Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

III Ca 230/22

Sądy powszechne2022-10-19
Sygnatura
III Ca 230/22
Data orzeczenia
2022-10-19
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Magdalena Balion-Hajduk

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt III Ca 230/22</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 października 2022 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Magdalena Balion – Hajduk</p> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2022 r. w Gliwicach</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">E. H.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">P. S. (1)</span>, <span class="anon-block">F. S.</span> </p> <p>o nakazanie</p> <p>na skutek apelacji powódki</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach</p> <p>z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt I C 973/20</p> <p>1.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:</strong> </p> <p>a)  <strong> <!-- --> nakazuje pozwanym usunięcie ogrodzenia drewnianego o długości ok. 19 m tj. z każdej strony części działki o<span class="anon-block">(...)</span> położnej w <span class="anon-block">G.</span> obręb <span class="anon-block">K.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>, i zdemontowanie kostki brukowej z części tej działki,</strong> </p> <p>b)  <strong> <!-- -->oddala powództwo w pozostałej części,</strong> </p> <p>c)  <strong> <!-- -->zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powódki 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;</strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->oddala apelację w pozostałej części;</strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powódki 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. </strong> </p> <p> <em> <!-- --> SSO Magdalena Balion – Hajduk</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 230/22</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z 15 grudnia 2021 roku oddala powództwo</p> <p> <span class="anon-block">E. H.</span> przeciwko <span class="anon-block">F. S.</span> i <span class="anon-block">P. S. (1)</span> o nakazanie usunięcia ogrodzenia drewnianego na długości ok. 19 metrów tj. z każdej strony części <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, położonej w <span class="anon-block">G.</span> obręb <span class="anon-block">K.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span>, demontażu kostki brukowej z części działki oraz wydanie części działki.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił, że na osiedlu im. <span class="anon-block">M. K.</span> w <span class="anon-block">G.</span> na ternie <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o powierzchni 0,1201 ha, dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span> wybudowano domy szeregowe w dwóch rzędach. Właścicielem terenu jest Gmina <span class="anon-block">G.</span>. Obecnie użytkownikami wieczystymi nieruchomości są właściciele domów posadowionych na tymże terenie, a to:</p> <p>a)  <span class="anon-block">M. T.</span> i <span class="anon-block">K. T.</span> posiadający 2/20 udziału w użytkowaniu wieczystym w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej;</p> <p>b)  <span class="anon-block">D. F.</span> i <span class="anon-block">E. F.</span> posiadający 2/20 udziału w użytkowaniu wieczystym w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej;</p> <p>c)  <span class="anon-block">E. L.</span> i <span class="anon-block">T. L.</span> posiadający 2/20 udziału w użytkowaniu wieczystym w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej;</p> <p>d)  <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">S. G.</span> posiadający 2/20 udziału w użytkowaniu wieczystym w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej;</p> <p>e)  <span class="anon-block">A. M.</span> i <span class="anon-block">E. M.</span> posiadający 2/20 udziału w użytkowaniu wieczystym w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej;</p> <p>f)  <span class="anon-block">A. Ś.</span> i <span class="anon-block">J. Ś.</span> posiadający 2/20 udziału w użytkowaniu wieczystym w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej;</p> <p>g)  <span class="anon-block">F. G.</span> i <span class="anon-block">W. G.</span> posiadający 2/20 udziału w użytkowaniu wieczystym w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej;</p> <p>h)  <span class="anon-block">W. H.</span> i <span class="anon-block">E. H.</span> posiadający 2/20 udziału w użytkowaniu wieczystym w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej;</p> <p>i)  <span class="anon-block">T. N.