znaczenia pozostaje tu fakt, że oskarżony prowadził legalną działalność gospodarczą, skoro <br/>w jej ramach dokonywał transakcji o charakterze nielegalnym. Nawet jeśli suma, na jaką dokonano przelewu, a którą oskarżony zaraz potem odzyskał pochodziła z legalnego obrotu jego firmy, to z chwilą dokonania tych operacji stała się kwotą pochodzącą bezpośrednio <br/>z czyny zabronionego, a zachowanie takie penalizowanie jest treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 299;art. 299 § 1)">art. 299§1 kk</a>.</p> <p>W tym stanie rzeczy sąd odwoławczy nie podzielił też zarzutu apelacji, który miałby świadczyć o braku podstaw do przypisania oskarżonemu odpowiedzialności karnej o jakiej mowa w pkt 4 zaskarżonego wyroku.</p> <p>Reasumując tę cześć rozważań sąd odwoławczy stwierdza, iż Sąd Okręgowy procedując w niniejszej sprawie nie naruszył kardynalnych zasad prawa dowodowego, dokonując zgodnych z logiką i doświadczeniem życiowym ustaleń faktycznych, które pozwoliły też na poprawną ocenę prawną zachowania oskarżonego.</p> <p>Zgodzić natomiast należało się z częścią argumentów zaoferowanych przez obronę odnoszących się do wymiaru kary, co skutkować musiało zreformowaniem zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary pozbawienia wolności oraz orzeczonego środka karnego,</p> <p>Nie budzi zastrzeżeń Sądu Apelacyjnego fakt, iż analiza strony przedmiotowej czynów przypisanych oskarżonemu, grupowy i premedytowany charakter ich popełnienia, rozmiar przestępczej działalności, w której oskarżony odgrywał jedną z dominujących ról, świadczy <br/>o wysokim stopniu społecznej szkodliwości przypisanych występków, co musi skutkować odpowiednio surowym wymiarem kary pozbawienia wolności oraz grzywny, tak ze względów prewencyjnych, jak i sprawiających chociażby częściową utratę owoców przestępczego procederu.</p> <p>Rację ma jednak obrońca, że na gruncie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kodeksu karnego</a> w brzmieniu sprzed 1.05.2004 . korzystniej w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4§1 kk</a> można było kształtować sytuację prawną oskarżonego.</p> <p>Tym samym chociażby łagodniejsze zagrożenie karne za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 3)">art. 258§3 kk</a>, aniżeli na gruncie przepisów obowiązujących w dacie orzekania, skutkowało wraz z innymi okolicznościami łagodzącymi, o których poniżej, obniżeniem orzeczonej kary za czyn przypisany w pkt 1 zaskarżonego wyroku do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.</p> <p>Należy także uwzględnić, że od czynów będących przedmiotem osądu minął znaczny, bo ok. dwudziestoletni okres czasu, w czasie którym to oskarżony prowadził poprawny tryb życia, nie był karany na terytorium Polski, cieszy się właściwą oceną środowiskową i nadal oprócz pobieranych świadczeń emerytalnych zarobkowo wykonującą pracę taksówkarza w firmie prowadzonej przez córkę. Łoży on też systematycznie alimenty na dziecko, lecząc się na przewlekłe schorzenia kardiologiczne i neurologiczne o czym świadczą uzyskane na potrzeby postępowania odwoławczego wywiad środowiskowy i dane o karalności. Był on natomiast karany za granicą na grzywnę za czyn o charakterze komunikacyjnym.</p> <p>Okoliczności te zadecydowały o złagodzeniu kary pozbawienia wolności do 3 lat za przestępstwo o jakim mowa w pkt 2 zaskarżonego wyroku, jak i skutkowały orzeczeniem kary łącznej pozbawienia wolności przy zastosowaniu zasady absorpcji, jeśli nadto zważyć, że wszystkie przypisane oskarżonemu przestępstwa łączyła zbieżność celu dla którego były popełnione oraz ścisłe ze sobą powiązanie.</p> <p>Sąd nie znalazł natomiast powodów do uchylenia orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia działalności usługowej i produkcyjnej polegającej na wyrobie i handlu paliwami oraz produktami ropopochodnymi, chociaż okoliczności łagodzące wyartykułowane wyżej skutkowały obniżeniem do 4 lat okresu obowiązywania takiego zakazu.</p> <p>Dla sądu ad quem niesporne jest, że rodzaj przestępczej działalności przypisanej oskarżonemu oraz sposób jego działania sprawia, że dalsze prowadzenie zagraża istotnym dobrom chronionym prawem, jak chociażby pewność obrotu gospodarczego i obowiązku spełnienia powinności fiskalnych wobec Skarbu Państwa.