Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

III AUa 961/19

Sądy powszechne2022-10-12
Sygnatura
III AUa 961/19
Data orzeczenia
2022-10-12
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Ewa Stryczyńska (PRESIDING_JUDGE)

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> Sygn. akt III AUa 961/19 </em> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 12 października 2022 r. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: Sędzia SA Ewa Stryczyńska</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant: starszy sekretarz sądowy Beata Wachowicz</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2022 r. w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">M. C.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o wysokość emerytury policyjnej</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji <span class="anon-block">M. C.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie XIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 20 lutego 2019 r. sygn. akt XIII U 2174/18 </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Ewa Stryczyńska </strong> </p> <p>sygn. akt III AUa 961/19</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 5 października 2018 r., <span class="anon-block"> (...)</span>, Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji ustalił <span class="anon-block">M. C.</span> prawo do emerytury i jej wysokość. Podstawę wymiaru świadczenia stanowiła kwota 7.108,98 zł, natomiast emerytura miała wynieść 45,85 % podstawy wymiaru, tj. 3.259,47 zł.</p> <p>Pismem z 8 października 2018 r. organ rentowy poinformował <span class="anon-block">M. C.</span>, że wszystkie okresy ubezpieczenia, które posiadała przed dniem mianowania do Służby Celnej, tj. przed 1 czerwca 2000 r., nie mogą zostać uwzględnione przy ustalaniu wysokości emerytury.</p> <p>Od powyższej decyzji odwołanie złożyła ubezpieczona <span class="anon-block">M. C.</span> zarzucając organowi rentowemu naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2;art. 7;art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 2, 7 i 32 ust. 1 Konstytucji RP</a> przez wydanie decyzji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 21 ust. 1</a> uraz art. 22 ust. 2 ustawy z 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw i pominięcie okresu służby sprzed 15 września 1999 r. i niezaliczenie jej do okresu pełnienia służby co jest działaniem prawa wstecz, albowiem zasady zaliczania tych okresów służby były dwukrotnie zapisywane wcześniej w obu ustawach o Służbie Celnej oraz naruszenie art. 1 ust. 2 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin przez fakt, że okres służby, od którego została naliczona emerytura jest liczony od dnia otrzymania aktu mianowania, tj. od 1 czerwca 2000 r., a nie od dnia wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej z 1999 r., tj. od 15 września 1999 r.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie od ubezpieczonej na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- --> Wyrokiem z 20 lutego 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie oraz zasądził od <span class="anon-block">M. C.</span> na rzecz Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że <span class="anon-block">M. C.</span> od 29 grudnia 1990 r. do 31 sierpnia 2017 r. pełniła służbę w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, w tym:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>od 29 grudnia 1990 r. do 30 września 2005 r. w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">R.</span> w charakterze funkcjonariusza celnego;</p> </dd> </dl> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>od I października 2005 r. do 28 lutego 2017 r. w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> w charakterze funkcjonariusza celnego;</p> </dd> </dl> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>od 1 marca 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r. w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> w charakterze funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej.</p> </dd> </dl> <p>Służbę przygotowawczą pełniła od 29 grudnia 1990 r. do 31 grudnia 1993 r., natomiast służbę stałą od 1 stycznia 1993 r. do 31 sierpnia 2017 r., przy czym mianowana do służby stałej w Służbie celnej została 1 czerwca 2000 r.</p> <p>8 stycznia 2018 r. <span class="anon-block">M. C.</span> złożyła wniosek o przyznanie emerytury na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.</p> <p>Decyzją z 5 października 2018 r., nr <span class="anon-block">(...)</span>, Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji ustalił <span class="anon-block">M. C.</span> prawo do emerytury i jej wysokość. Podstawę wymiaru świadczenia stanowiła kwota 7.108,98 zł natomiast emerytura miała wynieść 45,85 % podstawy wymiaru, tj. 3.259,47 zł.</p> <p>Sąd Okręgowy zauważył, że spór pomiędzy stronami dotyczył wyłącznie kwestii prawnych.</p> <p>Podniósł, że w konsekwencji uznania przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 3 marca 2015 r. (sygn. K 39/13), że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940530214" title="Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 53, poz. 214 (art. 1;art. 18 a;art. 18 a ust. 1;art. 18 b;art. 18 b ust. 1)">art. 1, art. 18a ust. 1 i art. 18b ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin</a>, w zakresie w jakim wśród osób uprawnionych do świadczeń emerytalnych pomijają funkcjonariuszy Służby Celnej, którzy wykonują zadania określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 4;art. 2 ust. 1 pkt. 5;art. 2 ust. 1 pkt. 6)">art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej</a>, są niezgodne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 32)">art. 32 Konstytucji</a>, doszło do zmiany ustawy o zabezpieczeniu emerytalnym funkcjonariuszy ustawą z 1 1 maja 2017 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940530214" title="Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 53, poz. 214 ()">ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin</a> oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta weszła w życie 1 stycznia 2018 r.</p> <p>Na skutek nowelizacji zabezpieczeniem emerytalnym przysługującym funkcjonariuszom wymienionym w art. 1 ust. 1 ustawy o zabezpieczeniu emerytalnym funkcjonariuszy objęto również funkcjonariuszy Służby Celnej, którzy zostali mianowani do Służby Celnej po 14 września 1999 r. lub których stosunek pracy został przekształcony w stosunek służbowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 22 b)">art. 22b ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej</a> lub <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 99)">art. 99 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej</a> (art. 1 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy). Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy zmieniającej funkcjonariuszom Służby Celnej lub funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej, którzy zostali zwolnieni ze służby albo których stosunek służbowy został przekształcony albo wygasł w okresie od 3 marca 2015 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przysługuje prawo do emerytury policyjnej na zasadach określonych w art. 15d lub art. 15e ustawy zmienianej w art. 1 w przypadku, gdy funkcjonariusz Służby Celnej lub funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, we wskazanym wyżej okresie, spełniał przesłanki do nabycia prawa do emerytury określone w art. 12 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.</p> <p>W związku z powyższym Sąd Okręgowy uznał, że ubezpieczona <span class="anon-block">M.</span> </p> <p> <span class="anon-block">C.</span> spełniała przesłanki do nabycia prawa do emerytury określone w art. 12 ustawy o zabezpieczeniu emerytalnym funkcjonariuszy.</p> <p>Art. 15d ustawy o zabezpieczeniu emerytalnym funkcjonariuszy stanowi, że emerytura dla funkcjonariuszy, o których mowa w art. 12 ust. 2-3, którzy zostali mianowani do Służby Celnej po dniu 14 września 1999 r. wynosi 40 % podstawy jej wymiaru za 15 lat służby i wzrasta na zasadach określonych w art. 15a.</p> <p>Sąd Okręgowy wyjaśnił, że sposób wyliczenia podstawy wymiaru emerytury nie był przez ubezpieczoną kwestionowany, w przeciwieństwie do niezaliczenia jej do podstawy wymiaru okresu służby sprzed dnia jej mianowania. W myśl art. 22 ust. 2 ustawy zmieniającej funkcjonariuszowi Służby Celnej i funkcjonariuszowi Służby Celno-Skarbowej okresy, o których mowa w art. 150 ust. 8 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947 ze zm.), w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 22 b;art. 22 b ust. 8;art. 94;art. 94 ust. 2)">art. 22b ust. 8 i art. 94 ust. 2 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej</a> (Dz. U. z 2004 r. poz. 1641 ze zm.) oraz w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 99;art. 99 ust. 8)">art. 99 ust. 8 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej</a> (Dz. U. z 2016 r. poz. 1799 i 1948), nie są traktowane jako okresy służby, ani okresy równorzędne ze służbą w rozumieniu ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.</p> <p>Tym samym, z uwagi na treść art. 22 ust. 2 ustawy zmieniającej w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 99;art. 99 ust. 8)">art. 99 ust. 8 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej</a>, który stanowił, że dotychczasowy stosunek pracy członka korpusu służby cywilnej, który przyjął propozycję, o której mowa w ust. 1 (propozycja pełnienia służby w Służbie Celnej), przekształca się w stosunek służbowy na podstawie aktu mianowania, organ rentowy nie mógł potraktować okresu służby ubezpieczonej w Służbie Celnej przed dniem jej mianowania, jako okresu służby, ani okresu równorzędnego ze służbą w rozumieniu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, od którego zależała wysokość emerytury.</p> <p>Odnosząc się natomiast do podniesionych przez odwołującą się zarzutów niezgodności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2;art. 7;art. 31;art. 31 ust. 1)">art. 2, 7 i 31 ust. 1 Konstytucji RP</a> przepisów art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 2 ustawy zmieniającej, Sąd Okręgowy wskazał, że w swym wyroku z 1 września 2010 r., w sprawie o sygn. III UK 15/10, Sąd Najwyższy stwierdził, że zakres rozpoznania i orzeczenia (przedmiot sporu) w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyznaczony jest w pierwszej kolejności przedmiotem decyzji organu rentowego zaskarżonej do sądu ubezpieczeń społecznych, a w drugim rzędzie przedmiotem postępowania sądowego determinowanego zakresem odwołania od tejże decyzji. W kontekście <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1)">art. 1 k.p.c.</a> sprawami cywilnymi (w znaczeniu formalnoprawnym) są m.in. sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, a więc sprawy, w których wniesiono odwołania od decyzji organów rentowych, do których przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksu postępowania cywilnego</a> stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Od momentu wniesienia odwołania do sądu rozpoznawana sprawa staje się sprawą cywilną, podlegającą rozstrzygnięciu według zasad właściwych dla tej kategorii. Odwołanie pełni rolę pozwu, a jego zasadność ocenia się na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego. Postępowanie sądowe skupia się na wadach wynikających z naruszenia przez organ rentowy prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnej, spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania. Sąd ubezpieczeń społecznych — jako sąd powszechny — może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego. Tym samym, zdaniem Sądu Okręgowego, analogiczna sytuacja ma miejsce w odniesieniu do wad decyzji administracyjnej, spowodowanej naruszeniem przepisów konstytucyjnych. Kwestia badania zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji RP</a> pozostaje poza przedmiotem postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych.</p> <p>Sąd pierwszej instancji wskazał, że podziela pogląd, zgodnie z którym sędziowie nie mają kompetencji do odmowy stosowania przepisów, które ich zdaniem są niekonstytucyjne. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest w istocie treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 178;art. 178 ust. 1)">art. 178 ust. 1 Konstytucji RP</a>, jak również wynikające z powyższego przepisu nakaz poszanowania kompetencji Trybunału Konstytucyjnego jako organu konstytucyjnego utworzonego celem sądowej kontroli konstytucyjności prawa. W tym względzie wykształciła się względnie stała praktyka zarówno w zakresie sądownictwa powszechnego, wojskowego, jak i administracyjnego (postanowienie Sądu Najwyższego z 18 września 2002 r., III CKN 326/01; wyrok Sądu Najwyższego z 21 lutego 2007 r., II KK 261/06; uchwała sądu Najwyższego z 7 czerwca 2002 r., I KZP 17/02; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 27 marca 2008 r., I FSK 442/07, 27 stycznia 2010 r., II CSK 270/09, 24 listopada 2015 r., 11 CKS 517/14). Kwestia dotycząca braku możliwości odmowy przez sędziów zastosowania obowiązujących przepisów ustawy jedynie na podstawie wewnętrznego przeświadczenia sędziego o ich niezgodności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> była podnoszona przez Trybunał Konstytucyjny, który stwierdził, że „zabezpieczeniem zasady nadrzędności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji</a>, a w ostatecznym rozrachunku także wolności i praw człowieka, jest m.in. sądowa kontrola konstytucyjności norm, sprawowana przez organ niezależny oraz odrębny od władzy ustawodawczej i wykonawczej. Sądownictwo konstytucyjne w europejskiej kulturze prawnej od samego początku jego powstania pomyślane było jako zabezpieczenie jednostek przed „tyranią większości” i gwarant zwierzchności prawa nad zwierzchnością siły. Po doświadczeniach totalitarnych rządów nie budzi wątpliwości, że nawet demokratycznie wybrany parlament nie ma kompetencji w zakresie podejmowania rozstrzygnięć, które byłyby sprzeczne z ustawą zasadniczą, także wtedy, gdy ich uzasadnieniem ma być abstrakcyjnie rozumiane dobro Narodu. Ustrojodawca wyznaczył tym samym organom władzy publicznej materialne i proceduralne granice, w których wszystkie ich rozstrzygnięcia muszą się każdorazowo mieścić” (wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 9 marca 2016 r., K 47/15; 3 grudnia 2015 r., K 34/15; 9 grudnia 2015 r., K 35/15; 31 stycznia 2001 r., P 4/99; 4 grudnia 2001 r., SK 18/00). Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 178;art. 178 ust. 1)">art. 178 ust. 1 Konstytucji RP</a> expressis verbis „ogranicza podległość sędziowską do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji</a> i ustaw. Oznacza to, że sędziowie, sprawując wymiar sprawiedliwości w konkretnej sprawie, są uprawnieni do dokonywania kontroli konstytucyjności aktów o randze podustawowej, w tym rozporządzeń” (R. Hauser, J. Trzciński, O formach kontroli konstytucyjności prawa, s. 13; L. Bosek, M. Wild, Kontrola konstytucyjności prawa, 2014, s. 9 i</p> <p>n.). „Wiąże ich podległość <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji</a> i ustawom, nakazująca jednocześnie stosowanie tych aktów prawnych, także gdy akty niższego rzędu są z nimi niezgodne wprost albo pośrednio. Mogą zatem odmówić zastosowania określonego przepisu rangi podustawowej w tym konkretnym postępowaniu. Nie ma podstaw do przyjęcia, że działalność sędziów w takim zakresie powinna wywierać skutek o charakterze innym niż incydentalny” (erga omnes). Taką moc, także w zakresie aktów prawnych podustawowych, mają jedynie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 13 stycznia 1998 r., U 2/97). „Należy uznać zatem za prawidłowe stanowisko, że także na gruncie określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 178;art. 178 ust. 1)">art. 178 ust. 1 Konstytucji RP</a> obowiązku podległości <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji</a> i ustawom sędziowie w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości nie są uprawnieni do odmowy stosowania przepisów ustawy w przypadku powzięcia wątpliwości o ich niezgodności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>”. W takim przypadku sędziowie mają w istocie możliwość uruchomienia przewidzianej specjalnie w tym celu procedury pytań prawnych do TK (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 193)">art. 193 Konstytucji RP</a>). Jednocześnie podkreślić należy, że nawet jeżeli strona sporu podnosiłaby zarzut niekonstytucyjności określonych przepisów dotyczących właściwości organów, to ocena zasadności wystąpienia z pytaniem prawnym jest nadal pozostawiona sądowi orzekającemu.</p> <p>Sąd Okręgowy podniósł, że nie znajduje na gruncie niniejszej sprawy podstaw do przedstawienia takiego pytania prawnego. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 193)">art. 193 Konstytucji RP</a> pytanie takie może być zadane, jeżeli od odpowiedzi zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Wynik niniejszej sprawy nie mógł być uzależniony od wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zaś przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 178;art. 178 ust. 1)">art. 178 ust. 1 Konstytucji</a> określa, że przed sądem możliwe jest badanie zgodności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> aktów normatywnych rangi wyłącznie niższej od ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2004 r. GSK 746/04).</p> <p>Wobec powyższego Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżona decyzja organu rentowego odpowiada prawu, a w tej sytuacji odwołanie musi podlegać oddaleniu.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację od powyższego wyroku złożyła odwołująca się,</strong> zaskarżając go w całości oraz zarzucając Sądowi Okręgowemu:</p> <p>1.  obrazę przepisu art. 22 ust. 2 ustawy z 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej. Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 222;art. 222 ust. 1;art. 231;art. 231 ust. 2)">art. 222 ust. 1 i art. 231 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej</a> oraz art. 171 ust. 1 i 2 ustawy z 16 listopada 2016 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej przez zastosowanie w/w przepisu (art. 22 ust.2) i w efekcie niezaliczenie skarżącej okresu pracy administracji celnej przed 15 września 1999 r. na poczet służby, w sytuacji gdy wskazany przepis art. 22 ust. 2 ustawy z 11 maja 2017 r. nie wyłączył stosowania pozostałych powyżej wskazanych przepisów (nie „anulował ich”) i tym samym powinny mieć one zastosowanie, a stanowią one o powinności zaliczenia skarżącej wskazanych okresów pracy w administracji celnej na poczet okresu służby (co powinno mieć przełożenie bezpośrednie na wysokość jej świadczenia emerytalnego);</p> <p>1.  obrazę przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 8;art. 8 ust. 2)">art. 8 ust. 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 178;art. 178 ust. 1)">art. 178 ust. 1 Konstytucji RP</a> w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy z 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw poprzez brak dokonania tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności tego przepisu i w efekcie brak stwierdzenia że jest on niezgodny z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 7)">art. 7 Konstytucji</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 32 ust. 1 Konstytucji</a> poprzez naruszenie zasady równości (w innych służbach np. Państwowej Straży Pożarnej zaliczano poprzednie okresy pracy w całości) i brak odmowy jego zastosowania (w sytuacji oczywistości niekonstytucyjności tego przepisu).</p> <p>Z ostrożności procesowej skarżąca zarzuciła również obrazę przepisu art. 1 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. przez fakt, że Sąd zaakceptował decyzję ZER-u o tym, że okres od którego liczona jest emerytura skarżącej zaczyna się od momentu otrzymania przez nią aktu mianowania, w sytuacji gdy okres służby powinien być stosunku do niej liczony od dnia wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. (15 września 1999 r.), i tak właśnie zakładał sam ustawodawca.