</span> i <span class="anon-block">L. N.</span> posiadający 2/20 udziału w użytkowaniu wieczystym w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej;</p> <p>j)  <span class="anon-block">P. S. (1)</span> posiadający 1/20 udziału w użytkowaniu wieczystym;</p> <p>k)  <span class="anon-block">F. S.</span> posiadający 1/20 udziału w użytkowaniu wieczystym;</p> <p>Wcześniej teren ten należał do <span class="anon-block"> Stowarzyszenia (...)</span> for <span class="anon-block">H.</span>, które w 2016 roku, na podstawie aktu notarialnego z 20 grudnia 2016 roku sporządzonego przed notariuszem <span class="anon-block">B. B. (1)</span> (rep. <span class="anon-block">(...)</span>), darowało użytkowanie wieczyste osobom wskazanym powyżej wraz z przysługującymi temu prawu ograniczonymi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawami rzeczowymi</a>.</p> <p>Pozwani są właścicielami <span class="anon-block">działki numer (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span>. Na działce posadowiony jest dom jednorodzinny w zabudowie szeregowej wraz z ogrodem. Pozwani są właścicielami tejże działki od 2012 roku, poprzednimi właścicielami byli ich rodzice: <span class="anon-block">P.</span> oraz <span class="anon-block">B. S.</span>.</p> <p>Rodzice pozwanych <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">P. S. (2)</span> wprowadzili się do budynku mieszkalnego posadowionego na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> około rok po wprowadzeniu się pozostałych właścicieli domów szeregowych. Teren wspólny przyległy do ich skrajnego domu był terenem pobudowlanym – nie uprzątnięto z niego wszystkich odpadów po budowie, nie był wyrównany ani zagospodarowany. <span class="anon-block">B. S.</span> udała się właścicieli domów szeregowych w swoim szeregu z zapytaniem czy sąsiedzi będą mieli coś przeciwko temu, że na własny koszt uporządkuje wraz z mężem teren, nikt się nie sprzeciwił. Na fragmencie <span class="anon-block">działki numer (...)</span>, przylegającym do <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, rodzice pozwanych <span class="anon-block">P. S. (2)</span> oraz <span class="anon-block">B. S.</span> około roku 2002, po uprzątnięciu terenu z pozostałości po budowie zabudowy szeregowej, nawieźli ziemię i posiali trawę. Następnie teren nieruchomości za zgodą <span class="anon-block"> stowarzyszenia (...)</span> for <span class="anon-block">H.</span> <span class="anon-block">G.</span> został nasadzony krzewami i drzewami. W późniejszym czasie zainstalowano pergolę i wybrukowano część terenu. Nikt nie sprzeciwiał się takiemu zagospodarowaniu terenu, państwo <span class="anon-block">S.</span> dbali o teren, który zagospodarowali na własne potrzeby ale także o czystość dookoła, sprzątając i odśnieżając parking i teren wokół śmietników, nie stanowiący ich własności. W związku z tym, ze pozwani mają psy – owczarku szwajcarskie, zainstalowali ogrodzenie, które uniemożliwia ich wydostanie się z posesji.</p> <p>20 grudnia 2016 roku <span class="anon-block"> (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> w likwidacji, będący użytkownikiem wieczystym <span class="anon-block">działek (...)</span>, stanowiącym drogi dojazdowe, a w miejscowym planie zagospodarowanie przestrzennego oznaczonych symbolami 1MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i 9MW - tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej darował <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">J.</span> małżonkom <span class="anon-block">T.</span>, <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">E.</span> małżonkom <span class="anon-block">L.</span>, <span class="anon-block">D.</span> i <span class="anon-block">E.</span> małżonkom <span class="anon-block">F.</span>, <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">S.</span> małżonkom <span class="anon-block">G.</span>, <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">E.</span> małżonkom <span class="anon-block">M.</span>, zeznania świadka <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">L.</span> małżonkom <span class="anon-block">N.</span> (k.168-169), <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">W.</span> małżonkom <span class="anon-block">G.</span>, <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">E.</span> małżonkom <span class="anon-block">H.</span>, <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">J.</span> małżonkom <span class="anon-block">Ś.</span>, po 1/10 prawa użytkowania wieczystego <span class="anon-block">działki numer (...)</span>, każdemu z wymienionych, a <span class="anon-block">P. S. (1)</span> i <span class="anon-block">F. S.