XV Ca 990/22

<div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- --> Dnia 13 października 2022 roku</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XV Cywilny- Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Brygida Łagodzińska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 13 października 2022 w Poznaniu</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...)</span> Fundusz <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">D. L.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez powoda</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Gnieźnie</p> <p>z dnia 1 kwietnia 2022 roku</p> <p>sygn. akt I C 141/21</p> <p>1.  oddala apelację;</p> <p>2.  zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 450 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</p> <p>Brygida Łagodzińska</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block"> (...)</span> Fundusz <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> wniósł przeciwko pozwanemu <span class="anon-block">D. L.</span> pozew o zapłatę kwoty 2 571,97 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, uznając żądanie pozwu za uzasadnione, wydał w dniu 14 stycznia 2021 r. nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie o sygn. akt I Nc 2667/20.</p> <p>Pozwany <span class="anon-block">D. L.</span> wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2022 roku Sąd Rejonowy w Gnieźnie w punkcie I. oddalił powództwo w całości, w punkcie II. zasądził od <span class="anon-block"> (...)</span> Funduszu <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">D. L.</span> kwotę 917 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.</p> <p>Apelację od wyroku wniósł powód zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając Sądowi Rejonowemu niżej wymienione naruszenia:</p> <p>1.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1))">art. 385^{<!-- -->1} k.c.</a> poprzez uznanie, iż zapisy umowy pożyczki dotyczące opłaty operacyjnej naruszają interesy konsumenta i stanowią klauzule abuzywne;</p> <p>2.  art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim poprzez jego niezastosowanie co doprowadziło do odmowy zasądzenia kwot z tytułu pozaodsetkowych kosztów kredytu, podczas gdy koszty mieszczące się w limicie wprowadzonym przez ten przepis są wyłączone spod możliwości badania, czy stosowne postanowienia stanowią niedozwolone klauzule umowne;</p> <p>3.  art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim poprzez przyjęcie, że wysokość prowizji, opłaty przygotowawczej i opłaty zawartych w umowie jest niedopuszczalna, podczas gdy łączna kwota powyższych kosztów nie przekracza limitu kosztów pozaodsetkowych zawartych w przepisie;</p> <p>4.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c.</a> poprzez uznanie, że zapisy umowy zmierzają do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych;</p> <p>5.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1;art. 385(1) § 2)">art. 385^{<!-- -->1} § 1 i 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353^{<!-- -->1} k.c.</a> w zw. z art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(2))">art. 385^{<!-- -->2} k.c.</a> poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że w umowie wiążącej strony doszło do naruszenia wskazanych przepisów, w sytuacji pełnej akceptacji przez pozwanego warunków umowy w tym wynagrodzenia umownego, opłaty przygotowawczej oraz w sytuacji, gdy postanowienia umowy nie kształtują obowiązków konsumenta sprzecznie z dobrymi obyczajami i nie naruszają rażąco interesów konsumenta;</p> <p>6.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez pominięcie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sporu, a to faktów wynikających z treści zawartej na piśmie <span class="anon-block">umowy pożyczki nr (...)</span> z dnia 22 sierpnia 2017r. w zakresie ustalenia warunków związanych z całkowitą kwotą pożyczki oraz całkowitym kosztem pożyczki, a także pozostałymi jej warunkami zaakceptowanymi przez pozwanego a tym samym twierdzenia, że powód nie wykazał wysokości roszczenia z uwagi na kwotę prowizji co skutkowało oddaleniem;</p> <p>7.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez pominięcie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sporu, a to faktów wynikających z treści zawartej i zaakceptowanej przez pozwanego <span class="anon-block">umowy pożyczki nr (...)</span> z dnia 22 sierpnia 2017r. w zakresie poinformowania pozwanego o możliwości odstąpienia od zawartej umowy bez konieczności wskazania przyczyny a co umożliwiło pozwanemu przeanalizowanie zaakceptowanych wcześniej warunków w tym wysokości prowizji i całkowitej kwoty do zapłaty, i ewentualnego odstąpienia a czego pozwany nie uczynił;</p> <p>8.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a tym samym nieprawidłowe przyjęcie, że kwota prowizji nie może być zaliczona do kwoty pożyczki;</p> <p>9.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 213;art. 213 § 2)">art. 213 § 2 k.p.c.