III AUa 347/21
Sądy powszechne2022-10-19
Sygnatura
III AUa 347/21
Data orzeczenia
2022-10-19
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Marta Sawińska (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt <strong>
<!-- -->III AUa 347/21</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 19 października 2022 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<p> Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska</p>
<p>Protokolant: Emilia Wielgus</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>sprawy <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">A. Ś.</span>
</strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span>
</strong>
</p>
<p>przy udziale : <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span>
</p>
<p>o podleganie ubezpieczeniom</p>
<p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Koninie</p>
<p>z dnia 18 stycznia 2021 r. sygn. akt III U 730/19</p>
<p>1.
oddala apelację,</p>
<p>2.
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz</p>
<p>
<span class="anon-block">A. Ś.</span> kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.</p>
<table>
<colgroup>
<col width="251"/>
<col width="251"/>
<col width="251"/>
</colgroup>
<tr>
<td> </td>
<td>
<p>sędzia Marta Sawińska</p>
</td>
<td> </td>
</tr>
</table>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">Decyzją nr (...)</span> z dnia 10.05.2019r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span> Inspektorat we <span class="anon-block">W.</span> , stwierdził, że <span class="anon-block">A. Ś.</span> z tytułu zatrudnienia w <span class="anon-block">(...)</span> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emertytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 06.11.2018r.</p>
<p>W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że <span class="anon-block">A. Ś.</span> została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako pracownik w <span class="anon-block"> (...)</span> od 06.11.2018r., a od 19.01.2019r. stała się niezdolna do pracy z powodu choroby. ZUS podniósł, że na dowód wykonywania usług przez <span class="anon-block">A. Ś.</span> dla <span class="anon-block"> (...)</span> nie zostały przedłożone żadne dokumenty potwierdzające ten fakt. Nadto wątpliwości organu rentowego wzbudziło to, że <span class="anon-block">A. Ś.</span> przed zgłoszeniem do ubezpieczeń społecznych przez <span class="anon-block"> (...)</span> przebywała bezpośrednio, tj. do 05.11.2018r. na zwolnieniu lekarskim oraz to, że <span class="anon-block">K. K.</span> zatrudniona od 01.11.2018r., która wykonuje tą samą pracę na terenie województwa <span class="anon-block"> (...)</span>, została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych w wymiarze czasu pracy ¼ etatu z wynagrodzeniem w wysokości odpowiadającej ¼ minimalnego wynagrodzenia. Ponadto wątpliwości organu rentowego wzbudziło również to, że w miejsce <span class="anon-block">A. Ś.</span> nie został zatrudniony inny pracownik. W związku z powyższym ZUS stwierdził, że umowa zawarta w dniu 06.11.2018r. była pozorna i miała na celu obejście przepisów prawa i uzyskanie przez <span class="anon-block">A. Ś.</span> prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby.</p>
<p>Odwołanie od ww. decyzji złożyła <span class="anon-block">A. Ś.</span>, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, że podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 06.11.2018r. Odwołująca wskazała, że w dniu zawarcia umowy o pracę nie wiedziała o tym, że jest w ciąży, ponieważ informację taką powzięła dopiero 28.11.2018r., wobec czego nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko Zakładu, zgodnie z którym zawarła umowę o pracę wyłącznie w celu uzyskania uprawnień do świadczeń z ZUS. Ponadto wskazała, że świadczyła pracę na rzecz pracodawcy.</p>
<p>Wyrokiem z 18.01.2021 r. Sąd Okręgowy w Koninie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt III U 730/19 zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił iż <span class="anon-block">A. Ś.</span> z tytułu zatrudnienia w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 06.11.2018 r.</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:</span>
</p>
<p>
<span class="anon-block">A. Ś.</span> posiada wykształcenie wyższe. Ukończyła w Wyższej Szkole Handlu i Usług w <span class="anon-block">P.</span> studia licencjackie na kierunku bezpieczeństwo narodowe w specjalności zarządzenie kryzysowe oraz studia magisterskie na kierunku bezpieczeństwo narodowe w specjalności zarządzenie bezpieczeństwem i higieną pracy.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. Ś.</span> od 23.12.2013r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie ubezpieczeń pod nazwą <span class="anon-block">(...)</span>. Działalność ta została zawieszona 01.12.2018r. Ponadto w okresie od 01.03.2016r. do 31.12.2016r. pracowała w Przedsiębiorstwie <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> na stanowisku kierownika punktu <span class="anon-block">P.</span> w pełnym wymiarze czasu pracy. Od 01.12.2017r. ponownie podjęła zatrudnienie w Przedsiębiorstwie <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> na stanowisku kierownika punktu <span class="anon-block">P.</span> w pełnym wymiarze czasu pracy.</p>
<p>