</span> po 1/20 prawa użytkowania wieczystego <span class="anon-block">działki numer (...)</span>, każdemu z wymienionych. Obdarowani oświadczyli, że opisane działki gruntu obejrzeli osobiście, zapoznali się z przebiegiem ich granic i dostępem do drogi publicznej.</p> <p>W dniu 22 lutego 2017 roku powódka wystosowała do pozwanych pismo, w którym wezwała ich do usunięcia ogrodzenia metalowego, usunięcia utwardzenia powierzchni kostką brukową, usunięciu ogrodzenia drewnianego celem pierwotnego wykorzystywania terenu jako terenu zielonego do celów spacerowych. Pozwani odebrali pismo w dnu 23 lutego 2017 roku.</p> <p>Powódka wystosowała w dniu 16 maja 2017 roku pismo do mieszkańców szeregu domów, w którym w nawiązaniu do spotkania mieszkańców – współudziałowców w prawie wieczystego użytkowania <span class="anon-block">działki (...)</span> zadeklarowała gotowość ponoszenia wszystkich kosztów utrzymania całego terenu, generowanych po jego zakupie w grudniu 2016 roku.</p> <p>Powódka nie ma możliwości korzystania z części <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, przylegającej do nieruchomości pozwanych – <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, która przez nasadzenie roślin i posadowienie ogrodzenia, stała się funkcjonalną częścią nieruchomości pozwanych. Na tę część działki wspólnej wychodzą okna nieruchomości pozwanych, usytuowane w ścianie szczytowej budynku.</p> <p>Sąd Rejonowy zakwalifikował roszczenie powódki jako nakazanie współwłaścicielom określonego działania na żądanie innego współwłaściciela. Ocenił, że żądanie nakazania pozwanym usunięcie ogrodzenia drewnianego na długości ok. 19 metrów tj. z każdej strony zawłaszczonej części <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, demontażu kostki brukowej na zawłaszczonej części działki oraz wydania zawłaszczonej części działki ma charakter roszczenia <em> <!-- -->sui generis</em> windykacyjnego współwłaścicieli między sobą, rozumianego jako ochrona uprawnień wzajemnych w rodzaju tej, którą przewiduje dla właścicieli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222)">art. 222 k.c.</a> i jego podstawę stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 k.c.</a> (tak orzeczenie SN z 28 września 1978 roku, III CRN 172/78, OSNCP 7-8/79, poz. 150 i z 23 kwietnia 1993 roku, III CZP 36/93, OSNCP 12/93, poz. 213).</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 k.c.</a>, każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Zgodnie zaś z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 233)">art. 233 k.c.</a>, w granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać.</p> <p>Pozwani, a poprzednio ich rodzice, z wyłączeniem pozostałych współużytkowników wieczystych korzystają z części działki wspólnej, przyległej do nieruchomości stanowiącej ich własność, w związku z czym powódka nie może korzystać w żaden sposób ze spornego terenu, choć chciałaby po nim spacerować. Taki stan rzeczy ma miejsce od czasu kiedy prawo użytkowania wieczystego gruntu przysługiwało <span class="anon-block"> stowarzyszeniu (...)</span> for <span class="anon-block">H.</span> <span class="anon-block">G.</span> w <span class="anon-block">G.</span> i nie uległ zmianie pomimo darowania prawa użytkowania wieczystego mieszkańcom. Powódce przysługuje zatem prawo domagania się umożliwienia jej korzystania ze wspólnego prawa w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 k.c.</a> </p> <p>Sąd Rejonowy uznał jednak, że realizacja tego prawa przez powódkę stanowi nadużycie prawa podmiotowego, zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.</p> <p>Sąd I instancji, dokonując takiej oceny, wziął pod uwagę , że w przedmiotowej sprawie zachodzi długoletnie i respektowane przez sąsiadów znoszenie zawłaszczenia terenu przez pozwanych a wcześniej ich rodziców, którzy zagospodarowali teren wspólny na własny użytek, jednakże wcześniej na swój koszt uprzątnęli go, posadzili trawę i inne rośliny. Sąsiedzi słuchani w sprawie w zdecydowanej części byli zadowoleni ze sposobu zagospodarowania terenu przez rodziców pozwanych, podając, iż nieruchomość wspólna na tym zyskała pod względem estetycznym, dostrzegali również zaangażowanie rodziców pozwanych w utrzymanie porządku i czystości nie tylko na tej zawłaszczonej części nieruchomości wspólnej ale również na wspólnym parkingu i miejscu składowania odpadów. Pozostali współuprawnieni z prawa użytkowania wieczystego, pomimo darowania im tego prawa, obojętnie podchodzili do pozbawienia ich możliwości korzystania z zawłaszczonej części nieruchomości, potwierdzając, że teren wygląda ładnie, a rodzice pozwanych włożyli sporo wysiłku i kosztów by samodzielnie uprzątnąć spory kawałek spornego terenu i ładnie go zagospodarować, a także podkreślając, iż dysponują swoimi ogrodami przydomowymi o które dbają i z których korzystanie im wystarcza.