</p> <p>W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienie odwołania przez zaliczenie jej na poczet ustalonego okresu służby — dodatkowo całego okresu służby w administracji celnej (od 29 grudnia 1990 r. do 15 września 1999 r.) oraz całego okresu od dnia wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. (od 15 września 1999 r.) do otrzymania aktu mianowania (l czerwiec 2000 r.). Wniosła przy tym o zasądzenie od organu zwrotu kosztów procesu za obie instancje, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuję:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja podlegała oddaleniu jako bezzasadna, albowiem nie zawierała zarzutów, które można było uznać za merytorycznie uzasadnione.</strong> </p> <p>Sąd Apelacyjny podziela ustalenia dotyczące stanu faktycznego poczynione przez Sąd pierwszej instancji i przyjmuje je jako podstawę własnego rozstrzygnięcia. Dokonane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne nie były sporne i zarzuty apelacji ich nie dotyczą, wskazując wyłącznie na naruszenie przez ten Sąd przepisów prawa materialnego. Wobec powyższego zbędne jest ponowne przedstawianie faktów, ponieważ orzekając na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu w pierwszej instancji, sąd odwoławczy nie musi powtarzać dokonanych ustaleń, lecz wystarczy stwierdzenie, że przyjmuje je za własne (wyrok Sądu Najwyższego z 23 lipca 2015 r., sygn. I CSK 654/14).</p> <p>Spór dotyczył możliwości zaliczenia do podstawy wymiaru emerytury skarżącej jej pracy w charakterze funkcjonariusza celnego sprzed daty mianowania.</p> <p>Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu</p> <p>Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r. poz. 132, w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji; dalej jako „ustawa zaopatrzeniowa”) emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej lub w Służbie Więziennej z wyjątkiem funkcjonariusza, który ma ustalone prawo do emerytury określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, obliczonej z uwzględnieniem okresów służby i okresów z nią równorzędnych. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 1 ust. 2)">ust. 2</a> powyższego przepisu, w przypadku funkcjonariuszy Służby Celnej lub funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej dodatkowo wymagane jest ukończenie 55 lat życia i posiadanie stażu służby co najmniej 5 lat przy wykonywaniu zadań określonych odpowiednio w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 1;art. 1 ust. 2;art. 1 ust. 2 pkt. 4;art. 1 ust. 2 pkt. 5)">art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej</a> lub w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 4;art. 2 ust. 1 pkt. 5;art. 2 ust. 1 pkt. 6)">art. 2 ust. I pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 2 pkt. 1)">pkt l)</a> lub służby w Służbie Celno-Skarbowej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 1 ust. 2 pkt. 2)">pkt 2)</a>. Funkcjonariusz Służby Celnej lub funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, który w dniu zwolnienia ze służby, przekształcenia albo wygaśnięcia stosunku służbowego osiągnął staż służby 15 lat, w tym co najmniej 5 lat, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 1 ust. 2)">ust. 2</a>, ale nie osiągnął wieku 55 lat życia, nabywa prawo do emerytury w dniu osiągnięcia tego wieku, niezależnie od przyczyny zwolnienia ze służby, wygaśnięcia czy przekształcenia stosunku służbowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 2 ust. 3)">ust. 3</a>).</p> <p>Zasady ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego dla tej grupy funkcjonariuszy uregulowane zostały w art. 15d ustawy zaopatrzeniowej. Wynika z niego, że emerytura dla funkcjonariuszy, o których mowa w art. 12 ust. 2-3 ustawy zaopatrzeniowej, którzy zostali mianowani do Służby Celnej po dniu 14 września 1999 r. wynosi 40 % podstawy jej wymiaru za 15 lat służby i wzrasta na zasadach określonych w art. 15a tej ustawy. Przepisu tego nie stosuje się do funkcjonariuszy Służby Celnej lub Służby Celno-Skarbowej, jeżeli przed 2 stycznia 1999 r.: 1) pełnił służbę w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej lub Służbie Więziennej; 2) pełnił zawodową służbę wojskową; 3) pełnił służbę lub był zatrudniony w jednostkach, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt I-Ic lub 3- 4 ustawy zaopatrzeniowej. Powyższe reguły ustalania świadczeń dotyczą również funkcjonariuszy Służby Celnej, których stosunek pracy został przekształcony w stosunek służbowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 22 b)">art. 22b ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej</a> lub <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 99)">art. 99 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej</a> (art. 15d ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej).</p> <p>W tym miejscu wskazać należy, że na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 ()">ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej</a> (Dz.U. 2004, nr. 156, poz. 1641) powołana została do życia nowa formacja mundurowa pod nazwa Służby Celnej (art. 1, art. 91, art. 92 ww. ustawy). Pracownicy administracji celnej, spełniający przesłanki określone w tej ustawie otrzymali propozycję służby w tej nowo powołanej formacji. Propozycję pełnienia służby organ winien przedłożyć w terminie 9 miesięcy od dnia wejścia w życie ww. ustawy. Zauważyć również należy, że z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 92)">art. 92 ustawy o Służbie Celnej</a> wynika, że w wypadku przyjęcia propozycji pełnienia służby na stanowisku funkcjonariusza celnego, dotychczasowy stosunek pracy przekształca się w stosunek służby z dniem mianowania. Poprzednie regulacje dotyczące administracji celnej, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970230117" title="Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny - Dz. U. z 1997 r. Nr 23, poz. 117 ()">ustawa Kodeks celny z 9 stycznia 1997 r.</a> , <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040680622" title="Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622 ()">ustawa z 19 marca 2004 r. Prawo celne</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ()">ustawa z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19800270111" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz. U. z 1980 r. Nr 27, poz. 111 ()">ustawa z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych</a>, nie przewidywały wymogu mianowania na stanowisko pracownika administracji celnej.</p> <p>Wobec braku odmiennych uregulowań w ustawie zaopatrzeniowej, organ emerytalny ustalając okres służby musi zatem kierować się brzmieniem przepisów powyższej ustawy 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004 r. poz. 1641, ze zm.).</p> <p>Jednocześnie art. 22 ust. 2 ustawy z 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (Dz.U. z 2017 r. , poz. 1321; dalej jako „ustawa zmieniająca”) stanowi, że funkcjonariuszowi Służby Celnej i funkcjonariuszowi Służby Celno-Skarbowej okresy, o których mowa w art. 150 ust. 8 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, w art. 22b ust. 8 i art. 94 ust. 2 ustawy z 25 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 99;art. 99 ust. 8)">art. 99 ust. 8 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej</a> nie są traktowane jako okresy służby, ani okresy równorzędne ze służbą w rozumieniu ustawy zaopatrzeniowej.