Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

VIII Ns 292/19

Sądy powszechne2022-10-24
Sygnatura
VIII Ns 292/19
Data orzeczenia
2022-10-24
Rodzaj
DECISION

Sędziowie

Bartek Męcina (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt VIII Ns 292/19</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 24 października 2022 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi, Wydział VIII Cywilny w składzie:</strong> </p> <p> Przewodniczący: Sędzia Bartek Męcina</p> <p> Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewa Ławniczak</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 17 października 2022 roku w Łodzi</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">H. D. (1)</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">R. M. (1)</span> i <span class="anon-block">J. Ż.</span> </p> <p>o stwierdzenie nabycia spadku</p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a :</strong> </p> <p>1. stwierdzić, iż spadek po <span class="anon-block">E. D. (1)</span> synu <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">M.</span> zmarłym w dniu 10 stycznia 2015 r. w <span class="anon-block">Ł.</span>, ostatnio stale zamieszkałym w <span class="anon-block">Ł.</span> na podstawie ustawy nabyli żona <span class="anon-block">H. D. (2) z domu P.</span> (córka <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">H.</span>) w ½ (jednej drugiej) części oraz bratanica <span class="anon-block">R. M. (2) z domu D.</span> (córka <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">M.</span>) i siostrzeniec <span class="anon-block">J. Ż.</span> (syn <span class="anon-block">E.</span> i <span class="anon-block">L.</span>) po 1/4 (jednej czwartej) części każde z nich,</p> <p>2. stwierdzić, iż na podstawie testamentu notarialnego z dnia 19 lutego 2014 r., otwartego i ogłoszonego przez Sąd Rejonowy dla Łodzi- Widzewa w Łodzi w dniu 17 października 2022 r. przedmiot zapisu windykacyjnego – udział w wysokości ½ (jednej drugiej) w spółdzielczym własnościowym prawie do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonym w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, będącym w zasobach <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, przysługujący <span class="anon-block">E. D. (1)</span> synowi <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">M.</span> zmarłemu w dniu 10 stycznia 2015 r. w <span class="anon-block">Ł.</span>, nabyła w całości bratanica <span class="anon-block">R. M. (2) z domu D.</span> (córka <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">M.</span>),</p> <p>3. ustalić, że strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie,</p> <p>4. nie obciążać stron kosztami sądowymi poniesionymi tymczasowo przez Skarb Państwa.</p> <p>Sygn. akt VIII Ns 292/19</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>We wniosku złożonym w dniu 5 lipca 2019 r. wnioskodawczyni <span class="anon-block">H. D. (1)</span>, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">E. D. (1)</span>, synu <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">M.</span> zmarłym w dniu 10 stycznia 2015 r. na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza przez żonę, <span class="anon-block">H. D. (1)</span> w ½ części, bratanicę <span class="anon-block">H. D. (1)</span> w ¼ części i siostrzeńca <span class="anon-block">J. Ż.</span> w ¼ części. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że <span class="anon-block">E. D. (1)</span> w chwili śmierci był żonaty, wedle jej wiedzy nie pozostawił zstępnych ani testamentu, a w skład spadku należy udział w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> i w prawie własności nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(wniosek k. 6- 8)</em> </p> <p>W odpowiedzi na wniosek uczestniczka <span class="anon-block">R. M. (1)</span>, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, przyłączyła się do wniosku co do zasady z tą zmianą, że wniosła o stwierdzenie nabycia spadku wprost, a nie z dobrodziejstwem inwentarza. Ponadto uczestniczka wniosła o otwarcie testamentu notarialnego z zapisem windykacyjnym z dnia 19 lutego 2014 r., stwierdzenie, że uczestniczka <span class="anon-block">R. M. (1)</span> nabyła w drodze zapisu windykacyjnego spółdzielcze własnościowe prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położone przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>. W uzasadnieniu uczestniczka podała, że notariusz omyłkowo w treści aktu notarialnego zawierającego testament wskazał adres położenia lokalu mieszkalnego, zamieniając numer mieszkania z numerem budynku. Ostatnim numerem nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> jest nr 16. Poza tym spadkodawca wielokrotnie zapewniał uczestniczkę, że zapisze jej <span class="anon-block">lokal mieszkalny nr (...)