</p> <p>Sąd Rejonowy stwierdził, że biorąc zatem pod uwagę okres spokojnego i niekwestionowanego (a nawet sąsiedzko akceptowalnego i aprobowanego) korzystania przez rodziców pozwanych i pozwanych z zawłaszczonego terenu, należy uznać, iż zachowanie pozwanych, pomimo iż rzeczywiście stanowi zawłaszczenie wspólnego terenu na własny użytek, zostało w sposób dorozumiany a także w wyniku indywidualnych porozumień (zapytań kierowanych do sąsiadów) zaakceptowane przez prawie wszystkich współużytkowników, a zatem żądanie powódki, którego celem jest pozbawienie pozwanych wyłącznego korzystania z fragmentu nieruchomości, stanowi nadużycie prawa podmiotowego, i jako takie podlega oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> </p> <p>Powódka zaskarżyła wyrok w całości i w apelacji zarzuciła naruszenie prawa materialnego to jest :</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> przez nieprawidłowe zastosowanie i oddalenie powództwa, które zmierza do ochrony prawa współwłasności w zakresie zagwarantowanym w ustawie,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 230)">art. 230 k.c.</a> przez niezastosowanie i pominięcie faktu, że czynność prawna wyłączająca jakiekolwiek uprawnienia współwłaściciela stanowi czynność, która przekracza zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich właścicieli,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 202)">art. 202 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 210)">art. 210 k.c.</a> przez niezastosowanie i odmowę ochrony praw powódki w sytuacji, gdy większość współwłaścicieli dokonuje czynności rażąco sprzecznej z zasadami prawidłowego zarządu rzeczą wspólną naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 k.c.</a> gniazdko 233 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> przez niezastosowanie i odmowę ochrony uprawnienia do współposiadania rzeczy wspólnej,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 209)">art. 209 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 233)">art. 233 k.c.</a> przez niezastosowanie i oddalenie powództwa pojedynczego współwłaściciela, którego uwzględnienie doprowadziłoby do przerwania biegu zasiedzenia,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1;art. 172 § 2)">art. 172 § 1 i 2 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 175)">art. 175 k.c.</a> przez ich nieprawidłowe zastosowanie i orzeczenie odmawiające współwłaścicielowi prawa do przerwania biegu zasiedzenia jego udziału,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 21)">art. 21 Konstytucji RP</a> przez niezastosowanie i odmowę ochrony współwłasności,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 64;art. 64 ust. 3)">art. 64 ust. 3 Konstytucji RP</a> przez niezastosowanie i wydanie orzeczenia, które stanowi ograniczenia prawa współwłasności bez podstawy ustawowej</p> <p>oraz naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> przez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, zwłaszcza wyciąganie z zeznań świadków konkluzji niemających oparcia w ich treści.</p> <p>Pozwani wnieśli o oddalenie apelacji i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania odwoławczego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja zasługuje na uwzględnienie w całości, a podniesione w niej zarzuty należy uznać za trafne.</p> <p>Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych co do treści przysługujących stronom praw i sposobu zagospodarowania części nieruchomości stanowiącej współwłasność <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o powierzchni 0,1201 ha, położonej na osiedlu im. <span class="anon-block">M. K.</span> w <span class="anon-block">G.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span>, ale dokonał błędnej oceny zeznań świadków, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd Rejonowy wskazał, że nikt nie sprzeciwiał się zagospodarowaniu terenu przez państwo <span class="anon-block">S.</span> i poprzedniczka prawna pozwanych <span class="anon-block">B. S.</span> udała się do właścicieli domów szeregowych w swoim szeregu z zapytaniem czy sąsiedzi będą mieli coś przeciwko temu, że na własny koszt uporządkują wraz mężem teren. Nie można z tego wniosek wywnioskować, iż wszyscy wyrazili zgodę na ogrodzenie przez pozwanych części nieruchomości, która stanowi współwłasności właścicieli domów szeregowych. Czym innym jest uporządkowanie terenu po budowie, a czym innym jego ogrodzenie i przyłączenie części nieruchomości wspólnej działki do własnej posesji. Sąd Rejonowy ustalił, że nikt się nie sprzeciwił takiemu zagospodarowaniu terenu.