</p> <p>Oznacza to, że na datę wydania zaskarżonej decyzji okresy zatrudnienia odwołującej się w administracji celnej, czyli okresy pracy przed wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 ()">ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej</a> i przed otrzymaniem aktu mianowania na podstawie przepisów tej ustawy, nie były traktowane jako okresy służby, ani okresy równorzędne ze służbą w rozumieniu ustawy zaopatrzeniowej. W ówcześnie obowiązującym stanie prawnym wskazane wyżej przepisy nie pozwalały więc uwzględnić w zaświadczeniu o przebiegu służby dla celów emerytalnych i rentowych, okresów pracy odwołującej się w administracji celnej, przed aktem mianowania udzielonym w oparciu o treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 92)">art. 92 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej</a> (dla odwołującej się przed 15 czerwca 2000 r.).</p> <p>Nie bez znaczenia jest również fakt, że art. 12 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej posługuje się pojęciem „posiadania w stażu służby”, co najmniej 5 lat przy wykonywaniu zadań określonych w tym przepisie bądź służby w Służbie Celnokarbowej. W związku z tym, w świetle stanu prawnego na datę wydania zaskarżonej decyzji, przez staż służby należy rozumieć okres, w którym funkcjonariusz pełnił służbę w ramach administracyjno-prawnego stosunku służby, tj. na podstawie mianowania. Staż służby należało zatem obliczać od dnia mianowania funkcjonariusza do służby, najwcześniej w oparciu o treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 92)">art. 92 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej</a>.</p> <p>Art. 150 ust. 8 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 11 maja 2017 r.), dotyczący członków korpusu służby cywilnej, którzy stali się funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej po 1 marca 2017 r., nie dotyczy funkcjonariuszy Służby Celnej, którzy stali się nimi na podstawie wcześniejszych ustaw o służbie celnej z 1999 r. i z 2009 r., a więc nie dotyczy odwołującej się. Podobnie jest w przypadku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 22 b;art. 22 b ust. 8)">art. 22b ust. 8 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej</a> (dodany ustawą z 27 czerwca 2003 r., Dz.U. Nr 137, poz. 1302, która weszła w życie 1 września 2003 r.), który dotyczył członków korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub jednostkach podległych lub nadzorowanych przez tego ministra, którzy (w ramach wprowadzonej w 2003 r. zmian organizacyjnych) otrzymali wówczas z urzędu, propozycję pełnienia służby w Służbie Celnej. Przepis ten nie dotyczył natomiast funkcjonariuszy celnych mianowanych na podstawie ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. Podobna sytuacja miała miejsce w odniesieniu do art. 99 ustawy o Służbie Celnej z 2009 r. i przepis ten również nie dotyczy odwołującej się.</p> <p>Do odwołującej się ma natomiast zastosowanie art. 94 ust. 2 ustawy z 24 lipca</p> <p>1999 r. o Służbie Celnej, wymieniony w art. 22 ust. 2 ustawy zmieniającej ustawę zaopatrzeniową z 2017 r., stanowiący, że dotychczasowe okresy zatrudnienia w administracji celnej traktowane są jako pełnienie służby w rozumieniu przepisów niniejszej ustawy.</p> <p>Należy podkreślić, że zgodnie z art. 94 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. uprawnienia przewidziane niniejszą ustawą funkcjonariusze celni nabywają z chwilą mianowania na stanowisko funkcjonariusza celnego w Służbie Celnej. Zgodnie z art. 92 ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. w wypadku przyjęcia propozycji pełnienia służby na stanowisku funkcjonariusza celnego, dotychczasowy stosunek pracy przekształca się w stosunek służby z dniem mianowania.</p> <p>W stanie faktycznym niniejszej sprawy bezsporne jest, że skarżąca uzyskała mianowanie na stanowisko funkcjonariusza celnego 1 czerwca 2000 r., a zatem z tą datą nastąpiło przekształcenie jej dotychczasowego stosunku pracy w stosunek służby. Dopiero zatem okres od 1 czerwca 2000 r. jako okres służby może zostać wliczony do wysługi służby zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej. Okres wcześniejszego stosunku pracy odwołującej się do 31 maja 2000 r., w świetle art. 22 ust. 2 ustawy zmieniającej ustawę zaopatrzeniową z 2017 r., nie jest natomiast traktowany jako okres służby, ani okres równorzędny ze służbą w rozumieniu ustawy zaopatrzeniowej. Z powyższego wnika, że w zaskarżonej decyzji, przyznającej odwołującej się emeryturę policyjną, sporny okres nie mógł zostać uwzględniony do wysługi służby.</p> <p>Jak wskazano wcześniej, na podstawie art. 13 ust. 1 pkt Id ustawy zaopatrzeniowej od 1 lipca 2019 r. jedynie okres zatrudnienia funkcjonariuszy od dnia 15 września 1999 r. do dnia przekształcenia stosunku pracy w stosunek służby — w przypadku, gdy osoba, która wykonywała zadania przypisane dla Służby Celnej, otrzymała akt mianowania skutkujący tym przekształceniem — jest traktowany jako okres równorzędny ze służbą w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej. Pozostały okres służby funkcjonariuszy celnych (na podstawie stosunku pracy) sprzed 15 września 1999 r. nie jest uznany ani za okres służby, ani za okres równorzędny ze służbą w świetle przepisów ustawy zaopatrzeniowej. Tak zadecydował ustawodawca wprowadzając dla funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej prawo do emerytury z zaopatrzenia tzw. policyjnego. ocenie Sądu Apelacyjnego, organ emerytalno-rentowy, ustalając zaskarżoną decyzją odwołującej się prawo do emerytury, prawidłowo przyjął, że w stanie prawnym obowiązującym na datę wydania decyzji nie ma podstaw do zaliczenia odwołującej się okresu pracy w administracji celnej, tj. okresu służby przypadającego przed aktem mianowania. Choć przed aktem mianowania odwołująca się była funkcjonariuszem celnym, to jednak nie odbywała służby (bo nie wiązał jej stosunek administracyjno-prawny). Odwołująca się dopiero z dniem I czerwca 2000 r. mianowana została do służby na stanowisku funkcjonariusza celnego.</p> <p>Zgodnie z art. 15d ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej zasady określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 22 b ust. 1;art. 15 d ust. 2)">ust. 1 i 2</a> dotyczą również funkcjonariuszy Służby Celnej, których stosunek pracy został przekształcony w stosunek służbowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 22 b)">art. 22b ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej</a> lub <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 99)">art. 99 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej</a>. Sytuacja odwołującej się w zakresie wysokości świadczenia emerytalnego nie jest zatem gorsza niż funkcjonariuszy przyjętych do służby po raz pierwszy po 1 stycznia 1999 r. a także, funkcjonariuszy celnych, którzy stali się funkcjonariuszami w służbie celnej po przekształceniach ich służby pełnionej w ramach korpusu służby cywilnej zgodnie z przepisami ustawy art. 22b ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. i art. 99 ustawy o Służbie Celnej z 2009 r.