<span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> od 14.06.2013r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie doradztwa w prowadzeniu działalności gospodarczej i zarządzania. Stałym miejscem prowadzenia działalności, zgodnie z wpisem w CEiDG, jest województwo <span class="anon-block"> (...)</span>. Ponadto działalność jest prowadzona jest również w województwie <span class="anon-block"> (...)</span>, we <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>W <span class="anon-block"> firmie (...)</span> od 01.12.2016r. zatrudniona jest <span class="anon-block">E. G.</span> na stanowisku starszego inspektora bhp w wymiarze czasu pracy ½ etatu za wynagrodzeniem 3.700 zł brutto. W związku z tym, że w okresie od 24.07.2017r. do 10.12.2017r. przebywała ona na urlopie macierzyńskim, od 11.12.2017r. do 22.07.2018r. na urlopie rodzicielskim, a następnie na urlopie wychowawczym, <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> zdecydowała się zatrudnić swoją siostrę – <span class="anon-block">A. Ś.</span>, która przejęła obowiązki <span class="anon-block">E. G.</span>.</p>
<p>W dniu 06.11.2018r. <span class="anon-block">A. Ś.</span> zawarła z <span class="anon-block">(...)</span> umowę o pracę, na mocy której została zatrudniona na okres próbny od 06.11.2018r. do 31.01.2019r. na stanowisku specjalisty ds. bhp – pracownika biurowego, w wymiarze czasu pracy ½ etatu, za wynagrodzeniem 2.774,96 zł brutto.</p>
<p>Zawierając umowę o pracę odwołująca przestawiła zaświadczenie lekarskie z dnia 06.11.2018r. stwierdzające jej zdolność do pracy na stanowisku specjalisty bhp – pracownika biurowego.</p>
<p>Odwołująca odbyła szkolenie wstępne w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy w dniach 06.11-07.11.2018r.</p>
<p>Odwołująca nie miała ustalonych godzin pracy, posiadała elastyczny czas pracy. Część obowiązków mogła wykonywać w godzinach wieczornych.</p>
<p>
<span class="anon-block">W. Ś. (2)</span> kontrolowała pracę odwołującej za pomocą systemu informatycznego, na którym pracowały osoby zatrudnione w <span class="anon-block"> (...)</span>. W systemie tym mogła przejrzeć m.in. e-maile, które wysyłała odwołująca.</p>
<p>
<span class="anon-block"> Firma (...)</span> miała podpisane umowy o świadczenie usług w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy m.in. z <span class="anon-block"> zakładem (...)</span> sp. j. w <span class="anon-block">Z.</span>, <span class="anon-block"> Akademią (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block"> PHU (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>, <span class="anon-block"> PHU (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block"> PHU (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block"> PHU (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span>, <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Stacja Paliw nr 1330 <span class="anon-block"> PHU (...)</span>. Pracując na stanowisku specjalisty ds. bhp – pracownika biurowego <span class="anon-block">A. Ś.</span> zajmowała się przeprowadzaniem i nadzorowaniem szkoleń bhp pracowników zatrudnionych w zakładach pracy, które obsługiwała <span class="anon-block"> firma (...)</span> oraz tworzeniem dokumentów z zakresu bhp dla tych zakładów, a także monitorowaniem terminów szkoleń bhp. Przedstawiciele zakładów współpracujących z <span class="anon-block"> (...)</span> kontaktowali się z odwołującą w sprawie szkoleń wstępnych i okresowych z dziedziny bhp zatrudnionych pracowników i innych dokumentów z dziedziny bhp. Odwołująca przywoziła do współpracujących firm dokumentację pracowniczą i dokumentację związaną z bhp, przygotowaną przez <span class="anon-block"> firmę (...)</span>. Ponadto z odwołującą kontaktowali się telefonicznie w sprawach służbowych pracownicy zatrudnieni w <span class="anon-block"> (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. Ś.</span> świadczyła pracę w biurze w <span class="anon-block">R.</span>. Miała telefon służbowy, laptopa i samochód. <span class="anon-block"> W (...)</span> wykorzystywany był system informatyczny KSNXC, dzięki któremu możliwe było wykonywanie pracy zdalnie.</p>
<p>Odwołująca widnieje na listach plac sporządzonych przez płatnika, m.in. za listopad i grudzień 2018r. oraz styczeń 2019r. Płatnik składek przekazywał odwołującej wynagrodzenie na rachunek bankowy.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. Ś.</span> podczas pobytu w Szpitalu <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">P.</span> w dniu 13.11.2018r. po raz pierwszy dowiedziała się, że może być w ciąży. Ciąża została natomiast potwierdzona w dniu 27.11.2018r. Zawierając umowę o pracę z 06.11.2018r. odwołująca nie wiedziała, że jest w ciąży.</p>
<p>Od 19.01.2019r. odwołująca przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z ciążą.</p>
<p>W dniu 31.01.2019r. strony zawarły kolejną umowę o pracę, na mocy której <span class="anon-block">A. Ś.</span> została zatrudniona w <span class="anon-block"> (...)</span> Kadry od dnia 01.02.2019r. na czas nieokreślony w wymiarze czasu pracy ½ etatu, za wynagrodzeniem 2.774,96 zł brutto.</p>
<p>Po przejściu ubezpieczonej na zwolnienie lekarskie nie został zatrudniony nowy pracownik. Obowiązki odwołującej przejęła <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. Ś.</span> została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...)</span> od 06.11.2018r. Zgłoszenie zostało wysłane w dniu 13.11.2018r., a więc w terminie.</p>
<p>Od 01.11.2018r. w <span class="anon-block"> (...)</span> zatrudniona była również <span class="anon-block">K. K.</span> na stanowisku starszego inspektora bhp w wymiarze czasu pracy 1/8 etatu za wynagrodzeniem 1/8 minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku kalendarzowym.</p>