</p> <p>Sąd Okręgowy nie podziela takiej oceny. Z zeznań świadków wynika bowiem coś zupełnie innego. Świadek <span class="anon-block">J. T.</span> zeznała, że państwo <span class="anon-block">S.</span> pytali około 20 lat temu o zgodę na uporządkowanie terenu i to tylko sąsiadów mieszkających w ich budynku. Ona nie wyrażała zgody na ogrodzenie, położenie kostki brukowej, przyłączenie tego terenu do nieruchomości pozwanych.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">M. T.</span> zeznał, że nie był pytany o zgodę na ogrodzenie i wybrukowanie i przyłączenie części działki przez pozwanych.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">E. L.</span> zeznała, że nikt jej nie pytał jak ten teren ma być zagospodarowany. Państwo <span class="anon-block">S.</span> sukcesywnie zagospodarowali ten teren. Zeznała również, że nie wyrażała na to zgody i nie jest sprawiedliwe, że nie korzysta z tego terenu, a za niego płaci.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">T. L.</span> nie zgadzał się na takie zagospodarowanie terenu i był przeciwnikiem takich uzgodnień, nie wyrażał zgody i uważał, że nie jest to w porządku.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">E. F.</span> nie wiedziała, że może użytkować teren należący do drugiego szeregu budynków, myślała, że tereny wspólne położone przy drugim szeregu budynków będą należały do właścicieli nieruchomości w tym szeregu i dlatego nie była zainteresowana, tym co mieszkańcy drugiego szeregu robią z terenem wspólnym. Nie brała udziału w żadnych uzgodnieniach, nie wyrażała żadnej zgody, nie podejmowała żadnej decyzji i nikt jej też o zgodę nie pytał.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">D. F.</span> mieszkający w sąsiednim szeregu zeznał, że nie interesował się drugim szeregiem budynków, nic nie wiedział o porozumieniu co do użytkowania części wspólnych, nie uczestniczył w rozmowach, nie miał świadomości że ten teren jest wspólny. Państwo <span class="anon-block">S.</span> w 2016 roku nie pytali go o zgodę, ale podobał mu się sposób zagospodarowania.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">S. G.</span> zeznała, że nikt się nie pytał i nie wie czy państwo <span class="anon-block">S.</span> pytali kogoś o zgodę.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">A. G.</span> również zeznał, że nikt go nie pytał i nie toczyły się żadne rozmowy dotyczące zagospodarowania części wspólnej przy działce państwa <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">E. M.</span> zeznała, iż państwo <span class="anon-block">S.</span> nie rozmawiali z nią na temat zagospodarowania działki, nie była też zainteresowana sposobem zagospodarowania tego terenu, choć działka jest bardzo zadbana i odpowiada jej sposób zagospodarowania terenu, teren jest pięknie zagospodarowany i cieszy oko.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">T. N.</span> mieszkający w tym samym szeregu budynków co pozwani zeznał, iż pani <span class="anon-block">B. S.</span> pytała czy zgadza się żeby teren przylegający do jej budynku uporządkowała i nie miał przeciwwskazań, ale nie rozmawiał na ten temat z innymi sąsiadami. Nie przeszkadzał mu sposób zagospodarowania terenu przez państwo <span class="anon-block">S.</span>. Ani nie wyrażał zgody ani sprzeciwu na zagospodarowanie tego terenu i postawienie ogrodzenia, bo nikt go o to w nie pytał.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">L. N.</span> zeznała, że na początku państwo <span class="anon-block">S.</span> pytali czy mogą ten teren zagospodarować i zgodziła się, ten teren jej nie interesował.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">W. G.</span> rozumiała, że osoby, które zajmują skrajne domy będą zajmować się terenem przyległym i nie interesowała się tym, w 2016 roku nikt nie pytał jej o zgodę, a sąsiedzi dbają o ten teren i pięknie to wygląda i nigdy nie miała nic przeciwko.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">F. G.</span> zeznał, że były ustalenia pomiędzy 6 rodzinami, zgodził się, żeby państwo <span class="anon-block">S.</span> zaopiekowali się częścią przylegającą do ich nieruchomości, 2016 roku nie pamięta czy były jakieś rozmowy na ten temat, chciał mieć spokój. Zeznał, że jest w stanie zrzec się współwłasności części tej działki, bo teraz płaci za nią na rzecz państwa <span class="anon-block">S.</span> i na rzecz państwa <span class="anon-block">N.</span> - właścicieli drugiego skrajnego budynku.