I Ns 322/22

<p>Sygn. akt I Ns 322/22</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 27 października 2022 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Magdalena Łukaszewicz</p> <p>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anita Topa</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 27 października 2022 r. na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">J. K. (1)</span> zastąpionego przez przedstawiciela ustawowego <span class="anon-block">M. N.</span> </p> <p>o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku</p> <p>p o s t a n a w i a:</p> <p>oddalić wniosek.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">M. N.</span>, jako przedstawicielka ustawowa małoletniego <span class="anon-block">J. K. (2)</span>, wniosła o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego <span class="anon-block">J. K. (2)</span> po <span class="anon-block">P. N.</span>.</p> <p>W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 21 maja 2021 roku dzwoniąc do sekretariatu Sądu z zapytaniem w sprawie odrzucenia spadku została poinformowana o wydanym postanowieniu w dniu 25 sierpnia 2020 roku. Przedstawicielka ustawowa małoletniego podkreśliła, że nie doręczono jej żadnego pisma, dlatego też nie dopełniła obowiązków i terminu określonego w przepisach.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p>Spadkodawca <span class="anon-block">P. N.</span> zmarł 11 grudnia 2019 roku w <span class="anon-block">Ś.</span>. Nie pozostawił testamentu.</p> <p>W dniu 13 lutego 2020 roku <span class="anon-block">M. N.</span>, siostra zmarłego <span class="anon-block">P. N.</span>, oświadczyła przed zastępcą notarialnym <span class="anon-block">B. Z.</span>, zastępcą notariusza <span class="anon-block">M. P.</span>, w siedzibę Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">Ż.</span>, że odrzuca spadek po bracie <span class="anon-block">P. N.</span>.</p> <p>W związku z powyższym do kręgu spadkobierców ustawowych po <span class="anon-block">P. N.</span> należą między innymi dzieci <span class="anon-block">M. N.</span>: <span class="anon-block">P. K.</span> oraz małoletni <span class="anon-block">J. K. (2)</span>. <span class="anon-block">P. K.</span> odrzucił spadek po <span class="anon-block">P. N.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: wypis aktu notarialnego k. 4-5, odpis skrócony aktu urodzenia k. 7, odpis skrócony aktu zgonu k. 8, oświadczenie <span class="anon-block">M. N.</span> k. 17)</em> </p> <p>Postanowieniem z 25 sierpnia 2020 roku w sprawie III Nsm 339/20 Sąd Rejonowy w Kartuzach zezwolił <span class="anon-block">M. N.</span> na dokonanie czynności prawnej przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletniego <span class="anon-block">J. K. (2)</span> <span class="anon-block">urodzonego w dniu (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, polegającej na odrzuceniu w jego imieniu spadku po <span class="anon-block">P. N.</span>, synu <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">C.</span>, <span class="anon-block">urodzonym w dniu (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span>, zmarłym w dniu 11 grudnia 2019 roku w <span class="anon-block">Ś.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: odpis postanowienia z 25.08.2020r. k. 6)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.</p> <p>Z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1019;art. 1019 § 1)">art. 1019 § 1 k.c.</a> wynika, że jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:</p> <p>1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;</p> <p>2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.</p> <p>Następnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2;art. 1019)">§ 2 art. 1019 k.c.</a> stanowi, że spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu, a § 3 w.w. przepisu statuuje, że uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd.</p> <p>Tak więc, <span class="anon-block">M. N.</span>, działając w imieniu małoletniego <span class="anon-block">J. K. (2)</span>, chcąc się uchylić od skutków prawnych nie złożenia po <span class="anon-block">P. N.</span> oświadczenia o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1020)">art. 1020 k.c.</a> (oświadczenia o odrzuceniu spadku) winna wykazać, iż przedmiotowego oświadczenia nie złożyła pod wpływem błędu lub groźby.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 1;art. 1015 § 2)">art. 1015 § 1 i 2 k.c.</a> oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkodawca dowiedział się o tytule swojego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015 § 1)">§ 1</a> jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.</p> <p>Przedstawicielka ustawowa małoletniego <span class="anon-block">J. K. (2)</span> złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku po <span class="anon-block">P. N.</span> 13 lutego 2020 roku i z tym dniem dowiedziała się o tytule powołania do spadku swojej syna, tym samym rozpoczął się bieg terminu do złożenia oświadczenia imieniem małoletniego i z tym dniem istniała możliwość wystąpienia do sądu rodzinnego z wnioskiem o wyrażenie zgody na złożenie stosownego oświadczenia w imieniu małoletniego. <span class="anon-block">M. N.</span> zwróciła się o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka, uzyskując je postanowieniem Sądu Rejonowego w Kartuzach z 25 sierpnia 2020 roku w sprawie <span class="anon-block">I. N.</span> 339/20.</p> <p>Przedstawicielka ustawowa małoletniego wskazała we wniosku, że odpis postanowienia z dnia 25 sierpnia 2020 roku o zezwoleniu na dokonanie czynności prawnej, nie został jej doręczony. Zgodnie z ustaleniami <span class="anon-block">M. N.</span> odpis postanowienia został wysłany na jej adres zamieszkania w dniu 27 sierpnia 2020 roku i był podwójnie awizowany w dniu 31 sierpnia 2020 roku, a następnie w dniu 8 września 2020 roku.</p> <p>Należy zauważyć, że zgodnie z art. 136 § 1 i § 2 strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadomić sąd o każdej zmianie swego zamieszkania. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo sądowe pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu.</p> <p> <span class="anon-block">M. N.</span> nie wykazała, aby Sąd Rejonowy w Kartuzach w sposób nieprawidłowy dokonał doręczenia, nie udowodniła, że w jakikolwiek sposób została pozbawiona możliwości obrony swoich praw.</p> <p>Ostatecznie na rozprawie przedstawicielka ustawowa nie powoływała się na to, aby w.w. oświadczenia w imieniu małoletniego o odrzuceniu spadku po bracie <span class="anon-block">P. N.</span> nie złożyła pod wpływem groźby lub błędu. Na rozprawie w dniu 27 października 2022 roku <span class="anon-block">M. N.</span> przyznała, że niezłożenie w terminie odpowiedniego oświadczenia jest jej winą <em> <!-- -->(e-protokół z 27.10.2022r. [00:00:32] k. 30).</em> </p> <p>W ocenie Sądu <span class="anon-block">M. N.</span> nie pozostawała pod wpływem groźby, czy też w błędzie, który powodował niezłożenie w terminie oświadczenia w przedmiocie odrzucenia spadku. Przedstawicielka ustawowa małoletniego <span class="anon-block">J. K. (2)</span> miała świadomość, że jej syn wchodzi w krąg spadkobierców po <span class="anon-block">P. N.</span>. Pomimo tego, nie podjęła korespondencji kierowanej do niej z sądu, ani działań zmierzających do ustalenia stanu sprawy toczącej się przed sądem rodzinnym. Działania takie podjęła po niemalże roku od wydania postanowienia kończącego sprawę. Zdaniem sądu niezłożenie oświadczenia wynikało z niezachowania należytej staranności i nieusprawiedliwionej zwłoki z podjęciem stosownych czynności, co nie może być podstawą zatwierdzenia przez sąd uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie.</p> <p>Wobec upływu sześciomiesięcznego terminu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 2)">art. 1015 § 2 k.c.</a> małoletni <span class="anon-block">J. K. (2)</span> utracił uprawnienie do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku.</p> <p>Wobec powyższego wniosek należało oddalić.</p> </div>