<p>Kondycja finansowa <span class="anon-block"> (...)</span> w 2018r. była dobra. Firma uzyskała dochody w wysokości 37.130,45 zł.</p>
<p>Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok, w którym zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił iż <span class="anon-block">A. Ś.</span> z tytułu zatrudnienia w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 06.11.2018 r.</p>
<p>Na wstępie rozważań prawnych Sąd I instancji zaznaczył, że istotą sporu w przedmiotowym postępowaniu było rozważenie, czy odwołująca <span class="anon-block">A. Ś.</span> posiada tytuł prawny do objęcia jej ubezpieczeniami społecznymi jako pracownika w <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>Następnie podał, że zgodnie z treścią przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 11;art. 11 ust. 1;art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (t.j. Dz.U.2020.266 ze zm.) pracownik objęty jest obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym. W myśl art. 13 pkt 1 powołanej ustawy obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym powstaje od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych spoczywa na płatniku składek (art. 36 ust. 2 ustawy), którym jest pracodawca (art. 4 pkt 2 lit. a ustawy).</p>
<p>Nawiązanie stosunku pracy skutkuje równoległym powstaniem stosunku ubezpieczenia. Obydwa te stosunki, jakkolwiek mają inne cele, to wzajemnie się uzupełniają i zabezpieczają pracownika materialnie na co dzień i na wypadek zdarzeń losowych. Należy zatem przyjąć, że stosunek ubezpieczenia społecznego pracowniczego jest konsekwencją stosunku pracy i jako taki ma charakter wtórny. Ubezpieczenie społeczne nie może istnieć bez stosunku pracy. Uruchomienie stosunku ubezpieczeniowego może odnosić się wyłącznie do ważnego stosunku pracy, a więc takiego, który stanowi wyraz woli obu stron realizowania celów, którym umowa ma służyć.</p>
<p>Do zawarcia umowy o pracę stosuje się odpowiednio na podstawie odesłania zawartego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 k.p.</a> przepisy części ogólnej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> odnoszące się do wad oświadczenia woli (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 82;art. 83;art. 84;art. 85;art. 86;art. 87;art. 88)">art. 82-88 k.c.</a>).</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1;art. 83 § 1 zd. 1)">art. 83 § 1 zd. 1 k.c.</a> nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">Art. 83 k.c.</a> charakteryzuje czynność prawną pozorną przez wskazanie trzech jej elementów, które muszą wystąpić łącznie: oświadczenie woli musi być złożone tylko dla pozoru, oświadczenie woli musi być złożone drugiej stronie, adresat oświadczenia woli musi zgadzać się na dokonanie czynności prawnej jedynie dla pozoru. Złożenie oświadczenia woli dla pozoru oznacza, że osoba oświadczająca wolę w każdym wypadku nie chce, aby powstały skutki prawne, jakie zwykle prawo łączy ze składanym przez nią oświadczeniem. Brak zamiaru wywołania skutków prawnych oznacza, że osoba składająca oświadczenie woli albo nie chce w ogóle wywołać żadnych skutków prawnych, albo też chce wywołać inne, niż wynikałoby ze złożonego przez nią oświadczenia woli.</p>
<p>Sąd Okręgowy wskazał, że stosownie do przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22)">art. 22 k.p.</a> przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez pracodawcę wyznaczonym, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Celem zatem i zamiarem stron umowy o pracę winna być faktyczna realizacja treści stosunku pracy w granicach zakreślonych umową, przy czym oba te elementy wyznaczają: ze strony pracodawcy – realna potrzeba ekonomiczna i umiejętności pracownika, zaś ze strony pracownika – ekwiwalentność wynagrodzenia uzyskanego ze świadczenia pracy.</p>
<p>Według zaś <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, czyli zatrudnioną przez pracodawcę. W sytuacji, gdy po zawarciu umowy o pracę pracownik podejmie pracę i ją wykonuje, a pracodawca godzi się na to, nie można mówić o pozorności i przeciwnie – pozorność występuje w przypadku nie realizowania przez pracownika czynności pracowniczych.</p>
<p>Sąd Okręgowy podkreślił, że analiza całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i to zarówno osobowego, jak i rzeczowego wskazuje, że od dnia 06.11.2018r. tj. od dnia nawiązania stosunku pracy z płatnikiem składek do dnia 19.01.2019r. tj. od kiedy przeszła na zwolnienie lekarskie <span class="anon-block">A. Ś.</span> wykonywała obowiązki pracownicze na stanowisku specjalista ds. bhp – pracownik biurowy. Dlatego w ocenie Sądu I instancji za nieuzasadnione zatem uznać trzeba twierdzenia pozwanego organu rentowego, że umowa o pracę zawarta pomiędzy stronami nawiązana została dla pozoru tj. wyłącznie w celu uzyskania przez <span class="anon-block">A. Ś.</span> ochrony ubezpieczeniowej.</p>
<p>Przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie zachodziła pozorność uniemożliwiają zwłaszcza okoliczności, że <span class="anon-block">A. Ś.</span> przystąpiła do wykonywania czynności, polegających na przeprowadzaniu i nadzorowaniu szkoleń bhp pracowników zatrudnionych w zakładach pracy, które obsługiwała <span class="anon-block"> firma (...)</span>, tworzeniu dokumentów z zakresu bhp dla tych zakładów, monitorowaniu terminów szkoleń bhp, prowadzeniu rozmów z przedstawicielami zakładów współpracujących z <span class="anon-block"> (...)</span> w sprawach szkoleń wstępnych i okresowych z dziedziny bhp zatrudnionych pracowników i innych dokumentów z dziedziny bhp, dostarczaniu do tych zakładów dokumentacji pracowniczej i dokumentacji związanej z bhp, przygotowanej przez <span class="anon-block"> firmę (...)</span>. Ubezpieczona wykonywała te czynności pod kierownictwem <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> Nie miała określonych konkretnych godzin pracy, ale często pracowała w godzinach wieczornych. Pracowała w biurze w <span class="anon-block">R.</span>. Wskazać należy również to, że pracodawca wypłacał <span class="anon-block">A. Ś.</span> ustalone w umowie o pracę wynagrodzenie. Nie można mówić o pozorności tam, gdzie po zawarciu umowy o pracę pracownik podjął pracę i ją wykonywał a pracodawca świadczenie to przyjmował.</p>