</p> <p>Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej i w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. Zgodnie z art. 91 ust.l ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. funkcjonariusze celni zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy w administracji celnej od tego dnia wykonują zadania przewidziane dla Służby Celnej. Przy czym dla zaopatrzenia emerytalnego istotna jest ocena tego przepisu w związku z art. 92 tej ustawy oraz art. 94 ust. 2 tej ustawy w związku z art. 22 ust. 2 ustawy zmieniającej ustawę zaopatrzeniową z 2017 r.</p> <p>Powyższej wykładni art. 22 ust. 2 ustawy zmieniającej ustawę zaopatrzeniową z 2017 r. nie zmieniają przepisy art. art. 222 ust. 1 i art. 231 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej z 2009 r. oraz art. 171 ust. 1 i 2 ustawy z 16 listopada 2016 r. — przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej. Brzmienie ww. przepisu art. 22 ust. 2 jest jednoznaczne. Wykładnia językowa, gramatyczna tego przepisu i wskazanych w nim norm prawnych prowadzi do jedynego logicznego wniosku, że funkcjonariuszowi Służby Celnej i funkcjonariuszowi Służby Celno-Skarbowej okresy, o których mowa w art. 150 ust. 8 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990720802" title="Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802 (art. 22 b;art. 22 b ust. 8;art. 94;art. 94 ust. 2)">art. 22b ust. 8 i art. 94 ust. 2 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej</a> oraz w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 99;art. 99 ust. 8)">art. 99 ust. 8 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej</a> nie są traktowane jako okresy służby, ani okresy równorzędne ze służbą w rozumieniu ustawy zaopatrzeniowej. Jest to przepis szczególny precyzujący konkretnie okresy służby we wskazanych jednostkach, które nie są uwzględniane do służby na potrzeby ustalenia prawa do emerytury policyjnej.</p> <p>Sąd Apelacyjny uznał zatem podniesiony w apelacji zarzut naruszenia art. 22 ust. 2 ustawy zmieniającej w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 222;art. 222 ust. 1;art. 231;art. 231 ust. 2)">art. 222 ust. 1 i art. 231 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej z 27 sierpnia 2009 r.</a> oraz art. 171 ust. 1 i 2 ustawy z 16 listopada 2016 r. — Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej poprzez zastosowanie ww. przepisu (art. 22 ust. 2) za nietrafny.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty apelacji naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 8;art. 8 ust. 2)">art. 8 ust. 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 178;art. 178 ust. 1)">art. 178 ust. 1 Konstytucji RP</a> w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z I l maja 2017 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej przez brak stwierdzenia, że przepis ten jest niezgodny z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji</a> (zakaz działania prawa wstecz, zakaz „zabierania” praw nabytych) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 7)">art. 7 Konstytucji</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 32 ust. 1 Konstytucji</a> poprzez naruszenie zasady równości (w innych służbach np. Państwowej Straży Pożarnej zaliczano poprzednie okresy pracy w całości).</p> <p>Zdaniem Sadu Apelacyjnego, przepis art. 22 ust.2 ustawy zmieniającej ustawę zaopatrzeniowej z 2017 r. nie jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2;art. 7;art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 2, art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP</a> w kontekście wskazanym w apelacji.</p> <p>Przede wszystkim należy stwierdzić, że Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. K 39/13, orzekł, że: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940530214" title="Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 53, poz. 214 (art. 1;art. 18 a;art. 18 a ust. 1;art. 18 b;art. 18 b ust. 1)">art. 1, art. 18a ust. 1 i art. 18b ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin</a> (Dz.U. z 2013 r. poz. 667, 675, 1623 i 1717 oraz z 2014 r. poz. 502, 696 i 1822): a) są zgodne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940530214" title="Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 53, poz. 214 (art. 67;art. 67 ust. 1)">art. 67 ust. 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>, b) w zakresie, w jakim wśród osób uprawnionych do świadczeń emerytalnych pomijają funkcjonariuszy Służby Celnej, którzy wykonują zadania określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 4;art. 2 ust. 1 pkt. 5;art. 2 ust. 1 pkt. 6)">art. 2 ust. I pkt 4-6 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej</a> (Dz.U. z 2013 r. poz. 1404 oraz z 2014 r. poz. 486, 1055, 1215, 1395 i 1662) są niezgodne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 32)">art. 32 Konstytucji</a>. Ponadto postanowił: na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971020643" title="Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym - Dz. U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643 (art. 39;art. 39 ust. 1;art. 39 ust. 1 pkt. 1)">art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym</a> (Dz.U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny stwierdził, m.in., że w celu trwałej realizacji konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego organy władzy publicznej mają obowiązek: zorganizowania systemu instytucji publicznych, stworzenia mechanizmów gromadzenia środków finansowych, zdefiniowania przesłanek nabycia tego prawa, określenia treści świadczeń, których mogą domagać się uprawnieni, ustalenia mechanizmu podtrzymywania wartości realnej świadczeń pieniężnych. Z konstytucyjnej gwarancji praw socjalnych nie wynika jednak bezwzględny zakaz takiego racjonalizowania systemu świadczeń, który wiązałby się z ograniczaniem zakresu podmiotowego, wprowadzeniem bardziej restrykcyjnych warunków ich otrzymywania lub zmniejszeniem ich wysokości. Ocena trafności takich rozwiązań należy do dziedziny ocen politycznych (dokonywanych zwłaszcza przez wyborców) a nie kontroli norm prawnych dokonywanej przez Trybunał. W szczególności to ustawodawca, korzystając z szerokiego marginesu swobody, określając zakres i formy zabezpieczenia społecznego, musi uwzględniać w koniecznej perspektywie czasowej obiektywne czynniki gospodarcze, finansowe i demograficzne. Nałożony na ustawodawcę obowiązek urzeczywistnienia wyrażonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji</a> gwarancji socjalnych w drodze stosownych regulacji normatywnych nie oznacza obowiązku maksymalnej rozbudowy systemu świadczeń. Obowiązek ten musi być natomiast rozumiany jako nakaz urzeczywistnienia przez regulacje ustawowe treści konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego w taki sposób, aby z jednej strony uwzględniać istniejące potrzeby społeczne, z drugiej — możliwości ich zaspokojenia. Granice tych możliwości wyznaczone są przez inne podlegające ochronie wartości konstytucyjne, takie jak np. równowaga budżetowa, które mogą w pewnym zakresie pozostawać w opozycji do rozwiązań ustawowych zmierzających do maksymalizacji gwarancji socjalnych.