</p> <p>Oceny tej nie zmienia fakt, że oskarżony jest emerytem, bowiem okoliczność ta nie wyklucza możliwości prowadzenia przez oskarżonego działalności gospodarczej o profilu jak przedmiot omawianych przestępstw.</p> <p>Nie podzielił natomiast Sąd Okręgowy zapatrywania wyrażonego przez obrońcę <br/>o potrzebie ewentualnego złagodzenia orzeczonej wobec oskarżonego kary łącznej grzywny, przez pryzmat <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4§1 kk</a>, skoro ta wg. przepisów obowiązujących w dacie czynu nie mogła przekroczyć 540 stawek dziennych. Obrońca nie zauważa tu, że podstawą orzeczenia kary grzywny za występek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 299;art. 299 § 1;art. 299 § 5)">art. 299§1 i 5 kk</a> był przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 309)">art. 309 kk</a> stwarzający możliwość orzeczenia kary jednostkowej wyższej aniżeli ustalony próg kary łącznej o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86;art. 86 § 1)">art. 86§1 kk</a> w brzmieniu do 30.04.2004 r. Wprawdzie w dacie czynu nie obowiązywał błędnie powołany przez sąd meriti w zaskarżonym wyroku przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86;art. 86 § 2 b)">art. 86§2 b kk</a>, jednak jak trafnie ujęto to w doktrynie (por. A. Zoll w Komentarzu do Kodeksu karnego część ogólna pod red. <br/> K. Buchały i A. Zolla Zakamycze 1998 r. teza 4 do art. 86 kk str. 561), mimo szczególnych problemów powstałych przy zbiegu grzywny orzeczonej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 33;art. 33 § 1)">art. 33§1 kk</a> z grzywną orzeczoną obok kary pozbawienia wolności na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 309)">art. 309 kk</a> wyłączone jest stosowanie górnej granicy kary łącznej grzywny określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86;art. 86 § 1)">art. 86§1 kk</a> (540 stawek dziennych). <br/>W takim wypadku granice kary łącznej grzywny (jak miało to prawidłowo miejsce <br/>w przedmiotowej sprawie) wyznaczają najsurowsza z orzeczonych kar jednostkowych grzywny w zakresie ilości stawek dziennych oraz suma orzeczonych kar grzywny.</p> <p>Mając powyższe w polu widzenia orzeczona przez Sąd Okręgowy kara łączna grzywny, także na gruncie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85)">art. 85 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86;art. 86 § 1)">86§1 kk</a> obowiązujących do 30.04.2004 r. była w pełni prawidłowa i nie wymagała zreformowania zgodnie z intencją obrony.</p> <p>Jednocześnie też Sąd Apelacyjny skorygował podstawy prawne wymiaru kar orzeczonych w pkt 2 i 4 zaskarżonego wyroku eliminując z nich zbędnie powołany przez Sąd Okręgowy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 2)">art. 64§2 kk</a>. Odpowiednie stosowanie tego przepisu wobec sprawcy o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65)">art. 65 kk</a> nie wymaga powoływania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 2)">art. 64§2 kk</a> w podstawie prawnej wymiaru kary, bowiem mogłoby to tworzyć na pierwszy rzut oka mylnie wyobrażenie, że mamy do czynienia z oskarżonym wielokrotnie karanym, a obowiązek stosowania zasad jak w wypadku multirecydywisty wynika wprost z obowiązującego prawa.</p> <p>Jeśli mieć w polu widzenia charakter przypisanych oskarżonemu przestępstw, z którymi łączą się znaczne korzyści majątkowe, jak i obecną stabilną sytuację materialną oskarżonego, Sąd Apelacyjny nie podzielił zarzutu obrony o potrzebie zastosowania wobec oskarżonego przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624§1 kpk</a>, jeśli przyjąć, że sąd I instancji zwolnił go od wydatków sądowych obciążając jedynie opłatę, a ta w związku ze zreformowaniem zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary będzie – korzystne dla oskarżonego – odnosiła się do obu instancji.</p> <p>Mając powyższe w polu widzenia orzeczono, jak w części dyspozytywnej.</p> <p>SSA Michał Marzec SSA Piotr Filipiak SSA Mirosław Ziaja</p> </div>