<p>Sąd Okręgowy zaznaczył, że nie miał wątpliwości, że płatnik składek zdecydował się na zatrudnienie <span class="anon-block">A. Ś.</span> na stanowisku specjalisty ds. bhp – pracownika biurowego. Ubezpieczona posiadała bowiem odpowiednie wykształcenie. Ponadto niewątpliwie była osobą zaufaną bowiem jest siostrą <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span>.</p>
<p>Nie budziło również wątpliwości Sądu Okręgowego sam motyw zatrudnienia <span class="anon-block">A. Ś.</span>. <span class="anon-block">E. G.</span>, która była zatrudniona u płatnika na stanowisku starszego inspektora bhp przebywała bowiem od 24.07.2017r. do 10.12.2017r. na urlopie macierzyńskim, od 11.12.2017r. do 22.07.2018r. na urlopie rodzicielskim, a następnie zdecydowała się na skorzystanie z urlopu wychowawczego.</p>
<p>Bez znaczenia w ocenie Sądu Okręgowego jest natomiast to, że <span class="anon-block">A. Ś.</span> przed zgłoszeniem do ubezpieczeń przez <span class="anon-block"> firmę (...)</span> przebywała do 05.11.2018r. na zwolnieniu lekarskim. Odwołująca podejmując pracę w <span class="anon-block"> (...)</span> przedstawiła bowiem zaświadczenie lekarskie o zdolności do pracy na stanowisku specjalisty ds. bhp – pracownika biurowego. Wobec powyższego w dniu zawarcia umowy o pracę była ona zdolna do pracy na ww. stanowisku.</p>
<p>Z osobowego i rzeczowego materiału dowodowego wynika bowiem niezbicie, że zatrudniona na stanowisku specjalisty ds. bhp – pracownika biurowego <span class="anon-block">A. Ś.</span> wykonywała nałożone na nią obowiązki. Nie można zatem podzielić – w ocenie Sądu Okręgowego - gołosłownego zarzutu organu rentowego, że umowa o pracę została zawarta jedynie dla pozoru celem uzyskania ochrony ubezpieczeniowej i jako taka jest nieważna. Faktycznie bowiem ubezpieczona świadczyła pracę na rzecz płatnika składek, a ten pracę tę przyjmował i wypłacał jej wynagrodzenie. Jednocześnie praca była świadczona pod kierownictwem płatnika składek zarówno co do miejsca, czasu świadczenia pracy jak i jej przedmiotu.</p>
<p>Reasumując, Sąd Okręgowy stwierdził, że odwołanie <span class="anon-block">A. Ś.</span> jest uzasadnione.</p>
<p>W związku z powyższym Sąd I instancji w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14 </sup>§ 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, że <span class="anon-block">A. Ś.</span> z tytułu zatrudnienia w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 06.11.2018r.</p>
<p>O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1;art. 108 § 98)">art. 108 § 1 i 98 k.p.c.</a> w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.).</p>
<p>Apelację od powyższego wyroku wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:</p>
<p>1)
naruszenie przepisów postępowania, polegające na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego</a> przez dokonanie oceny dowodów w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego i z naruszeniem reguł logicznego rozumowania przez przyjęcie, że Odwołująca od dnia 06.11.2018 r. świadczyła pracę na rzecz Zainteresowanej <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> prowadzącej działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span>,</p>
<p>2)
naruszenie prawa procesowego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 kodeksu postępowania cywilnego</a> poprzez nieprzeprowadzenie zawnioskowanych przez Organ rentowy dowodów z zeznań świadka <span class="anon-block">N. S.</span>, z dokumentacji związanej z zawartymi przez Zainteresowaną <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> umowami o świadczenie <span class="anon-block"> usług (...)</span> z <span class="anon-block">M. B.</span>, prowadzącą działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą Akademia (...)</span>, <span class="anon-block">J. Ł.</span>, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą P.H.U. <span class="anon-block">J. Z.</span>, prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą P.H.U.,</p>
<p>3)
naruszenie przepisów prawa materialnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 8;art. 8 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że odwołująca podlega jako pracownik u Zainteresowanej <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> ubezpieczeniom społecznym od dnia 06.11.2018 r.,</p>
<p>4)
naruszenie przepisów prawa materialnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 Kodeksu pracy</a> poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, iż pomimo nie wykazania przez Odwołującą okoliczności faktycznego wykonywania pracy sporna umowa zawarta pomiędzy Odwołująca a Zainteresowaną <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> nie jest pozorna.</p>
<p>Wskazując ww. zarzuty organ rentowy wniósł o:</p>
<p>1.
zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania,</p>
<p>2.
przeprowadzenie dowodów wskazanych w punkcie 2 niniejszej apelacji,</p>
<p>3.
zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą według norm przepisanych.</p>
<p>W odpowiedzi na apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odwołująca wniosła o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującej kosztów zastępstwa procesowego, wywołanego postępowaniem apelacyjnym, według norm przepisanych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja organu rentowego była bezzasadna i podlegała oddaleniu.</p>
<p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest oczywiście prawidłowe. Sąd Okręgowy właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe, w żaden sposób nie uchybiając przepisom prawa procesowego, dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Prawidłowo także zastosował prawo materialne. Sąd Apelacyjny w całości podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Okręgowego, rezygnując jednocześnie z ich ponownego szczegółowego przytaczania. Wobec niewątpliwego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie widział też konieczności uzupełniania postępowania dowodowego.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 11;art. 11 ust. 1;art. 12;art. 12 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 1)">art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> pracownik objęty jest obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym, zaś obowiązek ten powstaje od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Pracownika do ubezpieczeń społecznych zgłasza pracodawca, który jest płatnikiem składek. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, czyli zatrudnioną przez pracodawcę.</p>
<p>Z kolei <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 kodeksu pracy</a> stanowi, że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.</p>
<p>Mając na uwadze treść przytoczonych przepisów, stwierdzić należy w przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadzała się do ustalenia czy odwołująca <span class="anon-block">A. Ś.</span> w spornym okresie była pracownikiem i czy z tego tytułu podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym.</p>
<p>W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli umowa o pracę została zawarta dla pozoru, nie może ona stanowić tytułu do objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym, aby móc stwierdzić, że została zawarta pozorna umowa przy składaniu oświadczeń woli - przy podpisywaniu umowy - obie strony muszą mieć (mają) świadomość, że osoba określona w umowie, jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy. Oznacza to, że strony z góry zakładają, że nie będą realizowały swoich praw i obowiązków wynikających z umowy. Innymi słowy, strony stwarzają pozór rzeczywistego dokonania czynności prawnej o określonej treści, podczas gdy tak naprawdę nie chcą wywołać żadnych skutków prawnych lub też wywołać inne, niż w pozornej czynności deklarują (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 04.02.2000 r., II UKN 362/99, OSNAPiUS 2001/13/449, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26.07.2012 r., I UK 27/12, LEX nr 1218584).</p>
<p>Stosunek pracy jest dobrowolnym stosunkiem prawnym o charakterze zobowiązaniowym, zachodzącym między dwoma podmiotami, z których jeden, zwany pracownikiem, obowiązany jest świadczyć osobiście i w sposób ciągły, powtarzający się, na rzecz i pod kierownictwem drugiego podmiotu, zwanego pracodawcą, pracę określonego rodzaju oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca zatrudniać pracownika za wynagrodzeniem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07.10.2009 r., III PK 38/2009, LEX nr 560867). Cechą wyróżniającą stosunek pracy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a>), jest zatem wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy, a charakter i zakres tego podporządkowania w sytuacji, gdy stronami umowy o pracę są osoby sobie bliskie, nie może być różny od koniecznego w relacjach między osobami obcymi, skoro ma świadczyć o nawiązaniu takiego rodzaju stosunku prawnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.03.2008 r., I PK 210/2007, LEX nr 1615034).</p>
<p>Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu Odwoławczego, wbrew stanowisku organu rentowego, na podstawie zgromadzonego przez Sąd Okręgowy materiału dowodowego, w szczególności w oparciu o zeznania odwołującej, płatnika składek oraz świadków <span class="anon-block">J. Ł.</span>, <span class="anon-block">J. S.</span>, <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i <span class="anon-block">K. K.</span> – które Sąd Apelacyjny zarówno jak i Sąd Okręgowy uznał za miarodajne i rzetelne, można stwierdzić, że odwołująca <span class="anon-block">A. Ś.</span> wykonywała na rzecz płatnika składek pracę, zgodnie z zawartą w dniu 06.11.2018 r. umową o pracę na czas określony na stanowisku specjalisty BHP. Zawierając umowę o pracę odwołująca przestawiła zaświadczenie lekarskie z dnia 06.11.2018r. stwierdzające jej zdolność do pracy na stanowisku specjalisty bhp – pracownika biurowego. Odwołująca odbyła szkolenie wstępne w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy w dniach 06.11-07.11.2018r. Odwołująca nie miała ustalonych godzin pracy, posiadała elastyczny czas pracy. Część obowiązków mogła wykonywać w godzinach wieczornych. <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> kontrolowała pracę odwołującej za pomocą systemu informatycznego (KSNXC system informatyczny do pracy zdalnej), na którym pracowały osoby zatrudnione w <span class="anon-block"> (...)</span>. W systemie tym mogła przejrzeć m.in. e-maile, które wysyłała odwołująca. <span class="anon-block"> Firma (...)</span> zajmuje się prowadzeniem szkoleń z BHP, przeciwpożarowych, pierwszej pomocy, sprawami kadrowymi oraz dokumentację <span class="anon-block"> (...)</span>. <span class="anon-block"> Firma (...)</span> miała podpisane umowy o świadczenie usług w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy m.in. z <span class="anon-block"> zakładem (...)</span> sp. j. w <span class="anon-block">Z.