I OZ 521/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia N.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2480/21 w sprawie ze skargi N.W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 23 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2480/21 (dalej postanowienie z 23 czerwca 2022 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: 1. odrzucił skargę N.W. (dalej skarżąca) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 30 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji; 2. zwrócił skarżącej 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 2 listopada 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia - przez nadesłanie 8 egzemplarzy odpisów skargi z 4 października 2021 r. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej 10 listopada 2021 r. (k. 25). W zakreślonym terminie (który upływał 17 listopada 2021 r.) strona nie uzupełniła braku formalnego, do którego została zobowiązana. Jednym z wymogów formalnych, jakie ustawa stawia pierwszemu w sprawie pismu procesowemu (w tym wypadku skardze), jest konieczność dołączenia jego odpisów dla doręczenia ich pozostałym stronom postępowania (art. 47 § 1 ppsa). Pełnomocnik skarżącej, mimo prawidłowego doręczenia mu wezwania, nie uzupełnił braku formalnego skargi i nie nadesłał 8 brakujących egzemplarzy odpisów skargi. Uiścił natomiast wymagany w sprawie wpis sądowy od skargi. Dlatego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, Sąd I instancji odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa (k. 1, 15, 17, 25, 28-29 akt sądowych). Zażalenie złożyła skarżąca, zaskarżając postanowienie z 23 czerwca 2022 r. w całości, zarzucając postanowieniu: 1. błąd ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że Sąd prawidłowo doręczył stronie wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi przez dołączenie 8 odpisów skargi dla stron; 2. naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa przez przyjęcie, że strona nie wykonała wezwania Sądu w rozumieniu tego przepisu, co skutkowało jego zastosowaniem, w sytuacji gdy przedmiotowe wezwanie nie zostało stronie doręczone. Skarżąca wniosła o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia i o prawidłowe doręczenie stronie przez Sąd I instancji wezwania do usunięcia braków formalnych skargi (k. 54-55 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym... (art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej ppsa). Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 ppsa). Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, będącego przepisem szczególnym dotyczącym skarg w stosunku do przepisów Rozdziału 1 Działu III ppsa odnoszących się do pism w postępowaniu sądowym, sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Odrzucenie skargi może nastąpić wyłącznie na skutek braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie sprawie dalszego biegu. Zgodnie z art. 47 § 1 w zw. z art. 57 § 1 in principio ppsa - do skargi należy dołączyć jej odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W myśl art. 47 § 2 ppsa, odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. Przyjąć więc należy, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi, zgodnie z art. 47 § 1 w zw. z art. 57 § 1 in principio ppsa, jest brakiem formalnym skargi, o którym stanowi art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 ppsa, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Tym samym, nieuzupełnienie tego rodzaju braku przez stronę, mimo prawidłowego - jak w niniejszej sprawie - wezwania, obliguje sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Odpisem może być każdy dalszy egzemplarz pisma, odwzorowany w dowolnej technice, zgodny z oryginałem co do treści, przy czym nie ma znaczenia, czy jest to kopia maszynowa, czy kopia wykonana przy użyciu innej techniki powielania (wyrok NSA z 5.3.2008 r. II OSK 774/06; postanowienia NSA z: 30.6.2009 r. II OSK 927/09; 18.11.2004 r. FSK 1214/04; 23.6.2008 r. I OZ 407/08; 18.1.2011 r. II OZ 1348/10; postanowienie WSA w Gdańsku z 23.5.2013 r. II SA/Gd 274/13). W tej sprawie zarządzeniem z 22 października 2021 r. I SA/Wa 2480/21 Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia - przez nadesłanie 8 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego 10 listopada 2021 r. (k. 1, 17, 25). Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał zatem 17 listopada 2021 r. Skarżąca nie negowała istoty samego wymogu formalnego - i odpowiednio braku formalnego - w postaci złożenia odpowiedniej liczby odpisów skargi dla uczestników postępowania. Nie negowała również formy odpisu. W zażaleniu podważała prawidłowość doręczenia jej wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w tym zakresie. Podniosła, że w rzeczywistości nie doręczono jej wezwania tej treści. Wskazała, że o ile jej pełnomocnik otrzymał pismo z Sądu, które zostało odebrane w placówce pocztowej dnia 10 listopada 2021 r., o tyle korespondencja zawierała jedynie pismo przewodnie Sądu "Doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę" bez żadnej adnotacji o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Według skarżącej, do pisma dołączono odpowiedź organu administracyjnego na skargę, a przesyłka nie zawierała żadnych dodatkowych wezwań. Z zarzutem skarżącej nie sposób się zgodzić, ponieważ z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji sądowej dnia 10 listopada 2021 r., które zostało podpisane osobiście przez pełnomocnika skarżącej będącego radcą prawnym, wynika jednoznacznie, że przesyłka winna zawierać wezwanie do usunięcia braków skargi i odpis odpowiedzi na skargę ("Rodzaj przesyłki: wezw. do usunięcia braków skargi + odpis odp na skargę"; k. 25v akt sądowych). W tej sytuacji bezzasadne jest powoływanie się przez pełnomocnika skarżącej na fakt braku w kopercie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pełnomocnik skarżącej jest profesjonalistą, zatem winien on był sprawdzić bezpośrednio przy odbiorze przesyłki sądowej jej treść - czy zawartość koperty zgadza się z informacją zawartą na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W ten sposób dochowałby należytej staranności wymaganej od zawodowego pełnomocnika w takiej sytuacji. Podpisując zwrotne potwierdzenie odbioru, pełnomocnik w istocie poświadczył, że zawartość koperty jest zgodna z informacją zawartą na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W konsekwencji, nie może się on na obecnym etapie powoływać na brak wezwania do usunięcia braków skargi. Zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki sądowej jest dokumentem urzędowym. Skoro w momencie odbioru przesyłki nie stwierdzono, by nie zawierała ona któregoś z dokumentów wskazanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, należało uznać, że potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznaczało nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie na formularzu wskazanej, ale również, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na formularzu zwrotnego potwierdzenia odbioru. W takim przypadku należy przyjąć domniemanie (art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 231 kpc), że doręczenie było prawidłowe. Wyeliminowaniu tego rodzaju wątpliwości służy bowiem właśnie wzmianka o treści przesyłki znajdująca się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Pełnomocnik skarżącej nie przedstawił żadnego dowodu ani nawet przekonywającego twierdzenia, które pozwoliłoby podważyć owo domniemanie. W rezultacie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za bezzasadne. Bez znaczenia pozostaje złożenie przez skarżącą odpisów skargi na późniejszym etapie postępowania, tj. po upływie zakreślonego w wezwaniu terminu. W tym miejscu przytoczyć należy uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r. I OPS 13/13, zgodnie z którą złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym stanowi art. 49 § 1 ppsa, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Postanowienie o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, o którym Sąd I instancji orzekł w punkcie 2 sentencji zaskarżonego orzeczenia, stanowiło konsekwencję jej odrzucenia, zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.