</p> <p>Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 67)">art. 67 Konstytucji</a> nie da się wyprowadzić prawa do konkretnej postaci świadczenia społecznego ani konkretnego mechanizmu jego ustalania i waloryzowania. Podstawą ewentualnych roszczeń osób ubiegających się o rentę, emeryturę czy inne świadczenia zabezpieczenia społecznego są bowiem przepisy ustaw regulujące szczegółowo te kwestie, a nie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 67)">art. 67 Konstytucji</a>, który upoważnia ustawodawcę do określenia zakresu i form zabezpieczenia społecznego, z ograniczeniami, które mają chronić świadczeniobiorców przed jego arbitralnością (wyrok Trybunału Konstytucyjnego w pełnym składzie z 19 grudnia 2012 r., K 9/12, i tam powołane orzecznictwo).</p> <p>Trybunał Konstytucyjny zaznaczył, że w dotychczasowym orzecznictwie Trybunał wielokrotnie zwracał uwagę na uprzywilejowanie funkcjonariuszy służb mundurowych, jeśli chodzi o warunki nabywania uprawnień emerytalno-rentowych i ich wysokość. W kontekście rozpoznawanej sprawy, Trybunał podniósł, że szczególnie istotne jest stanowisko Trybunału wyrażone w wyroku z 29 kwietnia 2008 r., P 38/06. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, odnosząc się do zarzutu niezgodności kwestionowanych przepisów z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 67;art. 67 ust. 1)">art. 67 ust. 1</a> w związku z zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji</a>, że nieobjęcie systemem zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Celnej jest wyrazem polityki prawodawcy od powołania Służby Celnej w 1999 r., a nawet wcześniej, gdy administracja celna działała w innych formach organizacyjnych. Wnioskodawcy w tej sprawie nie mogą oczekiwać, że wniosek do Trybunału o stwierdzenie niekonstytucyjności braku regulacji, która by ich zadawalała może być skutecznym instrumentem nacisku na prawodawcę. Trybunał wskazał, że zgodnie z przedstawioną doktryną orzeczniczą Trybunału, system zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy służb mundurowych stanowi szczególny rodzaj ustawowego „przywileju” z punktu widzenia osób objętych powszechnym systemem emerytalnym.</p> <p>Korzystniejsze zasady nabywania przez funkcjonariuszy służb mundurowych uprawnień emerytalnych, ustalania podstawy wymiaru emerytury oraz tzw. wysługi emerytalnej są uzasadniane szczególnymi warunkami pełnienia przez nich służby. Nie wynika z tego jednak obowiązek ustawodawcy — po wyważeniu konkurujących ze sobą wartości konstytucyjnych — do zapewnienia takiego samego świadczenia emerytalnego każdemu funkcjonariuszowi i każdej służbie „mundurowej”, bez względu na cechy i okoliczności charakteryzujące beneficjentów. Zdaniem Trybunału, z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji</a> nie wynika obowiązek ustawodawcy obejmowania kolejnych grup zawodowych systemem zaopatrzenia społecznego czy tworzenia przepisów na jego wzór. Wręcz przeciwnie. Z konstytucyjnych zasad, że Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 1)">art. l)</a>, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2</a>) oraz równości wobec prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 32 ust. 1</a>) wynika obowiązek dla ustawodawcy objęcia powszechnym systemem emerytalnym wszystkich grup zawodowych, w tym pracowników, rolników i funkcjonariuszy. W jego ramach ustawodawca może — według starannie wyważonych racji — różnicować zasady nabywania praw emerytalnych, ustalania podstawy wymiaru emerytury oraz tzw. wysługi emerytalnej stosownie do specyfiki zawodu czy służby, w tym sprawności fizycznej, warunków pracy czy zagrożenia dla zdrowia i życia — zawsze zachowując istotę tego prawa.</p> <p>W zakresie kształtowania prawa do zabezpieczenia społecznego, w tym prawa emerytalnego, ustawodawca ma znaczny zakres swobody. Do kompetencji ustawodawcy należy stanowienie regulacji socjalnych odpowiadających założonym celom politycznym i gospodarczym oraz przyjmowanie takich rozwiązań prawnych, które jego zdaniem będą najlepiej służyły realizacji tych celów. W konsekwencji Trybunał może ingerować w domenę zastrzeżoną dla ustawodawcy tylko wtedy, jeżeli kontrolowane przepisy ustaw godzą w sposób oczywisty w istotę prawa. Nie ma zaś podstaw do ingerencji Trybunału, gdy ustawodawca wybrał jeden z konstytucyjnie możliwych wariantów unormowania danej kwestii, nawet jeżeli można mieć wątpliwości czy unormowanie to było najlepsze z możliwych.</p> <p>Trybunał Konstytucyjny, odnosząc się do zarzutu niezgodności kwestionowanych przepisów z zasadą równości i zakazem dyskryminacji wyrażonymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 32)">art. 32 Konstytucji</a> wskazał, że na jego poparcie wnioskodawcy wskazali, że funkcjonariusze Służby Celnej należą do zbiorczej kategorii służb mundurowych i z tego też względu powinni zostać objęci ochroną emerytalną adekwatną dla funkcjonariuszy innych służb mundurowych, tzn. taką jak przewiduje ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału, konstytucyjna zasada równości wobec prawa, wyrażona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 32 ust. l</a>, nakazuje identyczne traktowanie podmiotów znajdujących się w takiej samej lub zbliżonej sytuacji prawnie relewantnej. Omawiana zasada nakazuje zatem nakładać jednakowe obowiązki, względnie przyznawać jednakowe prawa podmiotom odznaczającym się tą samą cechą istotną, a jednocześnie dopuszcza, lecz nie wymaga, by nakładać różne obowiązki, względnie przyznawać różne prawa podmiotom, które mają taką cechę, oraz podmiotom, które jej nie mają.