</span>, <span class="anon-block"> Akademią (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block"> PHU (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>, <span class="anon-block"> PHU (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block"> PHU (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block"> PHU (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span>, <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Stacja Paliw nr 1330 <span class="anon-block"> PHU (...)</span>. Pracując na stanowisku specjalisty ds. bhp – pracownika biurowego <span class="anon-block">A. Ś.</span> zajmowała się przeprowadzaniem i nadzorowaniem szkoleń BHP pracowników zatrudnionych w zakładach pracy, które obsługiwała <span class="anon-block"> firma (...)</span> oraz tworzeniem dokumentów z zakresu BHP dla tych zakładów, a także monitorowaniem terminów szkoleń BHP. Przedstawiciele zakładów współpracujących z <span class="anon-block"> (...)</span> kontaktowali się z odwołującą w sprawie szkoleń wstępnych i okresowych z dziedziny BHP zatrudnionych pracowników i innych dokumentów z dziedziny BHP. Odwołująca przywoziła do współpracujących firm dokumentację pracowniczą i dokumentację związaną z BHP, przygotowaną przez <span class="anon-block"> firmę (...)</span>. Ponadto z odwołującą kontaktowali się telefonicznie w sprawach służbowych pracownicy zatrudnieni w <span class="anon-block"> (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span>. To, że odwołująca świadczyła pracę na rzecz płatnika składek potwierdzili również przesłuchani w sprawie świadkowie m.in. <span class="anon-block">J. Ł.</span> zeznała, cyt. „Znam odwołującą ponieważ ja współpracuje z <span class="anon-block"> firmą (...)</span> gdzie zatrudniona jest odwołująca”, „Pani Ania przywoziła mi dokumenty pracowników i moje oraz innych firm gdyż ja prowadzę biuro rachunkowe, firmy te również korzystają z usług <span class="anon-block"> firmy (...)</span>” lub „Kilka razy odwołująca przywoziła do mnie dokumenty, było to pod koniec roku 2018. Wiedziałam, że jest pracownikiem <span class="anon-block"> firmy (...)</span>, ponadto telefonicznie rozmawiałyśmy ze sobą”. Świadek <span class="anon-block">J. S.</span> również potwierdził, że odwołująca świadczyła pracę na rzecz płatnika składek, zeznał cyt. „Z panią Anią spotkałem się pod koniec roku 2018 r. ponieważ przygotowywałem dokumenty dla pani <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> i Pani Ania przyjechała po dokumenty do biura i również w styczniu przyjechała do mnie pani Ania”, świadek <span class="anon-block">M. G. (1)</span> na pytanie czy odwołująca pracowała u płatnika zeznał cyt. „(…) Wiem, że pracowała, ja spotkałem się z nią 2 albo 3 razy aby przekazać jej dokumenty na prośbę p. <span class="anon-block">W.</span>, ona zajmowała się chyba BHP albo kadrami”.</p>
<p>Z przedłożonych przez odwołującą wydruków korespondencji e-mail za okres od 13.11.2018r. do 02.01.2019 r. wynika, że odwołująca kierowała do różnych firm oferty szkoleń BHP oraz firmy zwracały się o przeprowadzenie takich szkoleń. Tak np. w dniu 13.11.2018 r. <span class="anon-block">A. J.</span> ze spółki A2R Finanse i Rachunkowość sp. z o.o. zwróciła się o przygotowanie szkolenia wstępnego dla <span class="anon-block">M. P.</span>. Po za tym odwołująca w dniu 9.11.2018 r. kontaktowała się mailowo z <span class="anon-block">J. Z.</span> ze Stacji Paliw <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w zakresie szkolenia dla <span class="anon-block">A. W.</span>; w dniu 14.11.2018 r. z <span class="anon-block">K. R.</span> w zakresie nadesłania zaświadczeń (pierwsza pomoc); w dniu 15.11.2018r. ze Stacją Paliw <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w zakresie uzupełnienia PESEL pracownika; w dniu 16.11.2018 r. z <span class="anon-block">M. C.</span> (dot. umowy zlecenia – kasjer - sprzedawca); w dniu 19.11.2018 r. z <span class="anon-block">I. P.</span> w zakresie informacji dotyczącej pracowników, który odbyli/bądź też nie szkolenie okresowe; w dniu 03.12.2018 r. z <span class="anon-block">K. M.</span> w zakresie szkolenia dla <span class="anon-block">M. L.</span>; w dniu 03.12.2018 r. z <span class="anon-block">A. J.</span> ze spółki A2R Finanse i Rachunkowość sp. z o.o. w zakresie dokumentów dot. szkoleń wstępnych dla <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">M. P.</span>; w dniu 10.12.2018 r. z <span class="anon-block"> (...) s.c.</span> w zakresie informacji dotyczącej regulaminu pracy; w dniu 14.12.2018 r. z biuro taxi <span class="anon-block">L.</span> w zakresie szkoleń okresowych BHP dla <span class="anon-block">I. M.</span> i <span class="anon-block">K. J.</span>, z <span class="anon-block">Ż.</span> <span class="anon-block">O.</span> w zakresie szkoleń dla pracowników, z <span class="anon-block">L. J.</span> w zakresie szkoleń dla <span class="anon-block">A. S. (1)</span> i <span class="anon-block">K. W.</span>, w dniu 17.12.2018 r. biurem<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">L.</span> w zakresie szkoleń BHP, z <span class="anon-block">L. J.</span> w zakresie szkoleń okresowych dla <span class="anon-block">A. S. (2)</span>, w dniu 20.12.2018 r.<span class="anon-block">Ż.</span> <span class="anon-block">O.</span> zwrócił się o przygotowanie szkoleń okresowych dla pracowników: <span class="anon-block">W. M.</span>, <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, <span class="anon-block">A. G.</span>, <span class="anon-block">L. S.</span>, <span class="anon-block">A. N.</span>, <span class="anon-block">J. W.</span>, <span class="anon-block">P. H.</span>, <span class="anon-block">B. R.</span>, <span class="anon-block">J. F.</span> i <span class="anon-block">D. Z.</span>, a w dniu 2.01.2019 r. <span class="anon-block">M. W.</span> zwróciła się o wskazanie terminu w jakim możliwe jest przeprowadzenie szkolenia dla pracowników Za-fferano.</p>