</span> położony przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(odpowiedź na wniosek k. 30- 37)</em> </p> <p>W piśmie procesowym z dnia 21 października 2019 r. wnioskodawczyni podniosła zarzut nieważności testamentu sporządzonego w dniu 19 lutego 2014 r. z uwagi na stan spadkodawcy wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Ponadto wnioskodawczyni podniosła zarzut bezskuteczności zapisu windykacyjnego, gdyż opisany w testamencie jego przedmiot, czyli spółdzielcze własnościowe prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położone przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, nie należało do spadkodawcy w chwili otwarcia spadku. Poza tym wnioskodawczyni wskazała, że spółdzielcze własnościowe prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> stanowiło składnik małżeńskiej wspólności majątkowej spadkodawcy i wnioskodawczyni. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podniosła, że spadkodawca od lutego 2012 r. leczył się z powodu zaawansowanego raka prostaty, a w 2014 r. doszło do przerzutów na inne organy. W tym czasie spadkodawca leczył się również neurologicznie i zażywał silne leki przeciwbólowe. <span class="anon-block">E. D. (1)</span> często zachowywał się w sposób dziwny i zaskakujący.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo procesowe k. 52- 55)</em> </p> <p>W piśmie procesowym z dnia 28 lutego 2020 r. uczestniczka zaprzeczyła, aby testament z dnia 19 lutego 2014 r. został sporządzony przez spadkodawcę w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. W lutym 2014 r. stan choroby spadkodawcy nie uzasadniał przyjmowania przez niego morfiny. Stan zdrowia <span class="anon-block">E. D. (1)</span> pogorszył się około miesiąca przed śmiercią, co znajduje potwierdzenie w dokumentacji medycznej spadkodawcy, m.in. we wpisie z dnia 16 grudnia 2014 r. „łagodne zaburzenia procesów poznawczych”.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo procesowe k. 487- 491)</em> </p> <p>Do zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy już zmianie.</p> <p> <em> <!-- -->(protokół rozprawy k. 734- 735)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>W dniu 19 lutego 2014 r. notariusz <span class="anon-block">M. K.</span> sporządziła akt notarialny zawierający testament z zapisem windykacyjnym, w którym <span class="anon-block">E. D. (1)</span> oświadczył, że dokonuje na rzecz swojej bratanicy <span class="anon-block">R. M. (2)</span> zapisu windykacyjnego, mocą którego z chwilą otwarcia spadku przysługiwać jej będzie spółdzielcze własnościowe prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span>, znajdujące się w zasobach <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, położone przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> o powierzchni 27 m<sup> <!-- -->2</sup>.</p> <p> <em> <!-- -->(testament z zapisem windykacyjnym k. 41- 43)</em> </p> <p> <span class="anon-block">E. D. (1)</span>, syn <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">M.</span>, ostatnio stale zamieszkały w <span class="anon-block">Ł.</span>, zmarł w dniu 10 stycznia 2015 r. w <span class="anon-block">Ł.</span>. W chwili śmierci spadkodawca był żonaty z <span class="anon-block">H. D. (1)</span>. Spadkodawca nie miał dzieci, w tym pozamałżeńskich, ani przysposobionych. Nie były zawierane umowy o spadek po <span class="anon-block">E. D. (1)</span>. Spadkobiercy nie składali oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Nie toczyły się postępowania w przedmiocie uznania spadkobierców za niegodnych dziedziczenia</p> <p> <em> <!