</a> poprzez pominięcie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sporu, a to faktów wynikających z treści zawartej umowy pożyczki zaakceptowanej przez pozwanego w zestawieniu z wpłatami pozwanego dokonanymi zgodnie z harmonogramem uwzględniającym w każdej z rat kwotę prowizji a które to stanowią uznanie roszczenia co do zasady oraz wysokości.</p> <p>Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości, poprzez zasądzenie roszczenia od pozwanego na rzecz powoda zgodnie z żądaniem pozwu oraz zasądzenie na rzecz strony powodowej kosztów procesu za I i II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto z daleko idącej ostrożności, na wypadek uznania, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, lub że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.</p> <p>W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania przed sądem II instancji według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja okazała się bezzasadna.</p> <p>Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne Sądu Rejonowego, uznając je za własne. Na aprobatę zasługuje przeprowadzona przez Sąd I instancji ocena materiału dowodowego, która odpowiada zasadom wynikającym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, a podniesione w apelacji zarzuty naruszenia tego przepisu okazały się chybione.</p> <p>Apelacja powoda zmierza do podważenia oceny Sądu I instancji odnośnie abuzywności postanowień umowy <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 22 sierpnia 2017 r. ustalających wysokość prowizji. Wbrew jednak podniesionym zarzutom Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił wysokość prowizji jako rażąco wygórowanej, całkowicie nieadekwatnej do świadczeń wzajemnych powoda. Prowizja w kwocie 5 950 zł stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie zmienia tego okoliczność, że pozwany miał możliwość odstąpienia od umowy bez podania przyczyny, co miało umożliwić pozwanemu przeanalizowanie jej warunków. Prawo do odstąpienia od umowy wynika z obowiązujących przepisów. Sam zaś fakt, że – jak utrzymywał skarżący – naliczona opłata nie przekracza limitu pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260715" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715 (art. 36 a)">art. 36a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim</a> nie oznacza, że nie może być badana pod kątem zgodności z dobrymi obyczajami oraz czy w konkretnej sytuacji nie narusza rażąco interesu konsumenta. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1))">Art. 385^{<!-- -->1} k.c.</a> zobowiązuje Sąd do przeprowadzenia z urzędu kontroli postanowień umownych pod względem ich ewentualnej abuzywności. Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1))">art. 385^{<!-- -->1} k.c.</a> - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(3))">art. 385^{<!-- -->3} k.c.</a> stanowią bowiem element szerszego systemu ochrony konsumenta przed wykorzystywaniem przez przedsiębiorców silniejszej pozycji kontraktowej, związanej z możliwością jednostronnego kształtowania treści wiążących strony postanowień w celu zastrzegania klauzul niekorzystnych dla konsumentów (klauzul abuzywnych) i zarazem stanowią rdzeń tego systemu, wprowadzając instrument wzmożonej, względem zasad ogólnych wyrażonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a>, czy też <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353^{<!-- -->1} k.c.</a> Zatem, pomimo że w badanej umowie pożyczki kwota wynagrodzenia prowizyjnego mieściła się w limicie określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260715" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715 (art. 36 a)">art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim</a>, Sąd Rejonowy słusznie uznał, że postanowienia umowy w tym zakresie naruszały dobre obyczaje i w sposób rażący naruszały interes pozwanego.</p> <p>Z tego względu chybiony jest również podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c.</a>, albowiem przepis ten wprost wskazuje na nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą albo mającej na celu obejście ustawy, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek. W rozpoznawanej sprawie takim przepisem szczególnym jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1))">art. 385^{<!-- -->1} k.c.</a>, który stanowi <em> <!-- -->lex specialis </em>względem przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a>, a zatem wyjątkowo sankcja nieważności ustępuje tu przed sankcją bezskuteczności i brakiem związania wzorcem umownym. W konsekwencji, dane postanowienie umowne co do którego stwierdzono niedozwolony charakter jest bezskuteczne i jako takie nie wiąże konsumenta. Podobnie chybiony jest zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1);art. 353(1) § 1)">art. 353^{<!-- -->1} § 1 k.c.</a>, który nie stanowi lex specialis w stosunku do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1))">art. 385^{<!-- -->1} k.c.</a>, a przyznana stronom swoboda umów nie pozostaje całkowicie dowolna i podlega ograniczeniom ze względu na właściwość (naturę) stosunku, przepisy ustawy i zasady współżycia społecznego.