<p>Sąd Apelacyjny zaznacza, że w aktach ZUS są również oświadczenia złożone przez m.in. <span class="anon-block"> Akademii (...)</span>, <span class="anon-block"> P.H.U. (...)</span>, <span class="anon-block"> P.H.U. (...)</span>, <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe (...)</span> <span class="anon-block">B. W.</span>, <span class="anon-block">(...)</span> sp. j. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, <span class="anon-block"> P.H.U. (...)</span>, w których to ww. oświadczyli, że <span class="anon-block">A. Ś.</span> wykonywała pracę na rzecz <span class="anon-block"> firmy (...)</span>. Sąd Apelacyjny podkreśla, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych na etapie postępowania przed Sądem I instancji nie wnioskował o uzupełnienie dokumentacji dotyczącej obsługi BHP firm świadczonej przez płatnika. Zachował bierność w tej sprawie. Na rozprawie w dniu 19.11.2020 r. pełnomocnik ZUS nie zgłosił nowych wniosków dowodowych. Nie można też zgodzić się z argumentacją organu rentowego co do nie przeprowadzenia zawnioskowanych w toku postępowania przez Sądem I instancji dowodów tj. dowodu z zeznań świadka <span class="anon-block">N. S.</span>, w szczególności że reprezentowany ZUS pełnomocnik nie podniósł takiego zarzutu przed zamknięciem rozprawy przed Sądem Okręgowym, nie doszło zatem do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a>
</p>
<p>Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Skoro pozorność oświadczenia woli należy do sfery faktów, to na tym, kto się na ową wadę powołuje spoczywa ciężar dowodu, że strony złożyły pozorne oświadczenia. Co do zasady ciężar dowodu spornej okoliczności spoczywał, więc na organie rentowym, zwłaszcza, że w toku postępowania odwołująca <span class="anon-block">A. Ś.</span> przedstawiła dowody świadczące o rzeczywistym świadczeniu przez nią pracy na rzecz pracodawcy (dokumenty, w tym wydruki ze skrzynki elektronicznej e-mail, zeznania świadków). Zatem to na organie rentowym spoczywa ciężar wykazania, że przedmiotowa umowa o pracę ma charakter pozorny. Organ rentowy nie zdołał wykazać, że sporna umowa o pracę była pozorna.</p>
<p>Jednocześnie zaznaczyć należy, że <span class="anon-block">A. Ś.</span> widnieje na listach plac sporządzonych przez płatnika, m.in. za listopad i grudzień 2018r. oraz styczeń 2019r. Płatnik składek przekazywał odwołującej wynagrodzenie na rachunek bankowy. Raz jeszcze podkreślić należy, że nie można mówić o pozorności tam, gdzie po zawarciu umowy o pracę pracownik podjął pracę i ją wykonywał a pracodawca świadczenie to przyjmował. Nie budzi wątpliwości Sądu Apelacyjnego, że płatnik składek zdecydował się na zatrudnienie <span class="anon-block">A. Ś.</span> na stanowisku specjalisty ds. BHP – pracownika biurowego, gdyż ubezpieczona posiadała odpowiednie wykształcenie. Nie budzi również wątpliwości Sądu Apelacyjnego sam motyw zatrudnienia <span class="anon-block">A. Ś.</span>, gdyż została zatrudniona w miejsce <span class="anon-block">E. G.</span>, która przebywała od 24.07.2017r. do 10.12.2017r. na urlopie macierzyńskim, od 11.12.2017r. do 22.07.2018r. na urlopie rodzicielskim, a następnie zdecydowała się na skorzystanie z urlopu wychowawczego.</p>
<p>Zwrócić uwagę również należy, że odwołująca w momencie zawarcia umowy o pracę w dniu 06.11.2018 r. nie wiedziała że jest w ciąży, gdyż dopiero podczas pobytu w Szpitalu <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> w dniu 13.11.2018r. na skutek wykonania zabiegu biopsji po raz pierwszy dowiedziała się, że może być w ciąży. Ciąża została natomiast potwierdzona w dniu 27.11.2018r., zatem zawierając umowę o pracę z 06.11.2018r. odwołująca nie wiedziała, że jest w ciąży. Twierdzenia odwołującej w tym zakresie całkowicie pokrywają się z przedłożoną przez nią dokumentacją medyczną.</p>
<p>Na marginesie Sąd Apelacyjny zaznacza, że okoliczności towarzyszące podjęciu zatrudnienia przez odwołującą, w szczególności fakt bycia w ciąży, nie powinny mieć decydującej doniosłości dla oceny ważności umowy o pracę z 06.11.2018 r. Odwołująca przedstawiła zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do podjęcia zatrudnienia u płatnika składek na stanowisku specjalisty ds. BHP – pracownik biurowy. Z kolei obowiązujące przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kodeksu pracy</a> nie zawierają ograniczeń w zakresie zawierania umów o pracę w kobietą w ciąży.</p>
<p>Dodać też wypada, że okoliczność iż odwołująca w okresie od 01.03.2016r. do 31.12.2016r. pracowała w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie Handlowo-Usługowym (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> na stanowisku kierownika punktu <span class="anon-block">P.</span> w pełnym wymiarze czasu pracy i od 01.12.2017r. ponownie podjęła zatrudnienie w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie Handlowo-Usługowym (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> na stanowisku kierownika punktu <span class="anon-block">P.</span> w pełnym wymiarze czasu pracy pozostają bez znaczenia, dla ustalenia ważności stosunku pracy odwołującej z płatnikiem składek oraz obowiązków pracowniczych wykonywanych przez odwołującą na rzecz <span class="anon-block"> firmy (...)</span> – bowiem jak wynika z przedstawionych przez odwołującą dowodów, rzeczywiście podjęła i wykonywała pracę na rzecz płatnika składek. Okoliczność, że pracę na rzecz płatnika składek (np. wysyłanie e-maili, rozmowy telefoniczne) mogła wykonywać w godzinach pracy w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie Handlowo-Usługowym (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> jest nieistotna, bowiem świadczy jedynie o nielojalnych zachowaniu odwołującej wobec tego pracodawcy, natomiast nie przekreśla faktu świadczenia pracy na rzecz płatnika składek tj. <span class="anon-block"> firmy (...)</span>.</p>