-- -->(odpis skrócony aktu zgonu – k. 12, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 15, zapewnienie spadkowe uczestniczki k. 50 v.)</em> </p> <p>Rodzice <span class="anon-block">E. D. (1)</span> zmarli przed nim, <span class="anon-block">W. D. (1)</span> zmarł w dniu 1 maja 1969 r., a <span class="anon-block">M. D.</span> zmarła w dniu 16 marca 1985 r.</p> <p> <em> <!-- -->(odpisy skrócone aktów zgonu k. 18 i 19, zapewnienie spadkowe uczestniczki k. 50 v.)</em> </p> <p> <span class="anon-block">E. D. (1)</span> miał rodzeństwo, siostrę <span class="anon-block">L. Ż.</span> i brata <span class="anon-block">W. D. (2)</span>. <span class="anon-block">L. Ż.</span> zmarła w dniu 31 października 2012 r., pozostawiając jedno dziecko, <span class="anon-block">J. Ż.</span>. <span class="anon-block">W. D. (2)</span> zmarł w dniu 13 kwietnia 2010 r., pozostawiając jedno dziecko <span class="anon-block">R. M. (1)</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(odpisy zupełne aktów zgonu k. 16 i 17, odpis skrócony aktu urodzenia k. 13, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 14, zapewnienie spadkowe uczestniczki k. 50 v.)</em> </p> <p> <span class="anon-block">E. D. (1)</span> i <span class="anon-block">H. D. (1)</span> przez wiele lat przed śmiercią spadkodawcy zamieszkiwali oddzielnie. Spadkodawca mieszkał w <span class="anon-block">lokalu mieszkalnym nr (...)</span> położonym przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, a <span class="anon-block">H. D. (1)</span> zajmowała <span class="anon-block">lokal mieszkalny nr (...)</span> położony przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>. Wiosną 2014 r. <span class="anon-block">E. D. (1)</span> przyjeżdżał co tydzień na działkę na wieś, gdzie zatrzymywał się na noc. Wówczas spadkodawca odwiedzał <span class="anon-block">M. D.</span>, przewoził ją swoim samochodem. Do końca września/początku października 2014 r. <span class="anon-block">E. D. (1)</span> kierował samochodem.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">M. D.</span> k. 507 v., zeznania <span class="anon-block">P. M.</span> k. 508, zeznania uczestniczki k. 735 w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami z k. 516)</em> </p> <p>W ostatnich miesiącach życia <span class="anon-block">E. D. (1)</span>, pomagała mu <span class="anon-block">R. M. (1)</span>. Uczestniczka regularnie odwiedzała spadkodawcę, dzwoniła do niego, robiła zakupy, wykupywała recepty, płaciła rachunki.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania <span class="anon-block">P. M.</span> k. 508, zeznania uczestniczki k. 735 w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami z k. 516)</em> </p> <p>Do spadku po <span class="anon-block">E. D. (1)</span> należy udział w wysokości ½ w spółdzielczym własnościowym prawie do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonym przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> i udział w wysokości ½ w prawie własności <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(bezsporne, zeznania wnioskodawczyni k. 735)</em> </p> <p> <span class="anon-block">Lokal nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> znajduje się w zasobach <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span>. Prawo do tego lokalu przysługiwało <span class="anon-block">E. D. (2)</span> i <span class="anon-block">H. D. (1)</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span> k. 498)</em> </p> <p>Blok nr 100 znajdujący się na <span class="anon-block">osiedlu (...)</span> posiada numer porządkowy- <span class="anon-block">ul. (...)</span>. W ewidencji miejscowości, ulic i adresów nie widnieje numer porządkowy- <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Ostatnim numerem nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> jest nr 16.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo <span class="anon-block"> (...)</span> k. 494)</em> </p> <p>Relacja pomiędzy spadkodawcą, a wnioskodawczynią i stan emocji między nimi nie miał wpływu na swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli w chwili podjęcia decyzji o wyborze spadkobiercy w czasie sporządzenia testamentu w dniu 19 lutego 2014 r.