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">A. Ś.</span>, sąsiad przez ścianę państwa <span class="anon-block">S.</span> zeznał, że nie było żadnych ustaleń dotyczących zagospodarowania terenu. Państwo <span class="anon-block">S.</span> sobie ogrodzili, zasiali trawę, użytkowali we własnym zakresie. Zeznał, że najprościej byłoby, gdyby państwo <span class="anon-block">S.</span> wykupili sobie tę część nieruchomości, nie musiałby płacić podatku i wieczystego użytkowania. Nie rości sobie tego terenu pretensji, ale płaci za ten teren i chciałby żeby pozwani go wykupili.</p> <p>Z przytoczonych zeznań wynika inny stan faktyczny niż ustalony przez Sąd Rejonowy co do tego, iż nikt nie sprzeciwiał się na ogrodzenie i zajęcie na wyłączną swoją rzecz przez pozwanych części wspólnej nieruchomości. Z zeznań świadków, a także ze zdjęć dołączonych do akt sprawy wynika, iż teren faktycznie jest bardzo zadbany i bardzo ładny, ale nie zmienia to okoliczności, że z zeznań świadków wynika, że poza zgodą niektórych z nich wyrażoną w 2001 roku zaraz po wprowadzeniu się państwa <span class="anon-block">S.</span> na uprzątnięcie terenu przylegającego do ich budynku. Nikt nie wyrażał zgody na to, aby pozwani ogrodzili ten teren, wybrukowali go i przyłączyli do swojej nieruchomości wyłącznie z niego korzystając. Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, na która zwracają uwagę świadkowie, że nie korzystają z tej części współwłasności, a muszą ponosić opłaty za wieczyste użytkowanie i podatki.</p> <p>Sąd Okręgowy nie zgadza się w takim stanie faktycznym na uznanie, że roszczenie powódki jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.</p> <p>Pozwani nie mają żadnego tytułu do wyłącznego posiadania części nieruchomości wspólnej przylegającej do ich budynku. Korzystają z tego terenu nieodpłatnie od 2002 roku do chwili obecnej. Teren utrzymują w porządku wyłącznie dla siebie i w swoim interesie. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 k.c.</a> każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Na skutek działań państwa <span class="anon-block">S.</span> doszło do faktycznego podziału do używania części współwłasności, to jest części <span class="anon-block">działki o nr (...)</span>, przylegającej do nieruchomości pozwanych, któremu w 2017 roku powódka wyraźnie się sprzeciwiła, wzywając ich pisemnie do wydania tego terenu, usunięcia ogrodzenia i kostki brukowej. Podział do używania – quoad usum może być w każdej chwili wypowiedziany przez każdego współwłaściciela. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 k.c.</a> do rozporządzania rzeczą wspólną lub do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich właścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciela, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 200)">art. 200 k.c.</a> każdy ze współwłaścicieli zobowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną.</p> <p>W niniejszej sprawie pozwani nie uzyskali zgody wszystkich współwłaścicieli do zajęcia części <span class="anon-block">działki i nr (...)</span> i przyłączenia jej do swojej nieruchomości i zagospodarowania zgodnie z własną wolą, a takiej zgody wymaga <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 k.c.</a> Jest to czynność, która przekracza zakres zwykłego zarządu. Działanie pozwanych nie zasługuje na ochronę i nie może zbyć uznane za zgodne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> </p> <p>Sąd Okręgowy, mając powyższe okoliczności na uwadze na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok i nakazał pozwanym usunięcie ogrodzenia drewnianego o długości około 19 m, to jest z każdej strony części działki o <span class="anon-block">numerze geodezyjnym (...)</span> położonej w <span class="anon-block">G.</span> obręb <span class="anon-block">K.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span>, zdemontowanie kostki brukowej z części działki kostki brukowej z części tej działki i oddalił powództwo w części dotyczącej wydania części działki powódce, która nie ma uprawnienia do wyłącznego władania częścią tej nieruchomości i na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> obciążył pozwanych solidarnie kosztami procesu uznając, iż powódka uległa tylko w niewielkiej części.</p> <p>Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy oddalił apelację także w pozostałej części dotyczącej wydania nieruchomości i zasądził na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> koszty postępowania odwoławczego, uznając iż powódka w postępowaniu odwoławczym uległa w niewielkiej części.</p> <p> <em> <!-- -->SSO Magdalena Balion – Hajduk</em> </p> </div>