<p>Odwołująca, w ocenie Sądu odwoławczego wykazała w niniejszym postępowaniu, że realizowała obowiązki pracownicze u płatnika składek wynikające z umowy o pracę i konsekwentnie, stale, systematycznie oraz w sposób ciągły wykonywała pracę podporządkowaną pracodawcy, a pracodawca sprawował nad nią nadzór kierowniczy oraz odbierał wykonaną przez odwołującą pracę. Odwołująca nie miała ustalonych godzin pracy, posiadała elastyczny czas pracy. Część obowiązków mogła wykonywać w godzinach wieczornych. Zdarzało się też, że odwołująca świadczyła pracę w biurze w <span class="anon-block">R.</span>. Odwołująca miała telefon służbowy, laptopa i samochód. <span class="anon-block"> W (...)</span> wykorzystywany był system informatyczny KSNXC, dzięki któremu możliwe było wykonywanie pracy zdalnie. <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> kontrolowała pracę odwołującej za pomocą systemu informatycznego, na którym pracowały osoby zatrudnione w <span class="anon-block"> (...)</span>, w systemie tym mogła przejrzeć m.in. e-maile, które wysyłała odwołująca.</p>
<p>Przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego (w tym zeznań odwołującej, płatnika składek i świadków), wbrew twierdzeniom apelującego organu rentowego, Sąd Okręgowy nie naruszył granic swobodnej oceny dowodów określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, albowiem ich wiarygodność i moc ocenił według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, a zatem z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Zważyć należy, że wykazanie, iż Sąd I instancji naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być ograniczone do odmiennej interpretacji dowodów zebranych w sprawie, przy jednoczesnym zaniechaniu wykazania, iż ocena przyjęta za podstawę rozstrzygnięcia przekracza granicę swobodnej oceny dowodów, którą wyznaczają czynniki logiczny i ustawowy, zasady doświadczenia życiowego, aktualny stan wiedzy, stan świadomości prawnej i dominujących poglądów na sądowe stosowanie prawa. Jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>) i musi się ostać, choćby w równym stopniu na podstawie tego materiału dowodowego dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.</p>
<p>Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu Apelacyjnego, bezzasadny był zarzut organu rentowego dotyczący naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, a sprowadzający się w istocie do tego, że organ rentowy wskazał jedynie, iż w jego ocenie z przeprowadzonych dowodów Sąd I instancji wyciągnął wnioski niezgodne z ich ustaleniami.</p>
<p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego powyższe stanowisko organu rentowego nie zasługiwało na aprobatę. Sąd w pełni podzielił stanowisko Sądu I instancji, który uznał że <span class="anon-block">A. Ś.</span> rzeczywiście świadczyła pracę na rzecz płatnika składek na podstawie umowy o pracę od dnia 06.11.2018 r.</p>
<p>W ocenie Sądu Apelacyjnego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był w ocenie sądu wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, albowiem zeznania odwołującej, płatnika składek i świadków w pełni obrazują na czym polegała praca odwołującej oraz w jakich okolicznościach została zatrudniona.</p>
<p>Umowa o pracę zawarta pomiędzy odwołującą a płatnikiem składek ma wszystkie niezbędne elementy konstytuujące stosunek pracy na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a>, a strony umowę tę faktycznie realizowały. Odwołująca świadczyła pracę osobiście w sposób ciągły, zgodnie z poleceniem płatnika składek, co do czasu, miejsca i sposobu świadczenia pracy, a pracodawca pracę tę przyjmował i był obowiązany do zapłaty wynagrodzenia.</p>
<p>Z uwagi na powyższe, za chybiony Sąd Apelacyjny uznał zarzut organu rentowego w zakresie pozorności zawarcia umowy. W licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego dotyczących umów o pracę jako podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym podkreślano, iż umowa o pracę jest zawarta dla pozoru (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 k.p.</a>), a przez to nie stanowi tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a podmiot wskazany jako pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy, czyli strony z góry zakładają, iż nie będą realizowały swoich praw i obowiązków wypełniających treść stosunku pracy. Nie można zatem przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, gdy pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca tę pracę przyjmował (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 04.08.2005r., II UK 321/04, OSNP 2006 nr 11-12, poz. 190 i z dnia 19.10.2007r., II UK 56/07, LEX nr 376433).</p>
<p>Strona odwołująca, w ocenie Sądu Odwoławczego wykazała w niniejszym postępowaniu, że realizowała obowiązki pracownicze u płatnika składek wynikające z umowy o pracę i konsekwentnie, stale, systematycznie oraz w sposób ciągły wykonywała pracę podporządkowaną pracodawcy, a pracodawca sprawował nad nią nadzór kierowniczy oraz odbierał wykonaną przez odwołującą pracę.</p>
<p>W związku z powyższym niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 8;art. 8 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 1)">art. 6 ust.1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p>
<p>Odwołująca rzeczywiście świadczyła pracę na rzecz płatnika składek i tym samym w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, co oznacza, że zostały spełnione warunki do objęcia jej ubezpieczeniem, jako osoby pracującej/zatrudnionej u płatnika składek. Z uwagi na powyższe rozważania, zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie można zatem w przedmiotowej sprawie stwierdzić także naruszenia przepisów prawa materialnego.</p>
<p>Argumenty przedstawione przez organ rentowy w treści apelacji, nie podważyły w żaden sposób zasadności stanowiska Sądu I instancji. Uznając zarzuty apelującego organu rentowego za nieuzasadnione, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił wniesioną apelację.</p>
<p>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> oraz § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Mając powyższe na względzie, tytułem zwrotu kosztów procesu (kosztów zastępstwa procesowego) zasądzono od pozwanego organu rentowego na rzecz odwołującej kwotę 240 zł – punkt 2 sentencji wyroku.</p>
<p>sędzia Marta Sawińska</p>
</div>