</p> <p>Jak wynika z jednolitego orzecznictwa Trybunału, ocena regulacji prawnej z punktu widzenia zasady równości wymaga rozpatrzenia trzech zagadnień. Po pierwsze, należy ustalić, czy można wskazać wspólną cechę istotną, uzasadniającą równe traktowanie określonych podmiotów, co wymaga przeprowadzenia analizy treści i celu aktu normatywnego, w którym została zawarta kontrolowana norma prawna. Po drugie, konieczne jest stwierdzenie, czy prawodawca zróżnicował prawa lub obowiązki podmiotów znajdujących się w takiej samej lub podobnej sytuacji prawnie relewantnej. Po trzecie wreszcie, jeżeli prawodawca odmiennie potraktował podmioty charakteryzujące się wspólną cechą istotną, to - mając na uwadze, że zasada równości nie ma charakteru absolutnego — niezbędne okazuje się rozważenie, czy wprowadzone od tej zasady odstępstwo można uznać za dopuszczalne. Odstępstwo takie jest dozwolone, jeżeli zróżnicowanie odpowiada wymogom relewantności, proporcjonalności oraz powiązania z innymi normami, zasadami lub wartościami konstytucyjnymi, w tym w szczególności z zasadą sprawiedliwości społecznej. Należy przy tym pamiętać, że — wobec przyznania prawodawcy przez ustawę zasadniczą szerokiego zakresu swobody regulacyjnej — przy orzekaniu przez sąd konstytucyjny o zgodności określonego unormowania z zasadą równości, ze względu na konieczność stosowania w tym wypadku kryteriów ocennych, niezbędne jest zachowanie pewnej powściągliwości, zwłaszcza jeżeli weźmiemy pod uwagę domniemanie konstytucyjności ustanowionych przepisów prawnych (wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 30 października 2007 r., P 36/06; 18 listopada 2008 r., P 47/07; 18 stycznia 2011 r., P 44/08).</p> <p>Trybunał stwierdził, że funkcjonariusze Służby Celnej nie są „jakościowo tożsami”, a nawet nie zachodzi daleko idące podobieństwo pomiędzy nimi a funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej. Co więcej - biorąc pod uwagę cele i zadania poszczególnych formacji „mundurowych”, ich strukturę organizacyjną, wymagania jakie stawiane są kandydatom na funkcjonariuszy, ich uprawnienia oraz obowiązki i prawa, ich uposażenie i świadczenia pieniężne oraz ich odpowiedzialność dyscyplinarną - należy stwierdzić, że pomiędzy tymi formacjami brak takiej tożsamości czy też podobieństwa (m.in. orzeczenie z 8 kwietnia 1997 r., K 14/96; wyrok z 19 października 2004 r., K 1/04).</p> <p>Porównanie podstawowych regulacji prawnych dotyczących Służby Celnej i Policji prowadzi — w ocenie Trybunału Konstytucyjnego — do wniosku, że między tymi formacjami występują istotne różnice celów i zadań oraz struktury organizacyjnej a także uprawnień oraz obowiązków i praw ich funkcjonariuszy. Z taką oceną nie sposób się nie zgodzić.</p> <p>Z porównania zadań tych służb Trybunał wysnuł pogląd, że właściwie tylko przedmiot zadań o charakterze „czysto” policyjnym, wykonywanych przez niektórych funkcjonariuszy Służby Celnej jest istotnie podobny do zadań funkcjonariuszy Policji. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy o Służbie Celnej do zadań funkcjonariuszy Służby Celnej należy rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie określonych przestępstw i wykroczeń. Te zadania Służby Celnej są zatem podobne do zadań Policji określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900300179" title="Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179 (art. 1;art. 1 ust. 1;art. 1 ust. 1 pkt. 3;art. 1 ust. 1 pkt. 4)">art. 1 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o Policji</a>, której funkcjonariusze m.in. inicjują i organizują działania mające na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi, a także wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Funkcjonariusze Służby Celnej, którzy bezpośrednio rozpoznają, wykrywają, zapobiegają i zwalczają określone typy przestępstw i wykroczeń wykonują zadania podobne do ustawowych zadań funkcjonariuszy Policji. To podobieństwo wykonywanych zadań przekłada się na zakres faktycznie podejmowanych czynności i stopień narażenia życia i zdrowia. Z tej racji Trybunał stwierdził, że art. l, art. 18a ust. 1 i art. 18b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w zakresie, w jakim wśród osób uprawnionych do świadczeń emerytalnych pomijają funkcjonariuszy Służby Celnej, którzy wykonują zadania określone w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy o Służbie Celnej, są niezgodne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 32)">art. 32 Konstytucji</a>. Trybunał podtrzymał natomiast co do zasady wyrażoną we wcześniejszych judykatach tezę, że w istocie tzw. służby mundurowe stanowią kategorię zbiorczą. W jej skład wchodzą formacje funkcjonariuszy o zróżnicowanej specyfice celów i zadań, struktury organizacyjnej, wymagań stawianych kandydatom do służby, uprawnień oraz obowiązków i praw, uposażenia i świadczeń pieniężnych oraz odpowiedzialności dyscyplinarnej, jak chociażby Policja, Agencja Wywiadu, Państwowa Straż Pożarna oraz Służba Więzienna. W konsekwencji, z samego określenia przez ustawodawcę danej formacji jako mundurowej lub umundurowanej nie można a priori wysnuwać wniosku, że status prawny takich formacji i ich funkcjonariuszy powinien być kształtowany przez ustawodawcę w sposób identyczny czy podobny (wyrok z 19 października 2004r., K 1/04).</p> <p>W świetle przedstawionych powyższej rozważań Trybunału Konstytucyjnego zawartych w uzasadnieniu wyroku z 3 marca 2015 r. w sprawie o sygn. K 39/13 (www.trybunal.gov.pl, Dz.U. 2015, poz. 334, MoPr 2015 nr 4, str. 170, KSAG 2015 nr 2, poz. 158) zarzuty odwołującej się o niezgodności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> art. 22 ust. 2 ustawy zmieniającej ustawę zaopatrzeniową z 2017 r. w zakresie wskazanym w apelacji są całkowicie bezpodstawne. Sąd Apelacyjny nie podziela wprawdzie poglądu Sądu Okręgowego o niemożności dokonywania przez sąd powszechny samodzielnej oceny zgodności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> określonych przepisów, stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, to jednak w niniejszej sprawie z wyżej naświetlonych względów, nie znajduje żadnych uzasadnionych podstaw do stwierdzenia takiej niezgodności w zakresie sugerowanym przez odwołującą się w apelacji.</p> <p>Z tych wszystkich względów, Sąd Apelacyjny, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, orzekł jak w sentencji wyroku.</p> <p>Końcowo należy wskazać, że zgodnie z art. 15zzs <sup> <!-- -->( 1 )</sup>ust. 1 pkt 4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 1090), obowiązującym od 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID- 19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach rozpoznawanych według przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a> w pierwszej i drugiej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego. Zasada ta, zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 powołanej ustawy z 28 maja 2021 r., znajduje zastosowanie do wszystkich spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie. Taki stan prawny, zważywszy na datę "dania niniejszego orzeczenia, uzasadniał rozpoznanie przedmiotowej sprawy w składzie jednoosobowym.</p> <p>SSA Ewa Stryczyńska</p> </div>