</p> <p> <em> <!-- -->(opinia pisemna biegłego psychologa k. 602- 613)</em> </p> <p>Stan zdrowia <span class="anon-block">E. D. (1)</span>, w tym przyjmowane przez niego leki, pozwalał mu na swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli podczas składania oświadczenia przy sporządzaniu testamentu w dniu 19 lutego 2014 r.</p> <p> <em> <!-- -->(opinia pisemna biegłego psychiatry k. 528- 537, opinia pisemna uzupełniająca biegłego psychiatry k. 574, druga opinia pisemna uzupełniająca biegłego psychiatry k. 690- 691, ustna uzupełniająca opinia biegłego psychiatry k. 734 v.)</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, których prawidłowość i rzetelność sporządzenia nie budziła wątpliwości Sądu, a także na podstawie zapewnienia spadkowego złożonego przez uczestniczkę, jak również jej zeznań i zeznań świadków <span class="anon-block">M. D.</span> i <span class="anon-block">P. M.</span>, gdyż były jasne, logiczne i znalazły potwierdzenie w dokumentacji medycznej z leczenia spadkodawcy, a także w opiniach biegłego psychiatry i psychologa. Oceniając stan świadomości spadkodawcy oraz jego swobodę co do powzięcia decyzji i wyrażenia woli, Sąd oparł się także na opiniach biegłego psychiatry i psychologa. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania zawartych w treści opinii wniosków przez obu biegłych, opinie te były bowiem rzetelne, jasne, logiczne oraz w sposób wyczerpujący objaśniające budzące wątpliwości kwestie. Wydając opinie biegli oparli się na zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym, w tym na dokumentacji medycznej z leczenia spadkodawcy, a także na okolicznościach przedstawionych przez strony oraz świadków. Zresztą na rozprawie w dniu 17 października 2022 r. pełnomocnik wnioskodawczyni cofnął wnioski o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego psychologa i innego biegłego psychiatry.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie treścią z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1)">art. 926 § 1 k.c.</a> powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 2)">art. 926 § 2 k.c.</a>).</p> <p>Co prawda <span class="anon-block">E. D. (1)</span> wyraził swoją wolę w testamencie sporządzonym w dniu 19 lutego 2014 r. w formie aktu notarialnego, w którym oświadczył, że dokonuje na rzecz swojej bratanicy <span class="anon-block">R. M. (2)</span> zapisu windykacyjnego, dotyczącego spółdzielczego własnościowego prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span>, położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>. Jednak co było bezsporne, w skład spadku po <span class="anon-block">E. D. (1)</span> poza udziałem w wysokości ½ w spółdzielczym własnościowym prawie do powyższego lokalu mieszkalnego należy jeszcze udział w wysokości ½ w prawie własności <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 961)">art. 961 kc</a> jeżeli spadkodawca przeznaczył oznaczonej osobie w testamencie poszczególne przedmioty majątkowe, które wyczerpują prawie cały spadek, osobę tę poczytuje się w razie wątpliwości nie za zapisobiercę, lecz za spadkobiercę powołanego do całego spadku. Na rozprawie w dniu 17 października 2022 r. wnioskodawczyni i uczestniczka zgodnie oceniły wartość spółdzielczego własnościowego prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span>, położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> na kwotę nie mniejszą niż 180.000 zł, a wartość prawa do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> wnioskodawczyni oceniła na kwotę nie mniejszą niż 200.000 zł, a uczestniczka na kwotę nie mniejszą niż 250.000 zł. Wobec tego, że przedmiot zapisu windykacyjnego nie wyczerpuje całego spadku po <span class="anon-block">E. D. (1)</span>, należy uznać, iż dziedziczenie po spadkodawcy odbywać się powinno w oparciu o przepisy ustawy.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 932;art. 932 § 1)">art. 932 § 1 kc</a> w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 932;art. 932 § 4)">art. 932 § 4 kc</a> jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych. Z kolei <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 932;art. 932 § 5)">art. 932 § 5 kc</a> stanowi, że jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 933;art. 933 § 1)">art. 933 § 1 kc</a> udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku.</p> <p> <span class="anon-block">E. D. (1)</span> w chwili śmierci był żonaty z <span class="anon-block">H. D. (1)</span>, nie miał dzieci, w tym pozamałżeńskich, ani przysposobionych. Rodzice <span class="anon-block">E. D. (1)</span> zmarli przed nim, <span class="anon-block">W. D. (1)</span> zmarł w dniu 1 maja 1969 r., a <span class="anon-block">M. D.</span> zmarła w dniu 16 marca 1985 r. <span class="anon-block">E. D. (1)</span> miał rodzeństwo, siostrę <span class="anon-block">L. Ż.</span> i brata <span class="anon-block">W. D. (2)</span>, którzy również zmarli przed nim. <span class="anon-block">L. Ż.</span> zmarła w dniu 31 października 2012 r., pozostawiając jedno dziecko, <span class="anon-block">J. Ż.</span>. <span class="anon-block">W. D. (2)</span> zmarł w dniu 13 kwietnia 2010 r., pozostawiając jedno dziecko, <span class="anon-block">R. M. (1)</span>.</p> <p>Zarówno <span class="anon-block">H. D. (1)</span>, jak i <span class="anon-block">J. Ż.</span> oraz <span class="anon-block">R. M. (1)</span> nie złożyli oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, nie zostali uznani za niegodnych dziedziczenia, nie zawierali ze spadkodawcą umów o zrzeczenie się spadku. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 1)">art. 1015 § 1 k.c.</a> <br/>oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 2)">art. 1015 § 2 kc</a>, w brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku, brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym <span class="underline"> <!-- -->przyjęciem</span> spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z <span class="underline"> <!-- -->dobrodziejstwem</span> inwentarza.</p> <p>Mając na uwadze wymienione wyżej okoliczności sąd stwierdził w punkcie 1 postanowienia nabycie spadku po <span class="anon-block">E. D. (1)</span> przez jego żonę <span class="anon-block">H. D. (1)</span> w 1/2 części, a także przez siostrzeńca <span class="anon-block">J. Ż.</span> oraz bratanicę <span class="anon-block">R. M. (1)</span> po ¼ części każde z nich.</p> <p>Jako niezasadny Sąd ocenił podniesiony przez wnioskodawczynię zarzut nieważności testamentu sporządzonego w dniu 19 lutego 2014 r. z uwagi na stan spadkodawcy wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Zasadnicze znaczenie w zakresie oceny powyższego zarzutu ma opinia biegłego psychiatry. Już w pierwszej pisemnej opinii biegły psychiatra stwierdził, że opisy stanu psychicznego w dokumentacji medycznej w okresie kiedy został sporządzony testament, świadczą o braku podstaw do kwestionowania świadomości spadkodawcy. Samo przyjmowanie opioidów, czy też innych leków nie wyklucza możliwości świadomego albo swobodnego powzięcia decyzji i wyrażenie woli. Jednak z uwagi na to, że spadkodawca mieszkał oddzielnie od <span class="anon-block">H. D. (1)</span>, pozostając z nią w związku małżeńskim, psychiatra zgłosił potrzebę przeprowadzenia dowodu z opinii psychologa. Po wydaniu przez biegłego psychologa opinii pisemnej, z której wynikało, że relacja pomiędzy spadkodawcą, a wnioskodawczynią i stan emocji między nimi nie miał wpływu na swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli w chwili podjęcia decyzji o wyborze spadkobiercy w czasie sporządzenia testamentu w dniu 19 lutego 2014 r., biegły psychiatra z całą stanowczością stwierdził, że stan zdrowia <span class="anon-block">E. D. (1)</span>, w tym przyjmowane przez niego leki, pozwalał mu na swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli podczas składania oświadczenia przy sporządzaniu testamentu w dniu 19 lutego 2014 r. Wydając ustną opinię biegły psychiatra wyjaśnił, że spadkodawca zaczął przyjmować lek zawierający środek opioidowy dopiero od marca 2014 r., a nawet jeżeli zaczął go przyjmować wcześniej, to jego dawka była zbyt mała, aby wpływała na procesy poznawcze.</p> <p>Również zeznania uczestniczki, <span class="anon-block">M. K.</span>, <span class="anon-block">M. D.</span> i <span class="anon-block">P. M.