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie zapisy umowy określające wysokość prowizji są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i kształtują obowiązki drugiej strony umowy (pożyczkobiorcy) w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ponieważ określone przez pożyczkodawcę koszty nie mają jakiegokolwiek uzasadnienia i powiązana ekonomicznego z poniesionymi rzeczywiście kosztami. Rację ma apelujący wskazując, że przepisy prawa nie nakładają na pożyczkobiorcę obowiązku specyfikowania, w jaki sposób wyliczona została pobrana prowizja. Nie oznacza to jednak, że wysokość prowizji może być ustalona zupełnie dowolnie, w granicach art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim. Opłaty takie winny być ustalone na rozsądnym poziomie, adekwatnym do poniesionych w tym zakresie kosztów. Dodatkowe klauzule umowne naruszające tę zasadę i obejmujące żądanie zapłaty opłat związanych z udzieleniem pożyczki nieznajdujących racjonalnego uzasadnienia, naruszają zasady swobodnego (uczciwego) kontraktowania określone w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>. Takie opłaty, pobierane niemal w wysokości odpowiadającej kwocie udzielonej pożyczki, bez jakiegokolwiek odniesienia do rzeczywistych i realnych kosztów związanych z jej udzieleniem w sposób oczywisty naruszają zasady swobodnego kontaktowania stanowiąc niczym nieuzasadnioną korzyść dla pożyczkodawcy, całkowicie oderwaną od regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353^{<!-- -->1} k.c.</a> i stanowią próbę obejścia normy z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 2)">art. 359 § 2 k.c.</a> określającej odsetki maksymalne. Apelujący zupełnie pomija, że niezależnie od uregulowań ustawy o kredycie konsumenckim dotyczących maksymalnej wysokości kosztów pozaodsetkowych (art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim), koszty te nie mogą stanowić dodatkowego źródła zysku przedsiębiorcy, powinny być kształtowane w sposób zgodny z rzeczywistym kosztem dokonywanych czynności, w związku z którymi pozostają. Wprowadzenie natomiast do ustawy limitu rozmiaru całości obciążeń konsumenta z tytułu kosztów pozaodsetkowych kredytu nie może być interpretowane jako uprawnienie pożyczkodawcy do dowolnego określania wielkości poszczególnych składników tych kosztów, a w tym prowizji. Wprawdzie koszty te mogą sięgać określony przez ustawodawcę pułap, ale w sytuacji w której przekraczają one 85% kwoty udzielonej pożyczki, to w ocenie Sądu Okręgowego, pożyczkodawca już w postępowaniu przed Sądem I instancji winien wykazać ich zasadność. Nie wystarczy samo odwoływanie się do ogólnych rozważań, a konkretnie uzasadnienia, którym kierował się ustawodawca wprowadzając do ustawy o kredycie konsumenckim mechanizm ograniczenia pozaodsetkowych kosztów kredytu. Powód winien wykazać, że w jego przypadku koszty pozaodsetkowe mieszczą się w określonym przez ustawodawcę limicie oraz że nie nadużył swojej pozycji wobec konsumenta, czego jednak w niniejszej sprawie zabrakło.</p> <p>Nie sposób przyznać rację powodowi, aby wynagrodzenie prowizyjne stanowiło główne świadczenie stron, co ewentualnie wykluczałoby przeprowadzenie kontroli jego wysokości pod względem niedozwolonych postanowień umownych. <em> <!-- -->Essentialia negotii</em> umowy pożyczki zostały określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720;art. 720 § 1)">art. 720 § 1 k.c.</a>, w których nie ma mowy o wynagrodzeniu prowizyjnym. Apelujący błędnie spostrzega prowizję jako wynagrodzenie. Z istoty umowy pożyczki wynika bowiem, że dochód pożyczkodawcy stanowią odsetki umowne określone przez strony w odpowiedniej wysokości. Wprowadzenie natomiast do umowy pożyczki postanowień dotyczących prowizji, nie oznacza, że zmianie ulegają jej <em> <!-- -->essentialia negotii</em>.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie prawidłowo Sąd I instancji zastosował <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1} § 1 k.c.</a>, bowiem wysokość prowizji nie przystaje do faktycznych kosztów poniesionych przez powoda, których w zasadzie powód nie wykazał. W istocie nie stanowi „kosztu pozaodsetkowego”, te bowiem powinny być związane - zgodnie z zasadą ekwiwalentności świadczeń- z określonymi kosztami poniesionymi przez pożyczkodawcę w związku z udzieleniem pożyczki bądź usługami świadczonymi na rzecz pożyczkobiorcy. Jak wyżej wskazano powyższej oceny nie zmienia przyznana pozwanemu możliwość odstąpienia od umowy, ponieważ ocena postanowień umownych w zakresie ich ewentualnej abuzywności uwzględnia się w kontekście wzajemnych świadczeń stron.</p> <p>Mając na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> obciążając nimi powoda jako stronę przegrywającą. Pozwany poniósł koszty zastępstwa procesowego w kwocie 450 zł ustalone na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 10;art. 98 § 10 ust. 1;art. 98 § 10 ust. 1 pkt. 1)">§10 ust.1 pkt 1</a> w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p> <p>Brygida Łagodzińska</p> </div>