</span> świadczą o tym, że w dniu 19 lutego 2014 r. spadkodawca miał świadomość i swobodę powzięcia decyzji i wyrażenia woli. <span class="anon-block">M. K.</span> opisała w jaki sposób dochodziło do sporządzenia testamentu w formie aktu notarialnego, a mianowicie notariusz spotykał się wyłącznie ze spadkodawcą, aby w ten sposób wyeliminować wpływ innych osób na jego ostatnią wolę. W przypadku powzięcia wątpliwości co do stanu świadomości spadkodawcy <span class="anon-block">M. K.</span> przerywała kontynuowanie czynności notarialnych. W związku z tym świadek z całą stanowczością zeznał, że kontakt ze strony <span class="anon-block">E. D. (1)</span> był świadomu. Z kolei <span class="anon-block">M. D.</span> podała, że spadkodawca do końca września lub początku października 2014 r. kierował samochodem. Wiosną 2014 r. <span class="anon-block">E. D. (1)</span> przyjeżdżał co tydzień na działkę na wieś, gdzie zatrzymywał się na noc. Wówczas spadkodawca odwiedzał <span class="anon-block">M. D.</span>, przewoził ją swoim samochodem. Z relacji świadków <span class="anon-block">M. D.</span> i <span class="anon-block">P. M.</span> oraz uczestniczki wynika jasno, że do późnej jesieni 2014 r. w zachowaniu <span class="anon-block">E. D. (1)</span> nie było nic nietypowego. Wprost przeciwnie, ze spadkodawcą był normalny kontakt, spadkodawca był samodzielny. Jak wynika z zeznań <span class="anon-block">R. M. (1)</span> dopiero późna jesienią 2014 r. <span class="anon-block">E. D. (1)</span> przestał wychodzić z domu, a pierwszy symptom problemów z orientacją uczestniczka zauważyła dopiero w wigilię Bożego Narodzenia w 2014 r.</p> <p>Wobec powyższych dowodów, zeznania wnioskodawczyni nie mogły doprowadzić do uznania, że <span class="anon-block">E. D. (1)</span> podczas sporządzania testamentu u notariusza był pozbawiony świadomości albo swobody powzięcia decyzji i wyrażenia woli. <span class="anon-block">H. D. (1)</span> zeznała, że kiedy zawoziła i odbierała spadkodawcę z badania w szpitalu w <span class="anon-block">P.</span> w sierpniu 2014 r., spadkodawca był przerażony. Jednak należy zwrócić uwagę, że wnioskodawczyni sama wytłumaczyła to zachowanie strachem, lękiem spadkodawcy. Pozostałe opisane przez <span class="anon-block">H. D. (1)</span> zachowania spadkodawcy, które wzbudziły jej podejrzenia, takie jak nocne telefony, relacja o splątaniu, czy też wręczenie przez spadkodawcę dużej kwoty pieniędzy, były przedmiotem analizy biegłego psychiatry, nie wzbudzając w żaden sposób wątpliwości biegłego psychiatry, co do stanu świadomości i swobody spadkodawcy w dniu sporządzenia testamentu.</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 981(1);art. 981(1) § 1)">art. 981<sup> <!-- -->1</sup> § 1 kc</a> w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny). § 2. Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być: 1) rzecz oznaczona co do tożsamości; 2) zbywalne prawo majątkowe; 3) przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne; 4) ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności; 5) ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej.</p> <p>Jak już była o tym mowa powyżej, w dniu 19 lutego 2014 r. notariusz <span class="anon-block">M. K.</span> sporządziła akt notarialny zawierający testament z zapisem windykacyjnym, w którym <span class="anon-block">E. D. (1)</span> oświadczył, że dokonuje na rzecz swojej bratanicy <span class="anon-block">R. M. (2)</span> zapisu windykacyjnego, mocą którego z chwilą otwarcia spadku przysługiwać jej będzie spółdzielcze własnościowe prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span>, znajdujące się w zasobach <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, położone przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>.</p> <p>Nie można zgodzić się z zarzutem wnioskodawczyni o bezskuteczności zapisu windykacyjnego zawartego w testamencie z dnia 19 lutego 2014 r., opartym na treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 981(2))">art. 981<sup> <!-- -->2</sup> kc.</a> Zgodnie z powołanym przepisem zapis windykacyjny jest bezskuteczny, jeżeli w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu nie należy do spadkodawcy albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia. Bezspornym jest, że nie istnieje <span class="anon-block">lokal mieszkalny nr (...)</span>, znajdujący się w zasobach <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, położony przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Z pisma <span class="anon-block"> (...) Ośrodka Geodezji</span> wynika jasno, że w ewidencji miejscowości, ulic i adresów nie widnieje numer porządkowy- <span class="anon-block">ul. (...)</span>, a ostatnim numerem nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> jest nr 16. Jednak nie oznacza to, że zapis windykacyjny dokonany przez spadkodawcę jest bezskuteczny, gdyż w treści aktu notarialnego z dnia 19 lutego 2014 r. doszło w ewidentny sposób do oczywistej pomyłki polegającej na zamianie nr lokalu z numerem porządkowym ulicy. Wynika to wprost z zeznań <span class="anon-block">M. K.</span>, która sporządzała akt notarialny z dnia 19 lutego 2014 r. i która zeznała, że błąd mógł wynikać zarówno z działania spadkodawcy, jak i pracowników sekretariatu kancelarii notarialnej. Co istotne, jak wynika z informacji uzyskanej ze <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, prawo do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> przysługiwało <span class="anon-block">E. D. (2)</span> i <span class="anon-block">H. D. (1)</span>, a spadkodawca mieszkał w tym lokalu do swojej śmierci i wielokrotnie oświadczał uczestniczce, że zapisze jej prawo do niego. Zatem nie może być wątpliwości, że faktycznie przedmiotem zapisu windykacyjnego jest spółdzielcze własnościowe prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, a treść aktu notarialnego z dnia 19 lutego 2014 r. zawiera oczywistą omyłkę, co w żaden sposób nie może niweczyć ostatniej woli spadkodawcy, czyniąc zapis windykacyjny bezskutecznym.</p> <p>Również okoliczność uczynienia przedmiotem zapisu windykacyjnego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w całości, nie spowodowało jego bezskuteczności. Jak już była o tym mowa powyżej, spółdzielcze własnościowe prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, wchodziło w skład majątku wspólnego małżeńskiego <span class="anon-block">E. D. (1)</span> i <span class="anon-block">H. D. (1)</span>, zatem przedmiotem zapisu windykacyjnego mógł być wyłącznie udział w wysokości ½. Jak wynika z zeznań wnioskodawczyni w skład majątku wspólnego małżeńskiego wchodziło również prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>. Poza tym wnioskodawczyni wskazała, że małżonkowie <span class="anon-block">D.</span> podzielili oba lokale do wyłącznego korzystania, a lokal mieszkalny przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> został zajęty przez spadkodawcę. Stąd należy tłumaczyć dlaczego <span class="anon-block">E. D. (1)</span> uczynił przedmiotem zapisu windykacyjnego spółdzielcze własnościowe prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w całości. W ocenie Sądu nie powoduje to bezskuteczności zapisu windykacyjnego w całości, a jedynie w części w jakiej prawo to nie przysługiwało spadkodawcy. Dlatego też w punkcie 2 postanowienia Sąd stwierdził, iż na podstawie testamentu notarialnego z dnia 19 lutego 2014 r., otwartego i ogłoszonego przez Sąd Rejonowy dla Łodzi- Widzewa w Łodzi w dniu 17 października 2022 r. przedmiot zapisu windykacyjnego – udział w wysokości ½ w spółdzielczym własnościowym prawie do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonym w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, będącym w zasobach <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, przysługujący <span class="anon-block">E. D. (1)</span>, nabyła w całości bratanica <span class="anon-block">R. M. (2) z domu D.</span>.</p> <p>Orzeczenie o kosztach oparto o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>, zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Sąd Rejonowy uznał, że nie zaistniały okoliczności określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2;art. 520 § 3)">art. 520 § 2 lub § 3 k.p.c.</a> Ponadto Sąd nie obciążył stron kosztami sądowymi poniesionymi tymczasowo przez Skarb Państwa.</p> </div>